🦷🦠 آیا می‌توان با دستکاری ارتباط باکتری‌ها، میکروبیوم دهان را سالم‌تر کرد؟
دهان انسان میزبان صدها گونه‌ی باکتریایی است که در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. وقتی تعادل این جامعه‌ی میکروبی به هم می‌خورد، برخی باکتری‌های بالقوه مضر می‌توانند غالب‌تر شوند و در ایجاد بیماری‌های لثه مانند بیماری پریودنتال نقش داشته باشند.به همین دلیل، پژوهشگران بررسی کردند که آیا می‌توان به‌جای از بین بردن گسترده باکتری‌ها، ارتباط و رفتار آن‌ها را تغییر داد و ترکیب میکروبی دهان را به سمت وضعیت سالم‌تری هدایت کرد یا خیر.
🔬 باکتری‌ها چگونه با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند؟پژوهشگران در ادامه قصد دارند بررسی کنند که این ارتباطات در بخش‌های مختلف دهان و در مراحل مختلف بیماری پریودنتال چگونه تغییر می‌کنند.
باکتری‌های دهان از طریق فرایندی به نام Quorum sensing با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند و برخی از آن‌ها برای این ارتباط از مولکول‌هایی به نام N-acyl homoserine lactones (AHLs) استفاده می‌کنند.
پژوهشگران دانشکده علوم زیستی و دانشکده دندان‌پزشکی بررسی کردند که این سیگنال‌های شیمیایی چگونه بر تشکیل پلاک دندانی اثر می‌گذارند.
🦷 پلاک دندانی یک اکوسیستم پویاست
باکتری‌های موجود در پلاک دندانی در محیط‌های هوازی، مانند بخش‌های بالای خط لثه، سیگنال‌های AHL تولید می‌کنند. این سیگنال‌ها حتی توسط باکتری‌های ساکن محیط‌های بی‌هوازی زیر خط لثه نیز قابل شناسایی هستند.
پلاک دندانی نیز مانند یک اکوسیستم به‌تدریج شکل می‌گیرد. در مراحل اولیه، باکتری‌هایی مانند Streptococcus و Actinomyces به‌عنوان گونه‌های پیشگام مستقر می‌شوند. با پیچیده‌تر شدن جامعه میکروبی، باکتری‌هایی مانند Porphyromonas gingivalis که از اعضای Red Complex محسوب می‌شوند و ارتباط نزدیکی با بیماری پریودنتال دارند، می‌توانند افزایش پیدا کنند.
🧪 اگر ارتباط باکتری‌ها را قطع کنیم چه می‌شود؟
پژوهشگران برای تجزیه سیگنال‌های AHL از آنزیم‌هایی به نام Lactonase استفاده کردند. با مختل کردن این سیگنال‌دهی، ترکیب جامعه باکتریایی پلاک به سمت گونه‌هایی تغییر کرد که ارتباط بیشتری با سلامت دهان داشتند.
🫧 نقش متفاوت سیگنال‌دهی در محیط‌های هوازی و بی‌هوازی
پژوهشگران دریافتند که دستکاری سیگنال‌دهی AHL در شرایط مختلف، نتایج متفاوتی ایجاد می‌کند. در شرایط هوازی، مختل کردن سیگنال‌دهی AHL باعث افزایش باکتری‌های مرتبط با سلامت دهان شد. در مقابل، در شرایط بی‌هوازی، افزودن AHLها باعث افزایش باکتری‌های مرتبط با مراحل بعدی بیماری پریودنتال شد.
این یافته نشان می‌دهد که Quorum sensing ممکن است در بخش‌های مختلف دهان، بسته به شرایط محیطی، نقش متفاوتی در شکل‌گیری جامعه میکروبی داشته باشد.
🎯 رویکردی متفاوت برای پیشگیری از بیماری لثه
این یافته‌ها نشان می‌دهند که شاید بتوان به‌جای حمله گسترده به باکتری‌های دهان، ارتباطات آن‌ها را به‌صورت هدفمند تغییر داد و جامعه میکروبی را به سمت وضعیت سالم‌تری هدایت کرد.
منبع خبر
@microbiomemagazine 🦠