💠داوری همتا💠

بخش اول

#داوری_همتا روشی برای ارزیابی مقاله قبل از انتشار آن است. استفاده از داوری همتا یا #مرورهمتا برای داوری مقالات علمی بسیار رایج است. در این روش، محققان متن‌ها را از نظر اصالت، اعتبار و اهمیت در محدوده تحقیقاتی خود ارزیابی می‌کنند. هدف اصلی این کار، کمک به سردبیر مجله و یا نشریه است تا بتواند تصمیم بگیرد که کدام متن یا مقاله در مجلۀ آن‌ها چاپ شود. درواقع، هدف نهایی این ارزیابی را می‌توان حفظ بی‌نقصی علمی (از طریق پالایش مقالات نامناسب یا کم‌ارزش) دانست. از دیدگاه ناشر، داوری همتا مانند فیلتری برای محتوا عمل می‌کند: مقالات پرارزش را به سمت مجلات باکیفیت بهتر هدایت می‌کند و مانع از انتشار محتویات علمی غیرمعتبر می‌شود. داوری همتا به مقالات ارزش انتشار می‌دهد و ناشران باید از دقت روند داوری همتا اطمینان حاصل کنند.

داوری همتا از حدود ۳۰۰ سال پیش برای ارزیابی مقالات علمی در ژورنال‌ها به کار گرفته شد. شواهد حاکی از آن است که مجله علمی The Philosophical Transactions of the Royal Society برای اولین بار از این روش ارزیابی برای سنجش اعتبار مقالات علمی دریافتی استفاده کرده است.  بنابراین، ازآنجایی‌که استفاده از این روش سابقه‌‌ای طولانی‌ دارد و همچنان برای ارزیابی مقالات و متون علمی استفاده می‌شود، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که این روش به خوبی توانسته‌است کارایی خود را اثبات کند.
 تا سال‌های دهه نود، داوری همتا دقیقاً مورد مطالعه قرار نگرفته بود.

برای اولین بار در ایران، میرزایی و همکاران (۱۳۸۵) واژه #همترازخوانی را به عنوان معادل آن به کار بردند.

⭕️روند داوری همتا

کس یا کسانی که به عنوان داور همتراز انتخاب می‌شوند، باید تا حد ممکن در زمینه علمی مربوط توانا و مجرب باشند و فاقد هرگونه تعارض منافع شناخته شده در زمینه مقاله مورد داوری باشند.

در داوری همتا، داور باید به نقاط قوت و ضعف مقاله توجه کند و در صورت امکان راهکارهایی را برای رفع اشکالات موجود توصیه نماید.
داوران همتا، انتظار دارند که مقاله ارائه شده مهم، دست اول و غیر تکراری بوده و به خوانندگانی که مجله را می‌خوانند مربوط و در عمل کاربردی باشد؛ همچنین راستگویی نویسنده، ساده و واضح نوشته شدن مقاله و جلب توجه خواننده هم از موارد مورد انتظار از مقاله‌است.

داوری همتا هم شامل داوری گروه داوران مجله‌های معتبر علمی است (داوری درونی) و هم شامل داوری جامعه متخصصین آن علم (داوری بیرونی).

 داوران و نویسندگان تحقیق باید از برقراری ارتباط با یکدیگر (در رابطه با داوری) در طول فرایند داوری، بدون کسب اجازه از سردبیر مجله امتناع کنند.

مجله‌های معتبرتر، از داوران نمی‌خواهند که در مورد مقاله اظهار نظر کنند، بلکه تنها سؤال می‌کنند که این مقاله را منتشر بکنند یا خیر؟

⭕️نقدها به داوری همتا

این روند، وقتگیر، پرهزینه و مستعد به اشتباه است و ممکن است راه را برای سوءاستفاده باز کند و برای اینکه حدود معقولی از استناد پذیری وجود داشته باشد، حداقل شش داور هم‌نظر مورد احتیاج هستند.

#روش_شناسی
#فلسفه_علم

https://t.me/mghlte

ماجرای مقاله آلن سوکال (هجو #پست_مدرنیسم)