Masoud's Sharings

پست قبلی مال دوسال پیش هست

دوستی این پرسش را داشتند که گفتم پاسخ عمومی بدهم:

در مورد وکلا این پست را 14 ماه قبل نوشتم که چقدر از این استارت‌آپ استقبال شده است. ولی وکلا در اکثر کشورها یکی از قدرتمندترین لابی‌های حکومتی را دارند و حاشیه امن پایدارتری به همین دلیل ایجاد میکنند.


محض اطلاع در آمریکا بزرگترین لابی علیه خودروهای خودران و مجوزهای خودرانی را اتحادیه وکلا انجام می‌دهند چون بیش از 50 درصد پرونده‌های حقوقی (و سهم بزرگی از درآمد ایشان) مربوط به دعاوی مرتبط با تصادفات خودرویی است . چند تا آمار بدهم تا متوجه شویم که نگرانی آنها بی‌دلیل نیست، نرخ تصادف معمولی یک ماشین خودران به 1.2 تصادف در هر 1 میلیون کیلومتر می‌رسد (برای خودرو معمولی این حدود 7 تصادف در یک میلیون کیلومتر است) و نرخ فوت در خودرانی برای ویمو در بیش از 400 میلیون کیلومتر صفر بوده است و برای تسلا هم با 23 میلیارد پیمایش تجمیعی تاکنون در حالت خودرانی 57 نفر بوده است که این عدد برای وضعیت عادی تا 200 نفر هم می‌رسد.

همینجوری سرانگشتی حساب کنید درآمد حداقل یک سوم و شاید تا یکدهم می‌تواند کاهش داشته باشد و وکلاً بجای اینکه برای ایجاد ساختارهای حقوقی جدید و مدل‌های کسب و کار نوین تلاش کنند، همچنان درصدد کندکردن سیستم هستند.

البته دقت داشته باشید این آمار قشنگ چولگی و سوءگیری هم دارد، مثلاً حتی کوچکتری خراش هم از سمت خودرو خودران بصورت تصادف ثبت می‌شود یا اکثر تصادفات خودران‌ها برخورد ماشین دیگر از عقب به آنها بوده است و البته در بسیاری از شرایط تصادف‌زا! نظیر هوای بشدت بارانی و یا بوران و برف کلاً خودرو راننده را وادار به مداخله شخصی میکند و خودران نیست. و البته توجه داشته باشید که خودرانی تسلا از ده سال پیش بوده و هرروز بهتر می‌شود و بخش بزرگی از این 57 نفر در حالت خودرانی فوت نکرده‌اند ولی چون تا 30 ثانیه قبلش سیستم خودران فعال بوده، در پرونده به این شکل ثبت‌شده‌اند.
@MasoudSharings

در همین راستا کل محتوایی را که برای کتاب «سینگیولاریتی/تکینگی نزدیکتر است» نوشته «ری کورزویل» در یوتیوب قرار داده‌ام و به زعم خودم علیرغم اینکه دوسال از آن ارائه می‌گذرد، همچنان کاملترین محتوایی است که شما میتوانید درباره #singularity به زبان فارسی بیابید، من سعی کردم هرجا لازم است از نمودارها و عکسها و اطلاعات تکمیلی هم برای افزایش کاربردپذیری محتوا، استفاده کنم. امیدوارم مفید واقع شود:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLY4-OyWmN-tw

پینوشت: من می‌خواهم بخشی از وقتم در هفته را برای کانال یوتیوب «کرانجو - Karanjoo» بگذارم و طبیعتاً هدف هم همچنان به‌اشتراک‌گذاری دانش و تجربیات است، ولی زمان محدود است و محتوا فراوان... امیدوارم بر حس کمال‌گرایی هم غلبه کنم و کمیّت! بر کیفیت غلبه کند تا از غافله عقب نمانیم. اگر پیشنهادی هم داشتید خوشحال می‌شوم بشنوم. تمرکز کانال بر روی فناوری و مدل‌های کسب و کاری جدید و فرصت‌های موجود برای علاقه‌مندان است، یعنی تلاش بر این است که صرفا فقط تحلیل منفعلانه نداشته باشم و کارهایی که می‌توان برروی هرکدام از این فرصتها انجام داد هم به‌عنوان یک بخش از خروجی در اختیار عزیزان قرار گیرد.

در اینجا بیش از 8 ماه است پستی نگذاشته‌ام و آخرین محتوای ارسالی مربوط به 29 دسامبر 2025! است، واقعاً هیچ انگیزه و اشتیاقی برای «به اشتراک‌گذاری» نداشتم و سختم بوده و هست که وقتی در خیابان کشتار می‌کنند و اینترنت قطع است، من بیایم و در مورد فلان کارکرد لیزر در پردازنده‌های اپتیکال چیزی بنویسم.

