مغالطه شماره ۱۰۵

💠توسل به نقل💠

در این مغالطه شخص نقل قول یا تجربه‌ی شخصی را گواه تایید سخن خود یا دلیلی بر رد ادعای طرف مقابل میداند.

در حالی‌که این تجربه ممکنست خام و تصادفی باشد و نقل قول نیز از مرجع صالح نیست.


@moghaletat2 | آرشیو مغالطات
@mghlte | عصر روشنگری
@persian_organon | ایوان‌چراغانی‌دانش

در این مغالطه به شواهدی که به صورت اتفاقی و کنترل نشده جمع آوری شده و به شهادت شخصی تکیه می شود.

علت رواج این مغالطه:

اگر چه آزمایشات و محاسبات علمی همیشه دقیق تر از درک و تجربیات شخصی ست ، اما برای ما گواهی دیگران بر صحت یک موضوع ، ملموس ترست تا این که به یک واقعیت آماری اعتماد کنیم.


البته تجربه‌ی شخصی همیشه غلط نیست ، بلکه در ۲ حالت ، تجربه‌ی شخصی و نقل قول به مغالطه تبدیل می‌شود :

۱- استدلالی قوی در رد آن تجربه یا نقل قول مطرح‌ست‌.در این صورت کاملا بایک مغالطه مواجهیم.
۲- استدلالی علیه آن نقل قول نیست ، اما در یک امر حساس ، تجربه‌ی شخصی یا نقل قول ، قطعی تلقی شود .

مثال:
پدربزرگ من سیگاری بود و روزانه ۲۰-۳۰ عدد سیگار در روز می کشید و ۹۷سال عمر کرد.
ادعاها ونتایج تحقیقات راجع به مضرات سیگار را باور نکنید.


گاهی شخص نقل قولی از مرجعی - احتمالا ناشناس - می آورد که ظاهرا مرجعی کاذب نیست و شاید در نهادی خاص کار کند و اطلاعاتی در زمینه‌ی مورد بحث داشته باشد.
اما اعتبار مرجع آنچنان قوی نیست که هر حرفی زد ، پذیرفتنی باشد‌.

این حالت را با یک لطیفه می توان به خوبی درک کرد:

در دی ماه ۱۳۹۶ ناآرامی هایی کشور را فرا گرفته بود این سخن به منظور طنازی و به چالش کشیدن اینگونه نقل قول ها ، در فضای مجازی پخش شده بود :

فامیل من توی اطلاعاته
میگفت:نظام عوض شده،گذاشتن سر وصدا بخوابه صداشو دربیارن !

گفته‌ی شخصی که در نهادهای نظامی‌ شاغل‌ست ممکن‌ست ، در مواردی ، به عنوان یک دلیل نسبتن قابل توجه - و نه قطعی- به حساب آید ، اما هرگز گنمیتواند وقوع اتفاقی بزرگ را که هیچ شاهدی برای آن وجود ندارد تایید کند.
کارگردانان فیلم های تبلیغاتی نیز ازین مغالطه فراوان بهره می‌گیرند.ایشان اشخاصی را جلوی دوربین ظاهر میکنند که می گوید:
من مدت ها با جِرم دندان مواجه بودم و به محض مصرف خمیر دندان 'به پاک' همه ی جرم هااز بین رفت.

شهادت وگواه اشخاص گاهی مشروع و مقبول‌ست ، درصورتی که حداقل شواهدی بر خلاف ادعای شاهد موجود نباشد.
البته شناخت و معرفی سوگیریهای_شناختی خصوصا سوگیری خاطره ی جعلی باعث شده که ارزش شهادت شخصی در دادگاهها زیر سوال برود

در پزشکی نقل تجربه‌ی شخصی وقتی مورد اعتنا قرار میگیرد ، که آن ادعای در شرایط کنترل شده آزمایش و تایید شود‌

اگر قرار شود به نقل قول استناد شود هر ادعایی قابل توجیه ست و هرکس در دفاع از عقاید خود می تواند بگوید :
من کسی را دیده ام که میگفت ...

مثال :
درست‌ست که از نظر علمی گریه‌ی گیاهان یا مسائلی مانند این قابل اعتنا نیست . اما من شنیده ام که در روستای وزیر آباد درختی را دیده اند که با شنیدن صدای تار استاد فلان می گرید.
-بنظرمن تارنوازی استاد مشفق بهترست.
چون هم شنیده ام حتی علف ها در ده وکیل آباد با صدای تار استاد مشفق زجه میزنند.

نتیجه‌ی جمع آوری غیر نظام‌مند اطلاعات این‌ست که اشخاص به نظرات دوستان و موافقان خود وزن بیشتری بدهند هرچند آن نظر غیر منطقی و غیر معمول باشد.

مثال:
- طبهای شبه علمی مانند #طب_اسلامی خطاهای زیادی دارد.سالانه هزینه های مالی و جانی بسیاری به کسانی تحمیل می‌شود که به این به اصطلاح طبیبان مراجعه می کنند نمونه آن هم خساراتی که به جسم آیت الله شاهرودی و حائری شیرازی وارد شد وباعث شد زمان طلایی درمان از بین برود و بیماری شان از کنترل خارج شود.
- شما هرچه میخوای دلیل بباف.
ما مراجعه کردیم و خوب شدیم.

❎ نکته جالبی که در برخورد وصحبت طولانی باطرفداران طب های خرافی متوجه می‌شویم اینست که همگی یا درمان مدرن هم گرفته‌اند و چه بسا بهبودشان از آن درمان بوده یا علیرغم اینکه در ادعاهای اولیه‌شان می گویند،ما با این طب کاملا درمان شده ایم. هنوز بیماری شان سرجایش‌ست وچه بسا کنترل آنچنانی هم نشده و علنن مشغول خودفریبی هستند.
حالی که ادعا می‌کنند این طب می تواند ریشه همه بیماری ها را بخشکاند.

#فرهاد_طحانی ✍

مثالهایی ازین #مغالطه:
دیوانه؟ من خوب شدم
همش کارخودشونه
مطالب مرتبط:
سوگیریهای شناختی:
@soogiri
مغالطه توسل به مرجع کاذب
نکاتی راجع به مرجعیت:
https://t.me/persian_organon/81