اما از شمس و مولانا بشنویم درباره آینه:

این آینه‌ای روشن است
که شرح حالِ خود در او بیابی،
هر حالی و هر کاری
که در آن حال و آن کار،
مرگ را دوست داری،
آن کار نکوست.
پس میانِ هر کاری که متردّد باشی،
در این آینه بنگر که از آن دو کار،
با مرگ کدام لایق‌تر است؟
❇️❇️❇️

«همه‌ٔ خلاصه‌ٔ گفت انبیا این است که آینه‌ای حاصل کن.»
❇️❇️❇️

آینه صافی کرده، پیش دوستان بداری، خود را ببینند، اما آینه را آلوده و زنگ بدو آورده پیش دوست بداری تا چه شود؟

#مقالات_شمس_تبریزی
❇️❇️❇️
آینه میل نکند. اگر صد سجودش کنی که این بک عیب در روی وی هست ازو پنهان دار که او دوست من است، او به زبان حال می گوید که البته ممکن نباشد.
گفت: اکنون ای دوست درخواست می کنی که آینه را بدست من ده تا ببینم. بهانه نمی توانم کردن، سخن ترا نمی توانم شکستن. و در دل می¬گوید که البته بهانه ای کنم و آینه را بدو ندهم، زیرا اگر بگویم بر روی و تو عیب است احتمال نکند، اگر بگویم بر روی آینه عیب است بتر.
بازمحبت نمیهلد که بهانه کند. می گوید: اکنون آینه به دست تو بدهم، الا اگر بر روی آینه عیبی بینی آن را از آینه مدان، در آینه عارضی دان آن را، و عکس خود دان، عیب بر خود نه، بر روی آینه عیب منه، و اگر عیب بر خود نمی نهی، باری بر من نه، که صاحب آینه ام و بر آینه منه. گفت: قبول کردم و سوگند خوردم، آینه را بیار که مرا صبر نیست. باز دلش نمی دهد. گفت: ای خواجه باز بهانه ای بکنم، باشد که از این شرط باز آید، و کار آینه نازکی دارد. باز محبت دستوری نداد. گفت: اکنون بار دیگر شرط تازه کنم. گفت: شرط و عهد آن باشد که هر عیبی که بینی آینه را بر زمین نزنی، و گوهر او را نشکنی، اگر چه گوهر او قابل شکستن نیست. گفت: حاشا و کلا؛ هرگز این قصد نکنم و نیندیشم. در حق آینه هیچ عیبی نیندیشم. اکنون آینه به من ده تا ادب من بینی و وفای من بینی. گفت: اگر بشکنی قیمت گوهر او چندین است؛ و دیت او چندین است. و بر این گواهان گرفت؛ با این همه چون آینه به دست او داد، بگریخت.
اومی گوید با خود که اگر آینه نیکوست چرا گریخت؟ این شکستن گرفت. فی الجمله چون برابر روی خود بداشت درو نقشی دید سخت زشت. خواست که بر زمین زند که او جگر من خون کرد از برای این؟ از دیت و تاوان و سیم و گواهان گرفتن یادش آمد. می گفت: کاشکی آن شرط گواهان و سیم نبودی، تا من دل خود خنک کردمی و بنمودمی چه می باید کرد. او این می گفت و آینه با زبان حال با آن کس عتاب می کرد، که دیدی که من با تو چه کردم و تو با من چه کردی؟
اکنون آن خود را دوست می دارد، بهانه بر آینه نهاده است، زیرا که اگر خود را دوست دارد از خود بر آید، و اگر آبنه را دوست دارد از هر دو برنیاید.
این آینه عین حق است، می پندارد که آبنه غیر اوست. با این همه چنان¬که او را با آینه میل است، آینه را با او میل است. از میل آینه است که او را با آینه میل است، أو على العکس. اگر آینه را بشکنی، مرا شکسته باشی، انا عند المنکسرة.
حاصل، محال است که آینه میل کند و احتیاط کند، و همچنین محک و ترازو که میل او به حق است، اگر هزار بار بگوئی که ای ترازو، این کم را راست نمای، میل نکند الا به حق، اگر دویست سال تیمار کنی و سجودش کنی.
ص ۶۹- ۷۰- ۷۱
#مقالات_شمس_تبریزی
❇️❇️❇️

هر که را سعادت باشد نصیحت او را صیقل باشد بر روی آینه و هر که را سعادت نباشد سخن نصیحت او را تاریک کند و آینه او را زنگ افزاید. آن خود آینه نباشد که به صیقل زنگ ،افزاید الا در زعم او.
جانا نظری فرما کز ما رمقی مانده ست
و اکنون غم کارم خور کاخر شفقی مانده ست
#مقالات_شمس_تبریزی
‌❇️❇️❇️

یار چشمِ توست ای مردِ شکار
از خس و خاشاک او را پاک دار
هین به جاروبِ زبان گَردی مکن
چشم را از خس ره‌آوردی مکن
چون که مؤمن آینه‌یْ مؤمن بوَد
روی او زآلودگی ایمن بوَد
یار آیینه‌ست جان را در حَزَن
در رخِ آیینه ای جان، دم مزن
تا نپوشد روی خود را در دمت
دم فروخوردن بباید هر دمت
کم ز خاکی؟ چون که خاکی یار یافت
از بهاری صدهزار انوار یافت
آن درختی کاو شود با یار جفت
از هوای خوش ز سر تا پا شکفت

(مثنوی، د ۲: ۲۸_۳۴)