🩺 همه گچ‌ها برای یک هدف استفاده نمی‌شن! بسته به محل آسیب، نوع شکستگی و میزان بی‌حرکتی موردنیاز، از گچ‌های متفاوتی استفاده می‌شه. بیایید با چند نوع مهم و کاربردشون آشنا بشیم. 👇
━━━━━━━━━━━━━━
🔹 ۱. Cylinder Cast | گچ سیلندری
گچی که به‌صورت استوانه‌ای دور اندام قرار می‌گیره و معمولاً برای بی‌حرکت‌سازی زانو به کار می‌ره؛ کاربردش به نوع آسیب و محل شکستگی بستگی داره.
🔹 ۲. Walking Cast | گچ راه‌رونده
با استفاده از کفی یا پاشنه مخصوص، امکان تحمل وزن و راه رفتن کنترل‌شده رو فراهم می‌کنه؛ البته فقط زمانی که پزشک اجازه داده باشه.
🔹 ۳. Hanging Cast | گچ آویزان
یکی از روش‌های بی‌حرکت‌سازی بعضی شکستگی‌های هومروس (استخوان بازو) است. در این روش، وزن گچ به ایجاد کشش طولی کمک می‌کنه و وضعیت اندام در اثربخشی اون نقش مهمی داره.
🔹 ۴. Shoulder Spica | گچ اسپایکا شانه
برای بی‌حرکت کردن شانه و بازو استفاده می‌شه و بسته به نوع آن، بخشی از تنه هم درگیر می‌شه.
🔹 ۵. Hip Spica | گچ اسپایکا لگن
در برخی شکستگی‌ها و پس از بعضی جراحی‌های لگن و فمور (استخوان ران)، به‌ویژه در کودکان، برای محدود کردن حرکت مفصل ران استفاده می‌شه.
🔹 ۶. Minerva Jacket | گچ مینروا
نوعی وسیله بی‌حرکت‌سازی گردن و بخش فوقانی ستون فقراته که می‌تونه قسمت‌هایی از سر، گردن، شانه‌ها و تنه فوقانی رو دربر بگیره.
🔹 ۷. Body Jacket | گچ تنه
دور تنه قرار می‌گیره و برای بی‌حرکت‌سازی ستون فقرات در شرایط مشخص استفاده می‌شه. طراحی و محدوده پوشش اون به محل آسیب بستگی داره.
━━━━━━━━━━━━━━
🏥 نکات کاربردی برای اتاق عمل
⚠️ ۱. کنترل وضعیت تنفس: در گچ‌های تنه و انواع اسپایکا، باید از محدود نشدن تنفس و فشار بیش‌ازحد به قفسه سینه و شکم اطمینان حاصل بشه.
⚠️ ۲. بررسی پوست و نقاط فشاری: لبه‌های گچ و نقاط تماس با پوست باید از نظر فشار، آسیب پوستی و احتمال ایجاد زخم بررسی بشن.
⚠️ ۳. آمادگی برای باز کردن گچ: در صورت نیاز به دسترسی فوری به ناحیه جراحی یا بروز شرایط اضطراری، ابزار مناسب باز کردن گچ باید طبق برنامه مراقبتی در دسترس باشه.
⚠️ ۴. بررسی گردش خون و حس اندام: رنگ، دما، حس و خون‌رسانی اندام پس از گچ‌گیری باید ارزیابی بشه.
━━━━━━━━━━━━━━
💡 چهار نکته‌ای که ارزش به خاطر سپردن دارن:
🦴 Hanging Cast ← کمک به ایجاد کشش با وزن گچ
🚶 Walking Cast ← امکان راه رفتن در صورت مجاز بودن تحمل وزن
🩻 Minerva Jacket ← بی‌حرکت‌سازی گردن و ستون فقرات فوقانی
🛡 Body Jacket ← حمایت و بی‌حرکت‌سازی تنه و ستون فقرات
📚 منبع: رفرنس بری و کهن (Berry & Kohn)، با تطبیق اصطلاحات و کاربردها با منابع معتبر ارتوپدی.
#آموزشی
انجمن علمی اتاق عمل ساوه
تلگرام