🍃
نقدی بر فرضیهٔ هگارتی

این فرضیه در سال ۲۰۲۳ با تحلیل سنّ زبانی (Bayesian) ۱۶۱ زبان، قدمت هندواروپایی را ۸۱۲۰ سال پیش تخمین زد و خاستگاهی در شرق آسیای خرد پیشنهاد داد.

در نگاه نخست، این فرضیه گامی به پیش به نظر می‌رسید. اما هگارتی نیز ساختار فرضیهٔ استپ را حفظ و فقط یک ایستگاه مقدماتی به آن افزود. یعنی شاخه‌ای از مسیر جنوب قفقاز به استپ می‌رود و از آنجا در اوراسیا گسترش می‌یابد.
اِشکال بنیادین، در ساختار آن است؛ نه در جزئیات. هگارتی نخست یک فرضیه ساخت، سپس به جستجوی شواهد برای اثبات آن پرداخت. نقدهای آماری نشان می‌دهد درخت زبانی او ضعیف است و با دانش زبان‌شناسی تاریخی در تضاد قرار می‌گیرد.

انتظار می‌رفت، شواهدی که برای استپ وجود نداشت، برای این فرضیه ارائه شود. اما آسیای خرد هم تازه وارد نوسنگی شده بود و تراکم و پیچیدگی جمعیتی‌اش به آن اندازه نبود که زادگاه یک خانوادهٔ زبانی پیشرفته باشد.
تناقض استپ، در فرض هگارتی هم موجود است؛ زیرا زبان پدید نمی‌آید، و در یک نقطه با تراکم جمعیتی پایین نیز تحول نمی‌یابد.

هگارتی فقط یک پرده به آغاز نمایش استپ افزود و همان خطا را در جغرافیایی دیگر تکرار نمود.

@oldhistor