⏺فلسفه ، منطق و عرفان

بخش اول

اشتیاق مردم یونان باستان به علم و معرفت سبب شد که عده ای از دانشمندان دوره‌گرد کار آموزش و تعلیم مردم را به عهده بگیرند و با دریافت مزد تعالیم خود را عرضه دارند.
این افراد به نام #سوفیست یا #سوفسطایی نامیده شدند.
لفظ سوفیست مترادف با معلم یا مرد دانشمند به کار می رفت.
یکی از کارهای سوفیستها حضور در دادگاه ها به عنوان وکیل و دفاع از مجرمان بود
آنها سعی می کردند به هر نحو ممکن از موکل خود دفاع کنند.
سوفیستها قدرت زیادی در ایراد خطابه و سخنرانی داشتند لذا می توانستند هر عقیده‌ای را به مخاطبان بقبولانند.
حضور همزمان سوفیست ها در دادگاه‌ها و کلاسها و مناظرات علمی آنها را باین سمت کشاند که تنها این هدف را دنبال کنند که طرف مقابل را محکوم نمایند و برای آنها فرقی نمی کرد که موضع او حق است یا باطل.

گفته می‌شود برتری‌های پیاپی آنها در مناظره ها و دادگاها باعث شد به تدریج این تصور برای آنها پیش بیاید:
که اصلا حقیقت و صدق عینی وجود ندارد و اگر حقیقتی هست دست‌یافتنی نیست و از آنجا که بهرحال ذهن ما انسانها قضاوتگرست و برای زندگی نیاز به صادر کردن حکم خوب و بد داریم ، این نتیجه ناخودآگاه پیش می‌آید که چشم انداز ذهنی شخص ، حقیقت آن شخص ست.
به همین علت کلمه سوفیست به تدریج معنای اصلی خود را از دست داد و بر کسانی اطلاق شد که در مباحثه و گفت و گو با زبان بازی و مغالطه کاری سعی در غلبه بر حریف داشتند.

🔵سقراط ، افلاطون و ارسطو

مردم عادی یونان باستان توان درک و پاسخگویی به مغالطه های سوفیست ها را نداشتند و این امر موجب تقویت موضع آنها می گردید.
تا اینکه سه حکیم بزرگ یونانی #سقراط #افلاطون و #ارسطو به مقابله با آن‌ها پرداختند.
از آنجا که یکی از شیوه‌های سوفیستها بازی با الفاظ و تغییر معانی کلمات بود سقراط در مواجهه با آنها سعی می‌کرد جلوی چنین خطایی را بگیرد. لذا به تعریف دقیق الفاظ و کلمات اصلی مورد بحث می‌پرداخت. علاوه بر تعریف ، شیوه بحث سقراط نیز مهم‌ست.
او نخست از مخاطب خود پرسش‌هایی می‌کرد و مطالب مورد قبول را مبنا و اساس قرار می‌داد و با سوال‌های بیشتر مخاطب را به نادرستی برخی از حقایق آگاه می کرد.
این شیوه‌ی بحث ، شیوه‌ی دیالکتیکی نامیده می‌شود.
شعار سقراط این بود:
"من هیچ نمی‌دانم"
و از این رو خود را نه سوفیست ( صاحب خرد ) ، بلکه فیلسوف( دوستدار خرد) می‌نامید.

سقراط استاد رسمی نبود و حوزه درستی نداشت .کتاب نیز ننوشت. آنچه از سقراط می‌دانیم از طریق شاگردش ، افلاطون‌ست که بعدها راه استاد خود را ادامه داد و با تالیف چندین کتاب موجب ماندگاری عقاید او شد.

#دکترخندان
تغییر و تصرف
#فرهاد_طحانی

#ارغنون_پارسی
#معرفت_شناسی
#تفکرنقاد
#نسبی_گرایی

@mghlte | عصر روشنگری
@persian_organon | ایران‌چراغانی‌دانش

▪️ادامه
▪️بخش قبل