مغالطه شماره ۹۹

💠تمثیل💠

مغالطه تمثیل وقتی صورت میگیرد که مامیان ۲ شی تشابهی برقرارکنیم و ازوجوداین تشابه نتیجه ای بگیریم،اماآن تشابه به حدی نیست که بتواندچنین نتیجه ای راتاییدکند.

ساختاراصلی یک استدلال تمثیلی چنین است:

شی الف دارای اوصاف ۱ و ۲ و۳ و ۴ است.
شی ب دارای اوصاف ۱ و ۲ و۳ است.

بنابرای این شی ب دارای وصف ۴ نیزهست.

همانطور که ذکر شد
یک استدلال تمثیلی ممکنست صحیح و دارای نتیجه مقبول باشد.
.
برای این تشخیص یک استدلال تمثیلی معتبرازیک تمثیل مغالطی باید دستورالعمل زیر رابدقت انجام دهیم:

1⃣- تشخیص اوصاف ۱ ، ۲ و ۳ که هردوموصوف درآن مشترکند.
یعنی ببینیم دو طرف تمثیل درچه اموری مشترکند؟
2⃣- تشخیص وصف ۴ورابطه آن با اوصاف مشترک
یعنی تمثیل درصدد اثبات چه وصفی برای شی ب است و این وصف چه رابطه‌ای با اوصاف مشترک دارد؟

اگر اوصاف مشترک نسبت به وصف جدید،حالت شمول داشت وآن رادربرگرفت ونیزاگر اوصاف مشترک به منزله علت وصف جدید بود،استدلال تمثیلی صحیح و معتبر بوده ودر غیر این صورت مغالطی خواهد بود.

برای روشن شدن این دو دستورالعمل مذکور را در یک مثال تطبیق می کنیم:

جریان الکتریسیته در یک سیم برق مانند جریان آب در یک لوله است .
همانطور که یک لوله با قطر بزرگ تر می تواند مقدار بیشتری آب منتقل کند ، یک سیم برق با قطر بیشتر نیز می‌تواند حجم بیشتری جریان الکتریکی را منتقل کند.
جریان الکتریسیته در یک سیم هادی مانند جریان آب درون یک لوله است.
وقتی که یک لوله به صورت عمودی قرار داشته و آب از بالا به پایین در جریان باشد ، فشار آب در طبقات پایین یک ساختمان مرتفع ، بسیار بیشتر از فشار آب در طبقات بالای آن است.
همچنین ولتاژ برق در طبقات پایین ساختمان از ولتاژ طبقات بالا بیشتر است.

هردو تمثیل مبتنی بر شباهت جریان مولکولهای آب درون یک لوله و جریان الکترونها در یک سیم برق است.
همچنین هر دو جریان آب و الکتریسیته امری کمی و قابل اندازه گیری هستند.
بنابراین وصف مشترک در هر دو تمثیل
جریان داشتن یک امر کمی در یک مسیر ممتد است.
در هر دوحالت رابطه مستقیمی میان افزایش وبزرگ شدن مسیر جریان بامقدار جریان آب/الکتریسیته وجود دارد.
بنابراین در استدلال اول اوصاف مشترک میان جریان آب وجریان الکتریسیته رابطه قوی علی باوصف جدید (افزایش جریان در اثر بزرگتر شدن قطر لوله آب)دارنداز این روتمثیل اول یک استدلال صحیح ومعتبر است.
اما در تمثیل دوم چنین رابطه ای میان اوصاف مشترک در وصف جدید(افزایش فشار در سطوح پایین) وجودندارد.
زیراجریان مولکولهای آب درون لوله تحت تاثیر نیروی جاذبه زمین است وبه علت اینکه آب،دارای وزن ست،فشار حاصل از وزن سطوح بالاترآب،باعث افزایش فشارسطوح پایین می‌شود.
اماجریان الکتریسیته دارای وزن نیست و تحت تاثیر نیروی جاذبه قرار نمی‌گیرد.
بنابراین تمثیل دوم مغالطی است.

مغالطات زیادی به منظور اثبات بعضی از نتایج غیر مقبول جامعه انسانی را به یک خانواده و یا تشکیلات حکومتی را به بدن انسان تشبیه می کند.
🔴با چنین تمثیلاتی شخص مغالطه کننده می تواند تقریبا هر نتیجه ای را که درنظر داشته باشداثبات کند.🔴

مانند اینکه
➖بایددرخانواده اجتماع،به اعضای آن، پول توجیبی داده شودواز اخراج و تنبیه افراد متخلف جلوگیری کرد،بلکه آنها را با مهر و محبت به پیوستن به دیگر اعضای خانواده ترغیب کرد.
➖احزاب و تشکیلاتی که تازه شکل می‌گیرند مانند طفل نوزاد می مانند که دیگر اعضای خانواده باید در مراقبت از آنهابکوشند.
➖همانطور که در بدن انسان تنهایک حاکم یعنی مغز وجود دارد در یک حکومت نیز باید همه تصمیم گیری ها و اوامر و فرامین در دست یک نفر باشد.

گاهی شخص مغالطه کننده میان دو امر ادعای تشابه می‌کند و تمثیل می سازد تا ادعای خودرا اثبات کند.
در حالی که میان آن دو هیچ تشابهی وجود نداردویاتشابه بحدی ست که هیچ چیز را ثابت نمیکند.

@moghaletat2 | آرشیو مغالطات
@persian_organon | ایوان‌چراغانی‌دانش
@mghlte | عصر روشنگری

توضیح شنیداری
انواع استدلال
تمثیل بعنوان استدلال