نسل جدید هوش مصنوعی پزشکی به سمت Foundation Modelها در حرکت است؛ مدلهایی که با یادگیری از حجم عظیمی از دادههای پزشکی، میتوانند representationهای عمومی و قابلانتقالی از تصاویر و اطلاعات بالینی ایجاد کنند و سپس برای وظایف مختلفی مانند تشخیص، پیشآگهی و طبقهبندی مورد استفاده قرار گیرند.
اما یک چالش اساسی همچنان پابرجاست:
❓ وقتی یک Foundation Model یک الگو را در تصویر پیدا میکند، چگونه میتوانیم بفهمیم آن الگو از نظر بالینی چه معنایی دارد؟
اینجاست که پژوهش گروه NAIRG در مورد BM1.0 اهمیت پیدا میکند. 🔬
در این پژوهش، بهجای اینکه ویژگیهای تصویری صرفاً بهعنوان اعداد پیچیده و غیرقابلتفسیر باقی بمانند، تلاش شده است یک زبان مشترک میان representationهای هوش مصنوعی و مفاهیم بالینی ایجاد شود.
📊 در BM1.0، یک چارچوب دوگانه برای تفسیر ویژگیهای رادیومیکس در MRI پستان طراحی شد:
🔹 ExpertFID
۵۶ ویژگی رادیومیکس را با استفاده از دانش موجود در منابع علمی و نظر متخصصان، به descriptors بالینی BI-RADS متصل میکند.
🔹 AutoFID
با استفاده از SHAP، برای ۵۲ ویژگی که پیشتر تفسیر بالینی مشخصی نداشتند، ارتباطات قابلفهمتری با مفاهیم پزشکی استخراج میکند.
این چارچوب روی یک cohort چندمرکزی شامل ۱٬۵۴۹ مورد MRI پستان و ۲۰ pipeline مختلف یادگیری ماشین ارزیابی شد.
💡 اما چرا این موضوع برای Foundation Modelها مهم است؟
یک Foundation Model میتواند representationهایی بسیار قدرتمند از تصاویر پزشکی یاد بگیرد؛ اما قدرت representation بهتنهایی برای ورود گسترده به محیط بالینی کافی نیست.
برای استفادهی واقعی از این مدلها، باید بتوانیم:
Image → Representation → Clinical Concept → Clinical Decision
را به هم متصل کنیم.
BM1.0 در همین مسیر حرکت میکند:
یعنی ایجاد پلی میان ویژگیهای کمی و پیچیدهی استخراجشده از تصویر و مفاهیم قابلفهم برای پزشک.
🚀 میتوان آیندهای را تصور کرد که در آن یک Medical Foundation Model، بهجای اینکه صرفاً یک embedding ناشناخته تولید کند، بتواند representationهای خود را به یک واژگان بالینی استاندارد متصل کند.
در چنین معماریای، Foundation Model میتواند قدرت یادگیری از دادههای عظیم و چندمرکزی را فراهم کند و چارچوبهایی مانند BM1.0 بتوانند به تفسیر و ترجمهی این دانش به زبان بالینی کمک کنند.
بنابراین، BM1.0 یک مسئلهی بسیار مهم در مسیر توسعه و استفاده از Foundation Modelهای پزشکی را هدف قرار میدهد:
«چگونه دانش پنهانشده در representationهای مدلهای بزرگ را به دانش قابلفهم و قابلاستفاده برای پزشک تبدیل کنیم؟»
این پیوند میان Foundation Models + Radiomics + Explainable AI + Clinical Knowledge میتواند یکی از مسیرهای مهم برای ساخت نسل آیندهی قابلتفسیر و قابلاعتماد از AI پزشکی باشد. 🩺🤖
📚 عنوان مقاله:
BM1.0: A Radiomics Computational Dictionary Bridging AI Research and Clinical Practice in Breast Cancer Care
🔗 https://doi.org/10.1117/12.3085651
NAIRG
Advancing interpretable and responsible AI across neuroscience, neoplasia, and precision medicine.
🌐 https://nairg.org/
📱 https://t.me/NAIRG_ResearchGroup
Post #635
26
Neuroscience & Neoplaisa Artificial Intelligence Research Group (NAIRG) 🧠 Why Are There SO Many AI Foundation Models? 🤖 If you browse HuggingFace today, you'll find thousands of open-source foundation models. But why do we need so many, and what makes them so powerful? In this excellent breakdown by IBM Technology, we explore…




