☰

💎 نحو | ساخت نوپای مستمر

▫️ضعیف شدن نقش نمودی فعل‌های حال اخباری و گذشتۀ استمراری در فارسی، به سر برآوردن ساخت‌هایی انجامیده که حال و گذشتۀ مستمر (یا ماضی و مضارع ملموس) خوانده می‌شوند و با استفاده از فعل دستوری «داشتن»، بر نمود ناقص یک رخداد دلالت می‌کنند.

▫️ساخت مستمر گذشته از آن‌که می‌تواند تکرار یا استمرار رخدادی را بازتاب دهد (نمونهٔ الف)، گاهی رویدادی را بیان می‌کند که در آستانۀ وقوع است (نمونهٔ ب):

الف. از اول زمستان، روزها دارند بلندتر می‌شوند.

ب. داشتیم از خانه بیرون می‌رفتیم که مهمان آمد.

▫️پیشینهٔ این ساخت در فارسی گویا کمتر از ۱۵۰ سال است. یکی از قدیم‌ترین نمونه‌های یافت‌شده از کاربرد فعل «داشتن» در ساخت مستمر، بیت زیر است که در شمارۀ ۲۴ روزنامۀ صور اسرافیل (۱۲۸۶ خورشیدی) منتشر شده است:

ــ از گشنگی ننه دارم جون می‌دم/ گریه نکن فردا بهت نون می‌دم

@MorphoSyntax