✨میراث علمی مسلمین (قسمت اول)✨

موضوع: «رد پای قهوه»
✾•┈┈••✦❀✦••┈┈•✾
مردم در سراسر دنیا روزانه یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون فنجان قهوه می‌نوشند. این مقدار قهوه می‌تواند نزدیک به ۳۰۰ استخر در اندازه استخر بازی‌های المپیک را پر کند. اگر شما در آشپزخانه‌هایتان یک شیشه قهوه ندارید احتمالا در اقلیت هستید.
قهوه، صنعتی جهانی به حساب می‌آید و دومین محصول از گروه مهمترین کالاهای اساسی است. اولین محصول نفت است و تنها این کالا می‌تواند با قهوه رقابت کند.

بیش از ۱۲ قرن پیش کارگران شب‌کار بدون این ماده محرک باید برای بیدار ماندن بسیار تلاش می‌کردند؛ تا این‌که چوپان کنجکاو و هوشیار یک گله بز که مردی عرب به نام خالد بود، ماده‌ای ساده اما متحول‌کننده را کشف کرد.

ماجرا این‌طور اتفاق افتاد که بزها در ارتفاعاتی در کشور اتیوپی می‌چریدند. خالد متوجه شد که آن‌ها پس از خوردن دانه خاصی پرتحرک و سرزنده می‌شوند. سپس کارگران شب‌کار و افراد پرتلاش این دانه را شناختند اما آن را نه خام، بلکه به شکل جوشانده مصرف کردند و به این ترتیب قهوه متولد شد.

در یمن، صوفی‌ها به همان دلیلی که ما امروز قهوه می‌نوشیم قهوه می‌نوشیدند. آن‌ها پس از این کار می‌توانستند بیدار بمانند و نمازها و اذکار شبانه خود را با تمرکز به درگاه خدا به‌جا بیاورند. به این‌ترتیب مصرف قهوه به عنوان یک نوشیدنی رایج از طریق مسافران، زائران و بازرگانان به سایر بخش‌های جهان اسلام گسترش یافت و در قرن نهم هجری به مکه و ترکیه و در قرن دهم هجری به قاهره رسید.

قهوه را برای نخستین بار یک بازرگان ترک به نام پاسکوا روسه در سال۱۶۵۰ م./۱۰۶۱ ه.ق به انگلستان برد و با آن در قهوه‌خانه‌ای در
جرج یارد، خیابان لمبارد شهر لندن از مشتریان پذیرایی کرد. هشت سال بعد کافه دیگری در کورن هیل باز شد. «لویدز لندن» که امروز یک شرکت بیمه معروف است.،در ابتدا یک قهوه‌فروشی به نام «قهوه‌خانه ادوارد لوید» بود.
در سال ۱۷۰۰م. حدود ۵۰۰ قهوه‌خانه در شهر لندن و تقریبا ۳۰۰۰ قهوه‌خانه در سراسر انگلستان دایر بود. این قهوه‌خانه‌ها به «دانشگاه‌های یک پنی» معروف بودند؛ زیرا در آن‌جا مردم می‌توانستند با پرداخت یک پنی که قیمت یک فنجان قهوه بود، با متفکران بزرگ روزگار خود به گفت‌وگو بنشینند. پنی در آن زمان ۱/۲۴۰ پوند بود. اروپاییان قهوه را به همان روش سنتی مسلمانان تهیه می‌کردند. این بدان معناست که آن‌ها هم مخلوط پودر قهوه، شکر و آب را می‌جوشاندند و در فنجان می‌ریختند. پس از نوشیدن آن، رسوب قهوه در ته فنجان باقی می‌ماند؛ زیرا آن را صاف نمی‌کردند.

در سال ۱۶۸۳ م./ ۱۰۹۵ ه.ق روش جدیدی برای آماده‌سازی و نوشیدن قهوه پیدا شد و مورد استقبال قهوه‌خانه‌ها قرار گرفت.
قهوه کاپوچینو الهام‌گرفته از مردی به نام «مارکو داویانو» کشیشی از فرقه راهبان کاپوچین است که در جریان محاصره وین در سال ۱۶۸۳ م. با ترک‌ها، که آن شهر را به محاصره درآورده بودند، می‌جنگید. به دنبال عقب‌نشینی ترک‌ها، مردم وین با استفاده از کیسه‌های قهوه به‌جامانده از ترک‌ها، قهوه درست کردند.
از آن‌جا که قهوه برای ذائقه وینی‌ها خیلی قوی بود، به آن خامه و عسل اضافه کردند. این باعث شد که رنگ قهوه‌ای «قهوه» برگردد و شبیه رنگ ردای کاپوچین‌ها شود. مردم وین بعدها این نوع قهوه را به افتخار فرقه مذهبی مارکو داویانو، کاپوچینو نام نهادند و از آن‌پس، کاپوچینو را به سبب طعم ملایم و دلپذیرش فراوان نوشیدند.

نقل قول درج‌شده در حاشیه‌ی کتاب:
«قهوه طلای مردم معمولی است و مثل طلا برای هرکس احساس رفاه و اشرافیت می‌آورد.»
|| شیخ عبدالقادر که اولین دست‌نویس شناخته‌شده درباره‌ی قهوه به تاریخ 997 ه.ق متعلق به اوست ||

📗 کتاب:1001 اختراع || «میراث مسلمانان در جهان»
✍ نویسنده: پروفسور سلیم الحسنی
🇮🇷 مترجمین: افسانه حجتی طباطبایی، سیاوش شایان، سعید علی تاجر، محمد کرام الدینی، منصور ملک عباسی

✾•┈┈••✦❀✦••┈┈•✾
@no_atheism
(رد شبهات ملحدین)