سؤال: آیا باید میان انبیاء فرق گذاشت یا خیر؟ در جایی از قرآن گفته شده که بینشان فرق نمی‌گذاریم (2:136)، اما در جایی دیگر سخن از برتری دادن گروهی از آنان به میان آمده است. (2:253)

پاسخ: شکی نیست که تمامی انبیاء با وحی تأیید شده‌اند و در نتیجه باید به نبوتشان ایمان آورد، چرا که تکذیب نبوت یکی از آنان، مستلزم تکذیب وحی و اخبار الهی می‌باشد. این مسئله در آیات مختلفی بر سبیل انشاء ذکر شده است، برای مثال:
«قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ» [1]
یعنی: بگویید ايمان داريم به خدا و آنچه بر ما نازل گشته، و آنچه بر ابراهيم، اسماعيل، اسحاق، يعقوب، و اسباط نازل شده است، و به آنچه برای موسی و عيسی آمده است، و به آنچه برای (همه) پيغمبران از طرف پروردگارشان آمده است. ميان هيچ يک از آنان جدایی نمی‌اندازيم و ما تسليم خدا هستیم.

این آیه مبارکه بدان معناست که باید به تمامی پیامبران الهی ایمان آورد، و مراد از «جدایی‌انداختن» که ذکر شده، ايمان نیاوردن به گروهی از انبیاست. امام أبو جعفر طبری در این باره می‌نویسد: «آن‌گونه که یهود به انبیاء غیر از عيسی و محمد (علیهما السلام) ایمان آورد و از این دو برائت جست، و آن‌گونه که نصاری از پیامبر ما برائت جست و به غیر از او ایمان آورد نیستیم، که به گروهی از انبیاء ایمان بیاوریم و به گروهی دیگر کافر شویم. بلکه شهادت می‌دهیم که تمامشان فرستادگان الهی بودند که به حق و هدایت مبعوث شدند.» [2]

بنابراین چیزی که در این آیه بحث شده، جدایی‌انداختن میان انبیاء از حیث ایمان‌آوردن به نبوت و صدق ایشان است، و ارتباطی به افضلیت بعضی از ایشان بر بعضی دیگر ندارد. شاهد بر این پاسخ، آیه‌ی دیگری از قرآن کریم است: «إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَيُرِيدُونَ أَن يُفَرِّقُواْ بَيْنَ اللّهِ وَرُسُلِهِ وَيقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ وَيُرِيدُونَ أَن يَتَّخِذُواْ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً» [3]
یعنی: كسانی كه به خدا و پيغمبرانش ايمان ندارند و می‌خواهند ميان خدا و پیامبرانش جدایی بيندازند و می‌گويند كه به برخی از پیامبران ايمان داريم و به برخی ديگر ايمان نداريم، و می‌خواهند ميان آن (كفر و ايمان) راهی برگزينند.

اما آیه‌ی دیگری که شخص پرسش‌گر ذکر کرده به چه معناست؟ خداوند فرموده است: «تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ...» [4]
یعنی: اين پیامبران (كه نام برخى از آنان گذشت) بعضی از ايشان را بر بعضی ديگر برتری داديم، الله با برخی از آنان سخن گفت، و بعضی را درجاتی برتر داد، و به عيسی پسر مريم معجزاتی داديم و او را با روح القدس (يعنی جبرئيل) تقويت و تأييد نموديم.
همچنین در آیه‌ی دیگری آمده است: «وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلَى بَعْضٍ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُوراً» [5]
یعنی: پروردگارت از (احوال همه) مردمان و چيزهائی كه در آسمان‌ها و زمينند آگاه‌تر است. ما برخی از پیامبران را بر برخی ديگر برتری داده‌ايم، و (از جمله) به داود زبور عطاء نموده‌ايم.
از این آیات فهمیده می‌شود که اگرچه انبیاء از حیث وجوب ایمان مکلفین به نبوتشان یکسان و برابر هستند، اما از حیث فضیلت مساوی نیستند.

در نتیجه بین این دو مسئله هیچ تعارض و تناقضی وجود ندارد، زیرا آیه‌ی اولی که پرسش‌گر ذکر کرده، در خصوص ایمان به نبوت انبیاء (که یکی از ارکان ایمان است) می‌باشد، اما آیه‌ی دوم از فضیلت اضافی بعضی از آنان بر بعضی دیگر سخن می‌گوید که این نکته ارتباطی به ایمان نیاوردن به تعدادی از انبیاء و تنقیص مفضول ندارد.

والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته
نویسنده: رد شبهات ملحدین

پی‌نوشت‌ها:
[1] البقرة، 136
[2] جامع البيان، محمد بن جرير الطبري (310 هـ)، مؤسسة الرسالة، ج 3، ص 110
[3] النساء، 150
[4] البقرة، 253
[5] الإسراء، 55

http://bit.ly/2twa1rI
✾•┈┈••✦❀✦••┈┈•✾
https://telegram.me/joinchat/BcNTjz0_MK4eDOerR1UwSA
(رد شبهات ملحدین)