TGViewer
MorphoSyntax MorphoSyntax @morphosyntax · 1.28K subscribers
Post #583 683
MorphoSyntax ☰ 🧾 واژه‌گزینی | تصویب اصطلاح صرفی‌نحوی ▫️برای دو اصطلاح زیر در گروه زبان‌شناسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی معادل‌گزینی شده است: ▪️syncretism: هم‌تصریفی ▪️contextual syncretism: هم‌تصریفی بافتی ▫️هم‌تصریفی که نوعی هم‌نامی نظام‌مند است، به تصریف‌های متفاوت…
☰

💎 نحو | هم‌تصریفی

ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ
◄ برادر آقاسعید بدون مجوز یک تفنگ سرپُر خرید. خریدش غیرقانونی بود.
ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ ـ ـــ

▪️این جمله دو خوانش دارد و مبهم است. مرجع ضمیر متصل «ــ‌ش» می‌تواند «برادر» یا «تفنگ» باشد. در درون گروه اسمی «خریدش»:

★ وقتی «برادر آقاسعید» مرجع ضمیر است، «ــ‌ش» کنشگر است و حالت اضافی (Genitive) دارد:
◄ خرید او غیرقانونی بود.

★ وقتی «یک تفنگ» مرجع ضمیر است، «ــ‌ش» کنش‌پذیر است و حالت مفعولی (Accusative) دارد:
◄ خرید آن غیرقانونی بود.


▪️این نوع ابهام متأثر از پدیدهٔ هم‌تصریفی است: واژه‌بست یا ضمیر متصل «ــ‌ش»، هم برای تصریف حالت مفعولی به‌کار می‌رود، هم برای تصریف حالت اضافی.

▪️فرض کنید فارسی شش ضمیر متصل برای حالت مفعولی و شش ضمیر متصل برای حالت اضافی داشت. در این صورت، هم‌تصریفی در جملهٔ بالا رخ نمی‌داد و فقط یکی از دو معنا از این جمله برمی‌آمد.

@MorphoSyntax
  • 👍 11
  • 👌 4
  • 🎄 3
  • ✍ 1
  • 💯 1
More from @morphosyntax
  1. Sep 30, 2026Post #1165
  2. Sep 26, 2026☰ 🗓 چهارم مهر | درگذشت استاد محمد میرشکرایی ▪️محمد میرشکرایی (۱۳۲۱ ــ ۱۴۰۵)، پژوهشگر میرا…
  3. Sep 21, 2026☰ 🔝وقتی از هوش مصنوعی می‌خواهی که آرایهٔ لف‌ونشر را هم در دل‌نوشته‌ای که برایت می‌نویسد،…
  4. Sep 18, 2026☰ 🗓 ۲۷ شهریور | روز ملی شعر و ادب فارسی آمـدی جانم به قربانت ولــی حالا چرا؟ بی‌وفا حالا…
  5. Sep 17, 2026☰ 🧾 واژه‌گزینی | قسط ▪️با توجه به گسترش کاربرد واژهٔ «قسط» و عبارت «خرید اقساطی/ قسطی»، ا…
  6. Sep 16, 2026☰ 📝 ویرایش | همسانی در مطابقه ◄ذخایر تجاری سوخت در حال کاهش است و ذخایر راهبردی نفت خام ن…
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →