🟠به‌مناسبت روز ۸ مهرماه،
روز بزرگداشت "مولانا جلال الدین محمد بلخی"

🖊علیرضا اسماعیلی


🔸چرا در قرن بیست‌ویکم هنوز باید مولانا بخوانیم؟

شاید به این خاطر که مولانا به ماندگارترین و عمیق‌ترین مشکلات وجودیِ انسان پرداخته است. ما همیشه با موضوعاتی همچون: مرگ، عشق، تنهایی، ترس، اضطراب، خشم، حسد، دلبستگی و معنای زندگی روبه‌رو هستیم. این‌ها مسائلی نیستند که با تغییر زمان و تکنولوژی از بین بروند؛ یا به دوره ای خاص از تاریخ وابسته باشند . اینها مسایل وجودیِ ما هستند، یعنی بخشی از تجربه‌ی همیشگی انسان‌‌ها هستند.ما به حُکم اینکه انسانیم واجدان هستیم و مولانا به اینها می‌پردازد.

از طرف دیگر، خیلی از رنج‌های ما، مستقیم یا غیرمستقیم، به ذهن و حال درونی ما مربوط می‌شوند. مولانا در همین‌جا برای انسان امروز حرف برای گفتن دارد؛ او ما را به دیدن خودمان دعوت می‌کند، به اینکه کمی از بیرون فاصله بگیریم و به جهان درونمان نگاه کنیم. حتی تأکید او بر قدرشناسی از هستی، فارغ از اینکه به خدا باور داشته باشیم یا نه، می‌تواند برای انسان امروز معنایی عمیق داشته باشد؛ اینکه "بودن" را ببینیم و قدر لحظه‌ای را که در اختیار داریم بدانیم.

به گمان من، مولانا، به ویژه در سه حوزه‌ی "انسان شناسی" ، "معرفتی‌شناسی" و "اخلاق" حرف‌های جدی و قابل تأملی برای ما در قرن بیست‌و‌یکم دارد. اما بهتر است رابطه‌ی ما با او ، رابطه‌ی مرید و مراد نباشد؛ رابطه‌ی معلم و شاگرد باشد. از او بیاموزیم اما هاله‌ای از نور دور گردن او و دیگران نیندازیم. بخوانیم، فکر کنیم، پرسش کنیم، بعضی حرف‌هایش را بپذیریم و بعضی را دوباره به پرسش بکشیم.

به گمانم، بعضی انسان‌ها متعلق به یک قرن نیستند؛ هر نسلی که با خودش، با جهان و با معنای زندگی درگیر شود، دوباره به سراغشان می‌رود. مولانا یکی از آنهاست.

@PaideiaPhilo