سلام. سلام
همه تازگی‌های این روزها مبارک 🌈
سوال: هر سال این موقع‌ها این سوال که «آیا باید زمانی را برای دوره درس‌ها در نظر بگیریم؟» در ذهن‌مان پر رنگ می‌شود و امسال پر رنگ‌تر هم هست، چون تازه بچه‌ها را دیده‌ایم و نگرانیم که آنچه که در کلاس‌های مجازی پیش‌برده‌ایم، خیلی ثمربخش نبوده باشد. در موقعیت حساس کنونی و در این ضیق وقت باز هم سوال همان است: «آیا باید زمانی را برای دوره درس‌ها در نظر بگیریم؟»
سوال من درباره این سوال:چه چیزی را می خواهیم دوره کنیم؟ تصور کنید که یک دانش‌آموز کلاس چهارمی دارید که همه فصل‌های کتاب را در خلال فعالیت‌های متنوعی مرور کرده است. اما یادش نیست که چطور کسرهای با مخرج نابرابر را جمع کند، یادش نیست که مربع نوعی متوازی‌الاضلاع است یا برعکس، یادش نیست که چطور دو عدد چند رقمی را در هم ضرب می‌کردیم یا چطور خارج قسمت را در تقسیم یک عدد چند رقمی بر چند رقمی پیدا می‌کردیم، یادش نیست که مقسوم کدام بود و مقسوم‌علیه کدام و فرمول محاسبه مساحت‌های مثلث، متوازی‌الاضلاع و مستطیل را هم با هم قاطی می‌کند! عجیب است؟ نه! عجیب نیست! خیلی از بچه‌ها در چنین شرایطی هستند 😐 و راستش این است که با دوره کردن شاید یادشان بیاید ولی دوباره هم فراموش می‌شود.
نسخه من برای خودم:من اگر معلم بودم، تمرکزم را در طول سال تحصیلی روی برخی از موضوعات می گذاشتم و به جای باز کردن وقت دوره و مرور سریع همه موضوعات در پایان سال، در طول سال وقت بیشتری را به برخی از موضوعات اختصاص می‌دادم، فعالیت‌های جدید و نه تکراری برای آن موضوعات انتخاب می‌کردم، به بچه‌ها فرصت می‌دادم که از زاویه‌های دیگری هم به آن موضوع‌ها نگاه کنند، درکشان از اتصالات میان مفاهیم را تقویت کنند و درکشان را عمیق‌تر نمایند.
مثالی از موضوعات انتخابی من،اگر معلم کلاس اول بودم:
ساختن اعداد از ترکیب اعداد دیگر از جمله ترکیب ده‌تایی‌ها و یکی‌ها برای ساختن عددهای دو رقمی و تسلط بر جمع و تفریق‌ها تا ۲۰ با استفاده از ویژگی‌های جمع و ارتباط میان جمع و تفریق.
اگر معلم کلاس دوم بودم:
تعبیرهای جمع و تفریق، اتصال میان جمع و تفریق، دیدن یک موقعیت از منظرهای مختلف و تسلط بر جمع و تفریق چند رقمی با استفاده از ارتباط میان اعداد و مفهوم ارزش مکانی.
اگر معلم کلاس سوم بودم:
تعبیرها و کاربردهای ضرب و تقسیم از جمله کاربرد ضرب در مساحت، اتصال میان چهار عمل اصلی، تسلط بر ضرب‌های جدول ضرب و تقسیم‌های متناظر با آنها با استفاده از ویژگی‌های ضرب و ارتباط میان چهار عمل اصلی.
اگر معلم کلاس چهارم بودم:
تسلط بر ضرب و تقسیم با استفاده از مفهوم ارزش مکانی وارتباط میان چهار عمل اصلی.
اگر معلم پنجم بودم:
ارتباط میان کسر و اعشار و تسلط بر جمع و تفریق کسرها و عددهای اعشاری
اگر معلم ششم بودم:
ارتباط میان کسر و نسبت و اعشار، تحلیل موقعیت‌های مرتبط با نسبت و حل مسئله بر اساس این تحلیل‌ها و تسلط بر ضرب و تقسیم کسرها و عددهای اعشاری
با توجه به این که امسال فقط همین یک ماه و نیم حضوری را داریم، اگر معلم بودم، همین موضوعات را برای کلاس‌های حضوری انتخاب می‌کردم و با تمرکز روی یکی دو تا موضوع این امکان را برای خودم و بچه‌ها فراهم می‌کردم که صبورانه از طریق فرآیندهای استدلال کردن، حل مسئله، گفتگوی ریاضی‌وار، برقراری اتصال و بازنمایی ریاضی، ریاضی‌ورزی را تجربه کنیم و از آن لذت ببریم، حتی اگر در پایان سال، قسمت‌هایی از کتاب درسی نخوانده مانده باشد و یادمان نباشد که ...
این نسخه برای خودم است و اگر معلم بودم، مسئولیت پاسخگویی به مدیرمدرسه، اولیاء و دیگر ذینفعان را برای این تصمیم، بر عهده می‌گرفتم.
اما می‌دانم که این نسخه برای خیلی از همکاران عزیزم قابل استفاده نیست، چرا که از یک طرف (طرف الف) اهداف ارزشمند و ایده‌های کلیدی هر درس از سوی نهاد تصمیم‌گیر به صورت واضح تدوین نشده تا معلم بتواند از فشار پرداختن به تک تک فعالیت‌ها و جزئیات رها شود و از طرف دیگر (طرف ب) فعالیت‌های خوب و عمیق در یک موضوع، خیلی در دسترس همه معلم‌ها نیست.
درباره طرف الف، همراه با گروهی از دوستان در تلاشیم تا ایده‌های کلیدی و انتظارات اصلی هر پایه را شفاف کنیم و البته راهی دراز در پیش داریم.
درباره طرف ب، هدف اصلی وبگاه ریاضی فکر کن!
Mathink.ir از ابتدا همین بوده است: فراهم آوردن فعالیت‌هایی برای پشتیبانی از معلم‌های دوره دبستان تا بتوانند کلاس‌های ریاضی‌شان را غنی‌تر کنند. امید که در مسیر این هدف حرکت کند.
https://t.me/mathactivities
