#کردار_نیک_در_اسلام

در قسمت‌های قبلی از «پندار نیک» و «گفتار نیک» در اسلام گفتیم و بیان کردیم که بر خلاف استفاده‌ی شعاری مخالفین اسلام از این سه لفظ، اسلام مفهوم هر سه را در خود دارد و مصادیقش را با تعیین یا توصیف مشخص کرده است، و اکنون نوبت به «کردار نیک» رسیده است؛ کارهای نیک، چه جایگاهی در اسلام دارند؟

«کردار نیک» در اسلام چه ویژگی‌هایی دارد و جایگاه کردار و عمل در اسلام چیست؟
1) در عقیده‌ی اسلامی، عمل را بخشی از ایمان است و از مسمای آن خارج نمی‌شود؛ هرچقدر که نیکوکاری انسان بیشتر شود، ایمان او فزونی یافته و هرچقدر که کارهای بد و ناشایستی انجام دهد، از ایمانش کم می‌شود.

2) اعمال عبادی انسان دو جنبه دارند: بخشی مربوط به تعامل بندگان با پروردگار است (مانند نماز) و بخشی دیگر به تعاملشان با مخلوقات ارتباط دارد (مانند کمک به فقرا و نیکی به والدین). فواید و منافع بخشی از این عبادات هم به خود انسان (مانند مسواک‌زدن) بازمی‌گردد، برخی دیگر خانواده را دربرمی‌گیرد (مانند رفتار نیک با همسر یا نفقه) و برخی دیگر هم مربوط به اجتماع هستند؛ بنابراین نیکوکاری در اسلام معنایی بسیار شمولی و وسیعی دارد و شریعت می‌تواند از رفتارهای فردی تا اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد.

3) «کردار نیک» در اسلام باید تنها برای خداوند انجام شوند و اخلاص نیت در پذیرش اعمال شرط است؛ در حدیث صحیحی آمده که پیامبر اکرم (صلی الله علیه وسلم) فرموده‌اند «الأعمال بالنیات» [1]، یعنی «کارها به نیت‌هایشان بستگی دارند»، پس اگر کسی عمل نیکی را انجام داد و قصد او ریا باشد، اجر عمل به او تعلق نمی‌گیرد، و همچنین اگر کار بدی را با قصد نیکی انجام داد، مأجور نمی‌شود، زیرا اسلام علم را بنای عمل می‌داند.

4) خیراندیش‌بودن افراد جامعه نسبت به یکدیگر سبب رشد و پیشرفت در سطح فردی و اجتماعی می‌شود؛ پیامبر (صلی الله علیه وسلم) مؤمنان را به ساختمانی تشبیه کرده‌اند که بخش‌های مختلف آن موجب استحکام یکدیگر می‌شوند [2]، در نتیجه تنها به انجام کارهای نیک اکتفا نمی‌کنند، بلکه دیگران را هم به کردار نیک دستور داده و از کردار بد و ناپسند بازمی‌دارند تا به رستگاری در دنیا و آخرت برسند: {وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ} [آل عمران: 104]، یعنی: « باید از میان شما گروهی باشند که (تربیت لازم را ببینند و قرآن و سنّت و احکام شریعت را بیاموزند و مردمان را) دعوت به نیکی کنند و امر به معروف و نهی از منکر نمایند، و آنان همان رستگارانند»، و پیامبر (صلی الله علیه وسلم) فرموده‌اند که «من دل على خير فله مثل أجر فاعله» [3]، یعنی: «هرکس دیگران به کار نیکی راهنمایی کند، مانند اجر انجام‌دهنده‌اش را دارد!»

از آنچه گذشت دانستیم که «کردار نیک» در اسلام -بر خلاف آنچه که در تبلیغات غیر مسلمانان مشاهده می‌شود- فراتر از یک شعارِ مبهم و مجمل است؛ در اسلام می‌توان مصادیق «کردار نیک» را شناخت، اعمال نیکی که اسلام به انجام‌دادنشان دستور داده موجب رشد فردی و اجتماعی هستند (نه اینکه تنها بین بندگان و خداوند باشند) و باید رضایت خداوند را هدف نیکوکاری دانست، و باید دیگران به این اعمال دعوت کرد تا خیر در جامعه گسترش یافته و شرور و آفات اجتماعی رخت بندند.

والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته
تهیه‌شده در: «رد شبهات ملحدین»

پی‌نوشت‌ها:
[1] صحیح بخاری (1) و صحیح مسلم (1907)
[2] صحیح بخاری (481) صحیح مسلم (2585)
[3] صحیح مسلم (1893)
https://bit.ly/304576W
✾•┈┈••✦❀✦••┈┈•✾
@no_atheism
(رد شبهات ملحدین)