#تمدن_اسلامی
#دانشمندان_اسلامی (۱)

◽️ نابغهٔ پزشکی جهان در تمدن اسلامی

ابومروان عبدالملک بن ابی العلا، معروف به ابن زُهر (به لاتین: Avenzoar) (۴۶۴-۵۵۷هـ) اشبیلی، پزشک و فقیه و ادیب عربِ دوران اسلامیِ آندلس است.

🔬ابن زُهر از بزرگ‏ترین پزشکان در طب بالینى بود. وى طبیب و وزیر عبدالمؤمن موحدى در آندلس بود. او در رشتهٔ طب و در فن جراحى، هم‌سنگ الزهراوى به‌شمار می‌رفت.

همچنین، او بیماری‌هاى پوستى، به ویژه جرب (پیسى) را تشخیص داد و به تشریح بالینی آن پرداخت و کتاب «صعوبات الجرب» را در این مورد تألیف کرد. برخى او را اولین انگل‏‌شناس و نخستین کسى دانسته‏‌اند که انگل مولد جرب را معرفى کرده است؛ اگر چه اخیرا گفته‏‌اند احمد طبرى بر او در این زمینه، مقدم بوده است.

ابن زهر نخستین پزشکى بود که به گشودن ناى هوایى و تغذیهٔ مصنوعى - از راه مرى و یا به‌طورِمستقیم، وقتى که مرى فلج شده باشد - توصیه کرد. او اولین کسى بود که از حساسیت استخوان‏‌ها سخن گفت. همچنین، از هواداران کالبدشکافى بود و خود، استخوان مردگان را مورد تحقیق قرار می‌داد. وى دربارهٔ بیماری‌هاى دیگرى که به بیمارى سرطان معده منجر می‌شوند، تعاریف روشنى داشت. هم‏چنین تاول‏‌هایى را که در روى پردهٔ میانهٔ سینه پیدا می‌شود - و به تاول‏‌هاى تومور مشهور است -، به وضوح معرفى کرد.

📚 برتری پزشکی ابن زهر بر سایر پزشکان اندلس در این است که وى همهٔ کوشش خود را صرف مطالعه و تحقیق در علم پزشکى کرد. ابن زهر شش کتاب تألیف کرد که مهم‏‌ترین آن «التیسیر فى المداواه و التدبیر» (راه آسان مداوا و پیش‏گیرى) بود.

ابن رشد دانشمند بزرگ اسلامیِ آندلس نیز وی را بسیار تحسین کرد و بزرگش شمرد و حتی او را بزرگ‌ترین پزشک جهان پس از جالینوس دانست. ابن رشد در پایان کتاب «الکلیات» خویش، از ابن زهر و کتاب «التیسیر» او یاد کرده و نوشته است که این کتاب را از ابن زهر عاریه گرفته و استنساخ کرده است. وی همچنین به دانشجویان پزشکی توصیه کرده است که به این کتاب که بهترین اثر در نوع خود است، مراجعه کنند.

منابع:
📔فؤاد سزگین، گفتارهایى پیرامون تاریخ علوم عربى و اسلامى، ص۵۵، به نقل از مقالهٔ «ابن زهر»، دایرة المعارف اسلامى (انگلیسى)، ج۳، ص۹۷۸.
📔مقرى، نفخ الطیب من غصن الاندلس الرطیب، ج۱، ص۸۹۹.
📲برگرفته از: کانال تاریخ و تمدن طلایی اسلام.
bit.ly/33ZsoLi
✾•┈┈••✦❀✦••┈┈•✾
@no_atheism | رد شبهات ملحدین