مغالطه شماره ۸۷

💠قیاس مضمر مردود💠

منظور از قیاس مضمر، قیاسی است که یکی از ارکان آن(صغرا، کبرا و یا نتیجه) حذف شده باشد.

مثلا وقتی می گوئیم:
«مگر نه این که ما مسلمان هستیم، و مسلمانان با هم برادرند؛ پس نباید این همه با هم اختلاف داشته باشیم.»

در این جا دو قیاس تشکیل داده ایم، اصل قیاس اول چنین بوده است:

ما مسلمان هستیم
مسلمانان با هم برادرند
پس ما با هم برادریم؛

و اصل قیاس دوم چنین بوده است:

ما با هم برادریم
برادران نباید این همه با هم اختلاف داشته باشند
پس ما نباید این همه اختلاف داشته باشیم.

علت حذف یکی از ارکان دو چیز می تواند باشد:

1⃣➖ اگر یک رکن (صغرا، کبرا یا نتیجه) برای مخاطب کاملا آشکار و واضح باشد ، دیگر نیازی به ذکر آن احساس نمی شود، مانند مثالهای بالا.

2⃣➖ اما گاهی علت حذف یک رکن، آن‌ست که نه تنها آن رکن بدیهی و مورد تایید همگان نیست ، بلکه کاملا خطاست و حذف آن به منظور مخفی داشتن کذب آن‌ست.
مثال:
«فلانی با دشمن سخن می گوید، پس خائن است».
در اینجا اگر به کبرای قیاس تصریح می شد که: «هر کس با دشمن سخن بگوید، خائن‌ست»،
خطا بودن آن زودتر به ذهن متبادر می شد،
یا می گوئیم:
«فلانی دزد است، چون شب ها در کوچه پرسه می زند»
کبرای قیاس در اینجا : «هر که شب ها در کوچه پرسه بزند ، دزدست». حذف شده.
مثال دیگر:
به فلان شخص اتهاماتی وارد شده هرچند من نمیدانم چقدر اتهامات صحیح‌ست ، پس نمیتوان به او اعتماد کرد.

رکن حذف شده:
هرگاه کسی اتهامی داشته باشد ، ولو اتهامی سست باشد ، هیچگاه مورد اعتماد نخواهد بود.
(به خودشما هم از طرف بسیاری افراد اتهاماتی وارد شده ، پس شما هم بهیچوجه قابل اعتماد نیستید‌.)
این مغالطه بسیار رایج ست ، ما با بسیاری از استدلالهای مغالطه آمیز که پیشفرض خطایی دارند را به صورت یک قیاس مضمر برخورد میکنیم. مثلا مغالطه ای مانند سنت گرایی یا میانه روی .پیشفرضهای خطا در این مغالطات معمولا بیان نمی‌شود.
پیشفرض هایی مانند :
« هر چیز میانه روانه خوب‌ست »
« هر چیز قدیمی خوب‌ست »
برای آشنایی بیشتر و مصون ماندن ازین استدلال خطا چند مثال زنده مفیدست.
۱- ورزش مضرست ، چون در اسلام توصیه نشده.
پیشفرض حذف شده‌ : هرچیزی در اسلام سفارش نشده مضمون ست.
۲- اگر چند نفر از فاسدان جلوی جمع اعدام شوند ، فساد ریشه کن می‌شود.
رکن حذف شده : هرجا و هر زمان که چند فاسد در ملا عام اعدام شدند فساد ربشه کن شده ( مجازات خشونت آمیز ، هیچ‌گاه جرم و جنایت و فساد را ریشه کن نکرده بلکه برعکس ، خشونت را بصورت کلی درجامعه ترویج کرده و جرم و بزه در جوامعی که مجازات خشن را حذف کرده اند به سمت صفر میل دارد‌)

۳- مغالطه استالین:
«پاپ چند لشکر نیرو دارد؟!»

صورت استدلال و ارکان حذف شده:
-هرکس قدرت دارد حق اظهار نظر دارد.
-پاپ لشکر ندارد.
-پس حق اظهار نظر ندارد.


مثال زنده :
https://t.me/tnaghad/404



@moghaletat2 | آرشیو مغالطات
@persian_organon | ایران‌چراغانی‌دانش
@mghlte | عصر روشنگری


توضیح شنیداری

مطالب مربوط:
مغالطات ربطی

مثالهای این مغالطه:
فلانی خائن است
همه رسانه ها دروغگویند
دموکراسی غربی به دردما نمیخورد
راه حل ازغدی برای مقابله با فساد