جواب‌دادن سلام کافران ‼️

با توجه به دلایلی که در سنت پیامبرگرامی (صلی الله علیه وآله وسلم) و سیره‌ی صحابه ایشان وارد است، هرگاه کافری بر مسلمان سلام دهد، جواب دادن سلام او «واجب» است؛ امام قرطبی(م671هـ) می‌گوید: «در اینکه جواب سلام دادن بر اهل ذمّه، آیا بر مسلمانان واجب است یا نه، اختلاف می‌باشد؛ ابن عباس (رضی الله عنهما)، شعبی (رحمه الله) و قتاده (رحمه الله) معتقد به وجوب آن هستند و به عموم آیه‌ی قرآن و امر در جواب دادن آنان از سنت صحیح متمسک شده‌اند» [1] و این دیدگاه جمهور علمای اسلام می‌باشد و حتی برخی از علماء این اختلاف را نادیده گرفته‌اند و نقل اجماع کرده‌اند.

▪️امام نووی (م676هـ) می‌گوید: «علماء بر جواب دادن سلام اهل کتاب متفق‌اند.» [2]

▪️امام ابن قیم (م751هـ) می‌گوید: «در وجوب جواب سلام دادن آنان (اهل کتاب) اختلاف است؛ جمهور قائل به واجب بودن آن هستند و این صحیح است.» [3]

📝مستندات جمهور علماء، آیه قرآن و احادیث صحیح و صریحی است که در سنت پیامبراکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) و صحابه ایشان نقل شده‌اند؛ به‌طور نمونه:

🔹خداوند متعال فرموده:«وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ حَسيباً» [نساء: 86].
ترجمه: «و چون به شما درود گفته شد، شما به [صورتى‏] بهتر از آن درود گوييد، يا همان را [در پاسخ‏] برگردانيد، كه خدا همواره به هر چيزى حسابرس است.»

وجه استدلال: با توجه به این آیه مبارکه، اولاً: سلام کردن در ابتدا، سنت است و جواب دادن آن فرض [کفایه] می‌باشد [4] و این دیدگاه جمهور علماء می‌باشد. [5] هرچند برخی از علماء تصریح نموده‌اند که سلام دادن واجب و پاسخ به آن نیز فرض است و مشهور این است که سلام دادن در ابتدا سنت می‌باشد. [6] ثانیاً: هرگاه شخصی بر دیگری سلام گفت، لازم است که به شیوه‌ی نیکوتر یا عین جواب او را داد و این خاص مسلمانان نیست بلکه شامل غیرمسلمانان نیز می‌شود.

▪️عبدالله بن عباس(رضی الله عنهما) می‌گوید: «جواب سلام را بدهید، بر هر کس که باشد، یهودی یا نصرانی یا مجوسی، چونکه خداوند می‌فرماید: و چون به شما درود گفته شد، شما به [صورتى‏] بهتر از آن درود گوييد، يا همان را [در پاسخ‏] برگردانيد. (نساء: 86)» [7]

▪️امام ابن عبدالبر (م463هـ) می‌گوید: «این فرموده‌ی خداوند، مسلمان را از ذمّی تخصیص نداده است.» [8]

🔸انس بن مالک (رضی الله عنه) از رسول الله (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت نموده که فرمودند: « إذا سلم عليكم أهل الكتاب فقولوا وعليكم» [9]، ترجمه: «هرگاه اهل کتاب بر شما سلام کردند پس در جواب بگویید: "وعلیکم"»

وجه استدلال: این حدیث و احادیث مشابه آن، جواب به سلام کفار را به "وعلیک" و "وعلیکم" حصر کرده لیکن این عمومیت ندارد بلکه سبب داشته و هرگاه سبب آن برداشته شود این حصر نیز منتفی می‌شود؛ زیرا یهودیان به پیامبراکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) سلام می‌کردند به جای "السلام علیک"؛ می‌گفتند: "السام علیک" (مرگ بر تو) از این‌رو آنحضرت در جواب آنها می‌فرمود: "وعلیکم" و به صحابه نیز سفارش نمود که هرگاه یهود به شما سلام (السام علیکم) دادند شما بدون کم و زیاد در جواب بگویید"وعلیکم"، و مستندات آن عبارت‌اند از:

▪️عبدالله بن عمر (رضی الله عنهما) می‌گوید: «رسول الله (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند: هرگاه یکی از یهودیان بر شما سلام داد و گفت "السام علیک" (مرگ بر تو) پس در جوابش بگو: "وعلیک".» [10]

▪️سیده عایشه (رضی الله عنها) می‌گوید: «گروهی از یهود بر رسول‌الله (صلی الله علیه وآله وسلم) وارد شدند و گفتند: سام (مرگ) بر شما، آن را فهمیدم و به آنها گفتم: مرگ و لعنت بر شما. رسول الله (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود: آرام باش ای عایشه، خداوند ملایمت را در همه چیز دوست دارد. عرض کردم: ای رسول الله، آیا نشنیدید که آنها چه گفتند؟ رسول الله (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود: در جواب گفتم "و علیکم (بر شما)."» [11]

ادامه دارد...
✾•┈┈••✦❀✦••┈┈•✾
@no_atheism
(رد شبهات ملحدین)