مغالطه شماره ۸۹

💠ذوالحدین جعلی💠

این مغالطه شبیه مغالطه #یااین_یاآن ست.

مغالطه ذولحدین جعلی یا دروغی از لحاظ شکل و صورت مانند قیاس ذوالحدین است.

قیاس ذولحدین در مثال زیر به خوبی فهمیده می شود :
اگر فرزند پسر باشد نام او را مصباح می‌گذاریم .
و اگر دختر باشد او را هدی می نامیم فرزندم یا پسر است یا دختر
پس نام فرزند یا مصباح است یا هدا
آنچه ایجاد مغالطه میکند این‌ست که یکی از مقدمات نادرست‌ست .

به طور خلاصه در مغالطه ذولحدین جعلی گفته می‌شود که
این عوامل متعدد ، دارای این نتایج هستند و چون ما ناگزیر به انتخاب یکی از این عوامل هستیم ،
بنابراین باید این نتایج را بپذیریم.
در حالی که در جایی از این استدلال خللی وجود دارد.
یعنی یا ما ناگزیر به انتخاب های مطرح شده نیستیم و گزینه های دیگری نیز وجود دارد و یا نتیجه‌ی گزینه‌ها آن چیزی نیست که بیان شده .

مادری در یونان باستان فرزند خود را از اینکه وارد عالم سیاست شود بر حذر می داشت و چنین می گفت:
پسرم این کار را نکن. زیرا در عالم سیاست اگر راست بگویی ، مردم است منزجر خواهند شد و اگر دروغ بگویی خدایان از تو روی گردان می‌شوند.
بنابراین از آنجا که چاره‌ای نداری جز اینکه یا راست بگویی یا دروغ به ناچار یا مورد تنفر مردم واقع می شوی و یا خدایان از تو رویگردان می‌شوند.

روش های مقابله‌ی پیشنهادی:

✅ نفی رابطه شرطی:
این طور نیست که مردم به دلیل راستگویی از من متنفر شود بلکه احتمالاً به من احترام هم خواهند گذاشت .
این راه‌حل اصطلاحاً گرفتن دو شاخ نامیده می‌شود ، یعنی در اینجا فرزند تقسیم‌بندی مادر را پذیرفته اما در عین قبول آن تقسیم بندی ، نتایج مذکور از سوی مادر را رد می کند.

✅راه حل دیگر اصطلاحاً عبور از میان شاخه ها نام دارد. در این حال شخص نشان می‌دهد که راه های انتخابی در مسئله بیش از آن‌ست که در سخن شخص مغالطه کننده آمده است.
مثلا در پاسخ مادر آن فرزند همچنین می‌توانست بگوید :
این طور نیست که تنها دو راه راستگویی و دروغگویی پیش روی من باشد .
من می‌توانم گاهی راست بگویم و گاهی دروغ
و
یا سخنانی بگویم که هم مشتمل بر مطالب صادق باشد و هم شامل مطالب کاذب
و
یا می‌توانم در عالم سیاست شغلی انتخاب کنم که اصلا نیاز به سخن گفتن نداشته باشد.

✅ راه سوم برگرداندن مغالطه :
مادر من وارد کار سیاست خواهم شد زیرا اگر دروغ بگویم مردم از من راضی می‌شوند و اگر راست بگویم مورد تایید و رضایت خدایان خواهم بود.
پس چه راست بگویم و چه دروغ ، به هر حال مورد تایید و رضایت خدایان یا مردم خواهم بود.


@moghaletat2 | آرشیو مغالطات
@persian_organon | ایوان‌چراغانی‌دانش
@mghlte | عصر روشنگری




توضیح شنیداری

مطالب مربوط:
مثالی ازین مغالطه
یا این یا آن