🌱
آسباد

نمونه‌ای برجسته از نبوغ مهندسی ایرانی است که نیروهای طبیعی را به کار می‌گیرد.
ویژگی فنی آن، پره‌های عمودی حول محور قائم است که توان باد را به حرکت دورانی تبدیل می‌کند و نیاز به چرخ‌دنده را حذف می‌سازد.

این زنجیرهٔ ساده برای بادهای یکنواخت و طولانی‌مدت سیستان، باعث کاهش اصطکاک و جلوگیری از خرابی سازه می‌شود. پره‌ها نیز درون دیواری خشتی با دریچه‌های ورودی قرار دارد که هوای پراکنده را متمرکز و شتاب می‌دهد.

دربارهٔ قدمت آن، پژوهشگران و اسناد سیستان، خاستگاهش را در نهبندان و خواف، به دوران باستان (حدود ۱۷۰۰ پ.م) بازمی‌گرداند.
بناهای موجود نشتیفان، بیشتر به دورهٔ صفوی نسبت داده می‌شود، اما ساحتار فنی آن بسیار قدیمی‌تر است.

مصالح خشت، گل و چوب، پاسخی ساده به محیط بادی است؛ انعطاف در برابر باد شدید، اصطکاک کم و تعمیرپذیری آسان.
ساز و کار مهار اهرمی و لرزش القایی لبهٔ سنگِ رویی، مدیریت سرعت و تغذیهٔ یکنواخت گندم را بدون نیروی بیرونی ممکن می‌سازد.

@midhistor