«بانک پاسخ به سوالات و شبهات»
🔹🔸🔹✨🔹🔸🔹
سؤال: با عرض سلام خدمت شما اساتید محترم، سؤالی داشتم از محضر شما
منتقدی در کتاب خود به موضوعات بسیاری پرداخته است‌ و در جایی دو بحث را مطرح نموده که پاسخ آن‌ها را از شما می‌خواهم هرچند تا حدّ قانع کردن خود جواب دارم، اما جواب علمی می‌خواهم.
1_ خدا می‌فرماید: «به معبودان باطل آن‌ها بد مگویید، چون آنان نیز به معبود حقیقی شما بد خواهند گفت.
[انعام:۱۰۸]
منتقد می گوید:آیا ملاک فحش ندادن همین است که شاید به خدای واقعی شما فحش دهند؟! و اگر فحش ندهند پس فحاشی مشکلی ندارد، و همچنین می‌گوید: بهتر بود بگوید که ناسزا نگویید چون خلاف فطرت است.

2_و شبهه‌ی دیگر ایشان این است که
می‌گوید« در جای جای قرآن گفته شده که مثلا غیبت و بدگویی نکنید، شاید از شما بهتر باشند...»
منتقد می‌گوید: یعنی ملاک بدگویی و غیبت بد یا بهتر بودن مخاطب است.
جزاکم الله خیر...
🔹🔸🔹✨🔹🔸🔹
پاسخ :
و عليكم السلام و رحمة الله
پاسخ به سؤال اول: اولاً در اسلام اصل و ذات فحش دادن حرام است،
چنانچه پيامبر ﷺ می‌فرمايد: «إياكم والفحش، فإن الله لا يحب الفاحش والمتفحش»[1]
يعنی : «از فحش بر حذر باشيد، زيرا خداوند متعال، ناسزا و بدگويی را دوست ندارد.»

و در حديثی ديگر پيامبر اسلام ﷺ فرمودند: « إن الفحش والتفحش ليسا من الإسلام في شيء، وإن من أحسن الناس إسلاما أحسنهم خلقا»[2]
يعنی : «بد زبانی و ناسزا چيزی از اسلام نيست، نيكوترين مردم از لحاظ اسلام،
با اخلاق ترين آن ها می‌باشند.»
🔹🔸🔹✨🔹🔸🔹
ثانياً: سفارش قرآن در قبال پاسخ به دشنام دهندگان هرگز اين نبوده كه چون به خداوند متعال دشنام داده شده پس مسلمانان نيز به دشنام دهندگان شروع كننده، بد دهانی كرده و فحش بدهند بلكه بالعكس ، خداوند متعال در آيات متعدد مسلمانان را توصيه به سعه‌ی صدر و گذشت و تسامح كرده است.

«وَ عِبادُ الرَّحْمنِ...إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً»[3]
يعنی : «و بندگان خداى رحمان [كسانی اند كه ] چون نادانان ايشان را طرف خطاب قرار دهند به ملايمت پاسخ می‌دهند.»

«خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلين‏»[4]،
يعنی : «گذشت پيشه كن، و به [كار] پسنديده فرمان ده، و از كسانی كه نادان هستند رُخ برتاب.»

«وَ الْكاظِمينَ الْغَيْظَ وَ الْعافينَ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنين‏ »[5] ،
يعنی : «و خشم خود را فرو می‌برند و از مردم در می گذرند، و خداوند نكوكاران را دوست دارد.»

«إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ ... وَ يَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَر»[6] ،
يعنی : « در حقيقت، خدا به دادگرى و نيكوكارى فرمان می‌دهد و از كار زشت و ناپسند باز می‌‏دارد»
🔹🔸🔹✨🔹🔸🔹
ثالثاً: در آيه ۱۰۸ سوره انعام دشنام به بت ها بيان شده است (وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ) نه به خود مشركان تا اين كه اگر آن‌ها به خدای متعال دشنام ندادن ما در حق آن‌ها دشنام را جايز بدانيم.و سياق آيه و سبب نزول آن نيز گويای همين مطلب می‌باشد.
و نكته‌ی مهمّ اين‌كه اين آيه در خصوص اسلوب دعوت است و لذا خداوند متعال گويا می‌فرمايد كه در دعوت بايد
« وَ جادِلْهُمْ بِالَّتي‏ هِيَ أَحْسَن‏»[7]
یعنی( با شیوه نیکو گفت و گو کن)

و نيز « فَقُولا لَهُ قَوْلاً لَيِّنا»[8]
(سپس با نرم با او سخن بگویید)

عمل كرد نه با دشنام وی به بت های مشركان ، با اين فرض كه اصل دشنام دادن در اسلام نيز ممنوع است كه قبلاً دلايل منع آن را از قرآن و سنت بيان كرديم.
🔹🔸🔹✨🔹🔸🔹
پاسخ به سؤال دوم :
اولاً خداوند متعال می‌فرمايد:
« يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى‏ أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ عَسى‏ أَنْ يَكُنَّ خَيْراً مِنْهُن‏ » [9] ،

يعنی : « اى كسانى كه ايمان آورده‌‏ايد، نبايد قومى قوم ديگر را ريشخند كند، شايد آن‌ها از اين‌ها بهتر باشند، و نبايد زنانى زنانِ [ديگر] را [ريشخند كنند]
شايد آن‌ها از اين‌ها بهتر باشند.»

در اين آيه همان جمله‌ی « يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ » مدلول نهی تحريمی است و تا اينجا حكم صريحِ تحريمِ تمسخر از آيه ثابت می‌شود،
یعنی تمسخر و استهزا در ذات خود بد و زشت است و در قرآن نکوهش شده است[10]

و جمله‌ی« عَسى‏ أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ ...عَسى‏ أَنْ يَكُنَّ خَيْراً مِنْهُن »
در واقع جمله مذکور از جهت مبالغه است و صفت براي جمله‌ی قبلش نيست[11] تا اين‌كه آيه – به گمان فرد منتقد - ملاک سخره گرفتن را بد و يا خوب دانستن ساخر (سخره كننده) و يا سخره شونده را گفته باشد.
🔹🔸🔹✨🔹🔸🔹
ثانياً پيامبر ﷺ در تعريف غيبت
می‌فرمايد: « ذكرك أخاك بما يكره» ، يعنی: «[غيبت آن است كه] از برادرت چيزى بگویی ، كه دوست ندارد.»
ادامه✨👇🏻✨