⭕️پرسشگری و موانع آن در جامعه ما

بخش پنجم

➖در قلمرو فکری

در تفکر فلسفی پس از اسلام #فلسفه_مشاء در قرون چهارم و پنجم به ثمر نشست. در تهاجم هم‌دستانه‌ی شریعتِ ایجابیِ دستگاه خلافت و بربریت سیاسی ، اقتدار ایلی مجبور به عقب‌نشینی شد.
تفکر فلسفی یا در پناه ادبیات به ویژه شعر ماند. (در فردوسی زیرپوشش حماسه و نیز در خیام)
و یا ناچار شد ردای کلام اسلامی به خود بپوشاند.
فلسفه در ایران با کلام ( یا #نقل ) به ویژه کلام #اشعری در آمیخت و این آمیزش چنان حیات فلسفی را به زوال کشاند ، که دست آخر چیزی جز کلام نماند.

#غزالی نیز از موضع کلام ، همچنان به تفکر فلسفی تاخت که تا تکفیر #ابن_سینا نیز پیش رفت. فلسفه در لباس شعر نیز در #حافظ ، تا حدی به پرسشگری ادامه داد ، اما از زمان حافظ تا برآمدن #نیمایوشیج تا ۷۰۰ سال ، پرسش فلسفی-هنری ، در شعر هم چنان بی رنگ بود که به حساب آوردنی نیست.
کلام یکسره فاقد پرسش‌ست ، کلام نه از سرحیرت‌ست و نه تردید به آن راه دارد ، همه تفکر کلامی کوشش برای توجیه ذهنیِ حکم یا پرسشِ ازپیش‌مقدرشده است.
از این رو در علم کلام اگر هم پرسشی باشد این پرسش در ذات خود پرسش نیست. کلام ، آگاهی در فقدان پرسش ست. از طریق تسلیم محض به عقل الهی.
با سایه انداختن کلام ، بر فلسفه و شریعت ایجابی میان ایرانیان ، تبدیل شد.
تقدیرگرایی ، جهانی یکسره رمز آمیزی شده را که امکان رازگشایی از آن برای انسان فراهم نیست ، تدارک می بیند.
پس به تمامی ، پرسشگری را رد می کند تا همه‌ی پاسخ را در تسلیم و رضایت و توسل بجوید.
انسان در جهان تقدیری ، مواجهه ای نو با جهان ندارد.
هرچه از ازل بوده تا ابد ثابت می‌ماند ، انسان در رویارویی با این جهان راز پردازی شده به حیرت دچار نمی شود ، بلکه به شیفتگی می‌رسد و جذبه.
او می‌تواند که خود را غرق این شیفتگی و جذبه کند.
از اینجاست که ایرانی ، در رد نگرشِ شریعتیِ ایجابی‌مدارانه‌ی جهان ، به تصوف و #عرفان متوسل می‌شود.

ادامه دارد ...

مقدمه‌ی کتاب « استبداد در ایران»
#قاضی_مرادی

#تفکرنقاد
#فلسفه_سیاسی
#آزادی_بیان
مقدمه‌ی کتاب « استبداد در ایران»
#قاضی_مرادی

#تفکرنقاد
#معرفت_شناسی
#فلسفه_اشراق
#اشاعره
#معتزله
#فلسفه_اسلامی

ادامه:
https://t.me/mghlte/2951

بخش اول این نوشتار:
https://t.me/mghlte/2926

فایل صوتی متن کامل این بخش:
https://t.me/mghlte/2914

#فلسفه_مشاء:
https://t.me/mghlte/2498

عقل حجت‌ست یا نقل:
https://t.me/mghlte/1409