⭕️ سوال: چرا در قرآن آمده است که خداوند مکر می‌کند؟

✅ پاسخ: پیش از هر چیز باید دانست که تصورات و پیش‌فرض‌های ما حاکم بر حقایق دنیای خودمان هم نیست، چه رسد به حقایقی که خارج از جهان ما باشد. بنابراین قرار نیست که صفات خداوند با تصورات و پیش‌فرض‌های ما سازگار باشند و اگر ناسازگاری‌ای بود، مشکل از تصورات اشتباه ماست.

خداوند متعال فرموده است:
▪️{ومكروا ومكر الله والله خير الماكرين} [آل عمران: ۵۴]
▫️«و آنان مکر کردند، و الله نیز مکر کرد، و الله بهترین مکرکنندگان است.»

و نیز فرموده است:
▪️{إنهم يكيدون كيداً - وأكيد كيداً} [الطارق: ۱۵-۱۶]
▫️«آنها کید می‌کنند و من نیز کید می‌کنم.»

🔘 مسائلی را به‌صورت مختصر ذکر می‌کنیم:

۱) مکر در میان انسان‌ها به معنای «رساندن شر به انسانی از جایی است که متوجه‌اش نباشد.» [۱] و «کسی که مکر می‌کند، شر را از جایی که او نمی‌داند به او می‌رساند.» [۲] و معلوم است که چنین معنایی به خودی خود نقص یا کمال به حساب نمی‌آید. مکر در جای خود صفت کمال و پسندیده است و در غیر آن، صفت نقص است و نکوهش می‌شود.

۲) مکر و کید از صفات فعلی خداوند هستند که به صورت مطلق به آن‌ها وصف نمی‌شود. گفتیم که در میان انسان‌ها، مکر و کید در جایی ممدوح و در جایی مذموم هستند، پس خداوند تنها در حالی به مکر و کید وصف می‌شود که در برگیرنده‌ی کمال و موجب مدح باشند؛ در نتیجه خداوند را «ماکر» یا «کائد» نمی‌نامیم، زیرا مکر و کید کمال محض نیستند و تنها در حالی که کمال باشند برای خداوند اثبات می‌شوند، بر خلاف اسماء الهی که کمال محض هستند.

۳) در قرآن کریم، مکر و کید الله، در مقابل مکر و کید ظالمان آمده است. برای مثال آیه‌ی پنجاه و چهارم سوره‌ی آل عمران در سیاق قصه‌ی مسیح (علیه السلام) آمده است. مکر آنان این بود که می‌خواستند ایشان - سیدنا عیسی علیه السلام - را به قتل برسانند و مکر خداوند این بود که فردی را شبیه مسیح (علیه السلام) گرداند و کافران به جای ایشان، آن فرد را به قتل رساندند! [۳]

آشکار است که مکر خداوند در مقابل مکر آنان، متضمن هیچ قبحی نیست و بلکه عین عدل و حکمت می‌باشد!
امام ابن قیم (رحمه الله) فرموده است: «مکر، کید و مخادعه دو نوع هستند: نوعی زشت است که رساندن آن به غیرمستحق باشد و نوعی نیک که به‌عنوان عقوبت برای مستحقش به کار می‌رود؛ بنابراین نوع اول نکوهیده و نوع دوم پسندیده است و پروردگار مکر و کیدی را انجام می‌دهد که برای عدل و حکمتش مدح می‌شود، به این گونه که ظالمان و فاجران را از جایی که گمان نمی‌کنند کیفر می‌دهد». [۴]

۴) به جای "أمکر الماکرین"، {خیر الماکرین} آمده است، زیرا مکر خداوند جز خیر نیست. [۵]

والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته
تهیه‌شده در: «رد شبهات ملحدین»

📚پی‌نوشت‌ها:
[۱] التعريفات للجرجاني، دار الكتب العلمية، ص۲۲۷.
[۲] الفروق اللغوية للعسكري، دار العلم والثقافة، ص۲۶۰.
[۳] تفسير البغوي، دار طيبة، ج۲، ص۴۴.
[۴] إعلام الموقعين، دار الكتب العلمية، ج۳، ص۱۷۱.
[۵] شرح العقيدة الواسطية للعثيمين، دار ابن الجوزي، ج۱، ص۳۳۲.
bit.ly/3ajTAY9
✾•┈┈••✦❀✦••┈┈•✾
@no_atheism | رد شبهات ملحدین