🧠 چرا خیلی از افراد، وقتی احساساتی می‌شوند، ناخودآگاه به زبان مادری برمی‌گردند؟

تا به حال برایتان پیش آمده وقتی خیلی خوشحال، عصبانی یا دلتنگ هستید، بی‌اختیار به زبان مادری‌تان حرف بزنید؟

یا هنگام قربان‌صدقه رفتن، دعا کردن، ناسزا گفتن یا گفتن «دوستت دارم»، احساس کنید زبان مادری حس متفاوتی دارد؟

آیا مغز واقعاً میان زبان مادری و زبان دوم تفاوتی قائل می‌شود؟

🔬 پژوهش‌ها می‌گویند: برای بسیاری از افراد، بله.

پژوهش‌های علوم شناختی نشان می‌دهند که برای بسیاری از افراد، زبان مادری فقط نخستین زبانی نیست که آموخته‌اند؛ زبانی است که نخستین تجربه‌های عاطفی زندگی با آن شکل گرفته است؛ از صدای مادر و لالایی گرفته تا تشویق، ترس، محبت و دلتنگی.

به همین دلیل، بسیاری از واژه‌های هیجانی در زبان مادری پیوند عمیق‌تری با خاطره و احساس دارند.

حتی برخی مطالعات نشان داده‌اند که شنیدن یا گفتن واژه‌های هیجانی در زبان مادری، نسبت به زبان دوم، پاسخ‌های فیزیولوژیکی قوی‌تری مانند افزایش هدایت الکتریکی پوست ایجاد می‌کند؛ نشانه‌ای از برانگیختگی هیجانی بیشتر.

البته این یک قانون همگانی نیست. اگر کسی از کودکی دو زبان را هم‌زمان آموخته باشد، یا سال‌ها در محیط زبان دوم زندگی کرده باشد، این تفاوت ممکن است بسیار کمتر باشد یا اصلاً دیده نشود.

🌱 شاید به همین دلیل است که در عمیق‌ترین لحظه‌های زندگی، بعضی از ما بی‌اختیار به زبان مادری برمی‌گردیم.

نه چون آن زبان «قوی‌تر» است؛ بلکه چون بخشی از خاطره‌ها و احساسات ما، از همان ابتدا با آن زبان شکل گرفته‌اند.

📚 برای مطالعه بیشتر

🔹 Caldwell-Harris, C. L. (2015). Emotionality Differences Between a Native and Foreign Language: Implications for Everyday Life. Current Directions in Psychological Science. https://doi.org/10.1177/0963721414566268

🔹 Pavlenko, A. (2012). Affective processing in bilingual speakers: Disembodied cognition? International Journal of Psychology. https://doi.org/10.1080/00207594.2012.743665