قسمت سوم

چالش "مدل های جنینی" مفاهیم حقوقی، اخلاقی و بیولوژیکی

بازنگری در قانون ۱۴ روز

کتاب‌های درسی با دقت توصیف می‌کنند که چگونه یک تخمک بارور شده انسان به تدریج از یک گلوله سلولی یکنواخت به یک جنین کاشته‌شده به شکل میگو و سپس به یک جنین انسانی قابل تشخیص تبدیل می‌شود.

اما ما اطلاعات بسیار کمی در مورد این فرآیند داریم زیرا برخی از جزئیات آن را نمی توان در رحم بدون به خطر انداختن ایمنی جنین بررسی کرد؛
و در بسیاری از کشورها، رشد و مطالعه رویان انسان در شرایط آزمایشگاهی تنها تا ۱۴ روز قانونی است و پس از آن باید به آن خاتمه داد.

این نقطه، دو هفته ای زمانی است که یکی از حیاتی ترین مراحل رشد به نام گاسترولاسیون اتفاق می افتد.

لوئیس ولپرت زیست شناس رشد می گوید: "این تولد، ازدواج یا مرگ نیست، بلکه گاسترولاسیون است که واقعا مهم ترین زمان در زندگی شما است."

در چنین زمانی است که حباب نسبتاً بی خاصیت سلول‌های جنینی شروع به جمع شدن و تنظیم مجدد خود می‌کند تا اولین ویژگی‌های ساختار بدن را به دست آورد. سلول ها شروع به تخصصی شدن در بافت هایی می کنند که اعصاب، اندام های داخلی، روده و غیره را تشکیل می دهند.
یک شیار مرکزی به نام primitive streak  به عنوان پیش ساز ستون فقرات ایجاد می شود و محور مرکزی بدن در حال تولد از تقارن دو طرفه را مشخص می کند.

در سال ۱۹۹۰، به دنبال گزارش هایی از وزارت بهداشت و آموزش و پرورش و رفاه ایالات متحده، کمیته Warnock بریتانیا، بسیاری از کشورها تصمیم گرفتند که تشکیل primitive streak(رگه اولیه، همچین چیزی) در ۱۴ روز، باید معیاری برای نگه داری جنین‌های انسان در شرایط آزمایشگاهی باشد.

این قانون ۱۴ روزه متعاقباً در دستورالعمل‌های انجمن بین‌المللی تحقیقات سلول‌های بنیادی، که به طور گسترده توسط دانشمندان در سراسر جهان دنبال می‌شود، اجرا شد.  برای چندین دهه، این یک محدودیت راحت بود، زیرا جنین‌های انسان معمولاً پس از پنج تا شش روز در شرایط آزمایشگاهی اصلا بیشتر رشد نمی‌کردند که بخواهد نگرانی ایجاد کند.( مرحله‌ای که معمولاً در دیواره رحم کاشته می‌شدند)

با این حال، در سال ۲۰۱۶، تیم زرنیکا-گوتز در کمبریج و علی بریوانلو زیست‌شناس‌رشد ایرانی در دانشگاه راکفلر و همکارانش هر دو نشان دادند که می توانند جنین های موش IVF را تا مرحله گاسترولاسیون با استفاده از یک ماتریکس ژل پلیمری نرم(جایگزینی برای رحم) رشد دهند.

علاوه بر این، هانا و همکارانش در سال ۲۰۲۱ نشان دادند که می توانند جنین طبیعی موش را در شرایط آزمایشگاهی بسیار فراتر از گاسترولاسیون رشد دهند. این تیم با استفاده از بیوراکتور چرخشی خود، که در آن جنین ها در محلول غذایی و فضایی با سطوح اکسیژن و دی اکسید کربن دقیقاً کنترل شده نگهداری می شدند، جنین های موش را به مدت ۱۲ روز، یعنی نیمی از دوره بارداری کامل برای موش، رشد دادند.  هانا فکر می‌کند که این فناوری می‌تواند با جنین‌های انسان نیز کار کند و شاید بتواند آنها را برای چندین هفته رشد دهد _ اگر اهداف علمی پروژه را مسئولانه توجیه می‌کرد و قانون هم آن را منع نمی‌کرد.

مدل‌های جنینی ممکن است راهی را برای پیمودن این مسیر با محدودیت‌های قانونی و اخلاقی کمتر ارائه دهند. آنها از نظر قانونی به عنوان جنین در نظر گرفته نمی شوند زیرا پتانسیل رشد به موجودات زنده را ندارند.  بنابراین حتی بر اساس دستورالعمل‌ها و مقررات موجود در بسیاری از کشورها، اگر بتوان مدل‌های جنین را از تا گاسترولاسیون و فراتر از آن رشد داد، می‌توان برای اولین بار مطالعه تجربی رشد انسان را قانونی کرد و شاید منجر به درک بهتر نقایصی شود که باعث سقط جنین یا بدشکلی می‌شوند.

اما اگر مدل‌های جنینی واقعاً می‌توانند تا این حد رشد کنند، در چه نقطه‌ای دیگر یک مدل نیستند و یک جنین واقعی محسوب می‌شوند؟  هر چه مدل‌ها بهتر و بیشتر شوند، مرزهای بیولوژیکی و اخلاقی مبهم‌تر می‌شوند.

این معضل زمانی فرضی بود که مدل‌های جنینی تنها می‌توانستند اولین مراحل رشد را طی کنند.  اما دیگر فرضی نیست...


عکس: Magdalena Zernicka-Goetz از دانشگاه کمبریج، پیشرو در ایجاد مدل‌های جنین مصنوعی از سلول‌های بنیادی، در مورد اینکه تا چه حد می‌توان رشد آنها را بدون جایگزین مناسب برای جفت پیش برد، مطمئن نیست.

ادامه دارد

ترجمه: سام آریامنش

♨️ @ofoghroydadd

قسمت قبلی
قسمت بعدی