TGViewer
Мова Дэталёва Мова Дэталёва @movananova · 554 subscribers
Post #279 1.53K
#слоўнік

Беларускія дарогі

На вашай вуліцы ўжо заклеілі ямы на асфальце, што ўтварыліся пасля марознай зімы? Як што, бярыце наш тэматычны "дарожны" слоўнік і смела пішыце адпаведны зварот на роднай мове!

І трошкі гісторыі, канешне.

У часы ВКЛ было некалькі транспартных накірункаў: Полацк-Віцебск-Смаленск, Полацк-Браслаў-Вільня, Варшава-Гародня-Вільня, Гародня-Нясвіж-Слуцк, Берасце-Луцк і іншыя. У Статуце ВКЛ 1588 г. была замацавана заканадаўчая база, якая рэгламентавала габарыты дарог, правілы праезду па іх, дарожныя павіннасці (ўтрыманне і рамонт дарог) ды іншае. Пачалі рабіць брукаванкі, тэхніка іх будавання захавалася да нашых часоў.

У Расейскай імперыі пачатак будавання дарог лічыцца 1722г, калі быў сенацкі ўказ аб будаўніцтве грунтовай дарогі Пецярбург-Масква.

Дарогі на тэрыторыі Беларусі ў 17-18 стагоддзях будаваліся па еўрапейскіх нормах, пачалі прымяняць геадэзічныя інструменты. У 19 стагоддзі ўжо была дастаткова разгалінаваная сетка мясцовых і транзітных дарог, як Масква-Варшава, Пецярбург-Кіеў. Гэтыя дарогі былі выкананы па сістэме Мак-Адама (шчэбневае пакрыццё, пясчаная аснова, папярэчны профіль). Усе дарогі былі разлічаны пад гужавы транспарт, і толькі з развіццём аўтатранспарту ў 20 ст. дарогі сталі аўтамабільнымі.

Цяпер агульная працягласць дарог у Беларусі складае 102,4 тыс. км, з якіх 88,6 тыс. км маюць цвёрдае пакрыццё. Працягласць вуліц складае 15,5 тыс. км.

На сучасным этапе ў якасці дарожна-будаўнічых матэрыялаў шырока выкарыстоўваюць:

пясок і друз – рус. щебень;
бітум і цэмент;
асфальта- і цэментабетон.

Кожная дарога праходзіць наступныя жыццёвыя стадыі:

пошукі – рус. изыскания;
праектаванне;
будаванне – рус. возведение;
утрыманне – рус. содержание;
рамонт і рэканструкцыю.

Дарога складаецца з:

землянога палатна і водаадводных збудаванняў;
дарожнага пакрыцця;
штучных збудаванняў;
тэхнічных сродкаў арганізацыі руху;
інжынернага абсталявання.

Адлік адлегласцяў на дарогах з Менску здясняецца ад Кастрычніцкай плошчы, а ў іншых населеных пунктах ад спецыяльных знакаў каля пошты.


А тут можна паглядзець цікавыя архіўныя фоткі, як будаваліся беларускія дарогі дзесяцігоддзі таму:

https://www.movananova.by/zaniatki/zanyatki-200/cikavinki-fota-budaunictva-darog.html
More from @movananova
  1. Aug 19, 2022“Попыт на беларускамоўныя коміксы расце”. Як гомелец папулярызуе беларускую мову з дапамог…
  2. Jul 7, 2022#цікавінкі Ліст Янкі Купалы да Гальяша Леўчыка У 1912 годзе беларускі паэт-нашанівец Галья…
  3. Jul 7, 2022#відэа Сёння - 140 год з Дня нараджэння Янкі Купалы. Прапануем паглядзець дакументальны фі…
  4. Jun 26, 2022#цікаваеслова КАРПАТЛІ́ВЫ (які патрабуе шмат увагі, цярплівасці, намаганняў; старанны, дба…
  5. Jun 25, 2022#цікавінкі 25 чэрвеня адзначаецца гадавіна з дня нараджэння беларускага пісьменніка Петрус…
  6. Jun 19, 2022#цікавінкі Да гадавіны нараджэння Васіля Быкава публікуем 19 малюнкаў яго аўтарства. «Дзел…
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →