#نکته_ها 

⭕️ سعه صدر و گذشت و بزرگوارى در برابر لغزش­ها و نادرستی­های سهوی و عمدی
 
«يَفْرُطُ مِنْهُمُ الزَّلَلُ، وَ تَعْرِضُ لَهُمُ الْعِلَلُ، وَ يُؤْتَى عَلَى أَيْدِيهِمْ فِي الْعَمْدِ وَالْخَطَاءِ؛ فَأَعْطِهِمْ مِنْ عَفْوِکَ وَ صَفْحِکَ ، مِثْلَ الَّذِي تُحِبُّ وَ تَرْضَى أَنْ يُعْطِيَکَ اللّهُ مِنْ عَفْوِهِ وَ صَفْحِهِ.» عهدنامه مالک اشتر (نامه ۵۳ نهج البلاغه)

مردمان چنين­ اند كه لغزش­هايى از ايشان سر میزند، يا گرفتار نادرستی ­هايى میشوند، و به سهو یا عمد (نادانسته یا دانسته) كارهايى میكنند [ که تو را خوش نمى‌آيد].پس چنان با بخشش و گذشت با آنان رفتار كن كه دوست دارى خداوند با بخشش و گذشت خود با تو رفتار كند.
 
 لازمه اداره درست امور، داشتن ظرفيت وسيع و تحمّل و حوصله فراوان و گذشت و بزرگوارى است. كسى كه فاقد سعه صدر و گشادگى سينه در اداره امور است، نمیتواند حق را پاس دارد و دشواری­ها و بحران­ها  را تحمّل كند و عدالت را برپا نمايد و خدمتگزار مردم باشد. نداشتن سعه صدر موجب كم­ ظرفيتى، نابردبارى، عدم روادارى، تحيّر در تصميم­ گيرى، عدم بزرگوارى، بدرفتارى و خشونت­ گرايى میشود. اميرمؤمنان على (ع) فرمود :

«مَنْ ضَاقَ صَدْرُهُ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى أَدَاءِ الْحَقِّ.» (کراجکی، کنزالفوائد، ج ۱،ص ۲۷۸)

 كسى كه سينه­ اش تنگ باشد (سعه صدرنداشته باشد) بر اداى حق تاب نياورد.
 
بدون سعه صدر چگونه میتوان در برابر ناملايمات، مشکلات حاد و بحران­ها بردبارى ورزيد، سختیها را تاب آورد، مخالفان را تحمّل نمود و حقوقشان را پاس داشت، و با مردم براساس گذشت و بزرگوارى و عدالت  رفتار كرد؟

در انديشه حكومتى و مديريتى على (ع) بهترين وسيله اداره امور داشتن گشادگى سينه و پرظرفيتى و پاك بودن از تنگ­ نظرى و كم­ ظرفيتى است، چنان­كه فرموده است :

 «آلَةُ الرِّيَاسَةِ سَعَةُ الصَّدْرِ.» (نهج البلاغه، حکمت ۱۷۶)

وسيله و ابزار رياست و مديريت، گشادگى سينه است.

شاخصى مهم در سعه صدر، نحوه رويكرد به انواع خطاها در اداره مردمان است. بخشش و گذشت، و ناديده گرفتن و گناه‌پوشى از لوازم اساسى سعه صدر است. انسان‌ها پيوسته در معرض لغزش و نادرستى‌اند، و از روی سهو یا عمد كارهايى مى‌كنند كه زمامداران را خوش نمى‌آيد، و اگر قرار باشد آنان لغزش‌ها و نادرستى‌هاى مردمان را كه دانسته و نادانسته انجام داده‌اند، نبخشند و از آنها نگذرند، جامعه را در اضطراب و اصطكاك و خشونت فرو مى‌برند. روادارى و بخشش و گذشت است كه روابط انسانى را قابل تحمّل مى‌سازد، و زمينه اصلاح رفتارها را فراهم مى‌نمايد. ممكن است زمامداران و مديران امورى را ناخوشايند دارند، و اگر بنابر اين باشد كه هيچ كارى برخلاف ميل و نظر آنان رخ ننمايد، پس چه جايى براى سعه صدر مى‌ماند؟ از موارد مهم سعه صدر همين است كه بتوان امورى را ناديده گرفت و گناه‌پوشى كرد. البته جرم و تعدّى به حقوق مردمان موضوعى ديگر است.

نكته مهمى كه در اين بيان آمده و لازم است بدان توجّه شود «فِي الْعَمْدِ وَ الْخَطَاءِ» است، يعنى دانسته و نادانسته انجام دادن كارهايى مخالف ميل و نظر زمامداران و مديران است، كه اگر نادانسته و سهو آن را بشود تحمّل كرد، با دانسته و عمد آن چه بايد كرد؟

مهم آن است كه رهنمود امام على (ع) اين است كه در برابر دانسته‌ها و از سر عمدها نيز اصل بر بخشش و گذشت، و ناديده‌گيرى و گناه‌پوشى است.

اميرمؤمنان على (ع) خود، معيارى گويا براى تشخيص سعه صدر و تحمّل و روادارىِ انسانى در رفتار با مخالفان، منتقدان، بدگويان، بى‌منطقان، بدرفتاران و چون اينان است.

#سعه_صدر #حکومت #منتقدان #عدالت #گذشت

📍كانال مصطفى دلشاد تهرانى

@delshadtehrani