چند روز پیش با یکی از دوستان خوش‌دل و خوش‌کلام هم‌صحبت بودم و از من گله کرد که چرا فلان مطلب را فقط به فلانی گفتی و فلان مقاله را در گروه خصوصی نوشتی و فلان ویس برای دوست دیگر گذاشتی و همین‌کارها رو می‌کنید که اکوسیستم کوچک می‌ماند و ...، که من هم پاسخی نداشتم. البته من بشدت مخالف سوگواری بی‌پایان هستم و تم خود من دوام و استمرار زندگی و لذت از این فرصت حضور در دنیا است، ولی خب از ایده‌آل تا عمل راه طولانی است و روان ورزیده و قوی می‌خواهد.

هرچند که واقعاً سختم است ولی سعی میکنم ریتم سابق خودم را پیدا کنم و همچون گذشته محتوای علمی و کسب و کاری، بر این بستر و بزودی یوتیوب منتشر کنم.

قسمت ۱۴۹ رادیو بادیو | وقتی بانک‌های آمریکا وارد بازی کریپتو می‌شوند!

با حضور: محمودرضا فرهادی ،مسعود زمانی و میرسهیل نیکزاد

در این قسمت به سه خبر داغ پرداختیم:
🔹 تلاقی بانک‌های آمریکا و کریپتو – چطور JP Morgan و BlackRock در حال تغییر قواعد بازی هستند.
🔹 کمبود جهانی RAM – چرا سرورهای AI دارند بازار رم مصرفی را تحت تأثیر قرار می‌دهند؟
🔹 انقلابی در تولید تصویر – نوآوری اپل که می‌تواند اکوسیستم اپ‌ها را برای همیشه دگرگون کند.

🎧 گوش کنید تا ببینید این تحولات چه آینده‌ای را برای فناوری، اقتصاد و زندگی روزمره ما می‌سازند.

❓ به نظر شما:
آیا ورود نهادهای مالی سنتی به حوزه کریپتو، به نفع جامعه است یا کنترل بیشتر؟

لینک یوتیوب
https://youtu.be/mYmZys15KvI
لینک کست باکس
https://castbox.fm/vi/886461452

اگر به این بحث‌ها علاقه‌مندید:
• کانال را به دوستان اهل فکر معرفی کنید
• نظرتان را برایمان بنویسید
• و قسمت‌های قبلی رادیو بادیو را هم از دست ندهید

اول دسامبر پارسال، هیچ مدل خوبی از جمنای وجود نداشت (روی نسخه ۱.۵ بودیم که میگفتیم افرین داره تلاشش رو میکنه!)، هیچ مدل تصویرسازی که بتواند متن را درست در تصویر درج کند وجود نداشت، هیچ مدل ویدیویی باکیفیتی نبود، خبری از Deepseek R1 نبود، مدل o1 تازه با قابلیت «استنتاج در زمان تست» عرضه شده بود، امتیاز FrontierMath دو درصد بود نه ۴۱ درصد، و هیچ مدلی در HLE به ۱۰ درصد نرسیده بود...
این‌ها را عرض کردم تا بتوانید برای سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی کنید.
@MasoudSharings

پینوشت ۰: #رشد_نمایی

پینوشت ۱: FrontierMath و HLE (بنچ‌مارک‌ها): این‌ها آزمون‌های استاندارد و بسیار دشواری هستند که برای سنجش هوش مصنوعی طراحی شده‌اند. و FrontierMath هم مجموعه‌ای از مسائل ریاضی بسیار پیشرفته است که حل آن‌ها حتی برای ریاضیدانان خبره هم زمان‌بر است. اشاره به رشد از ۲٪ به ۴۱٪ نشان‌دهنده جهش عظیم توانایی مدل‌ها در حل ریاضیات پیچیده طی یک سال است.

پینوشت ۲: HLE (Humanity's Last Exam) آزمون‌های سطح بالای استدلال است که بیش از 2500 سئوال استنتاجی بسیار سخت و سئوالات دیگری از ریاضی و مسائل اخلاقی هم دارد و توانایی مدل را در این حوزه‌ها می‌سنجد.

پینوشت ۳: Test Time Inference (استنتاج در زمان تست) به قابلیتی اشاره دارد که مدل هوش مصنوعی بلافاصله پاسخ نمی‌دهد؛ بلکه مانند انسان زمانی را صرف «فکر کردن» و پردازش گام‌به‌گام مسئله می‌کند تا به جواب دقیق‌تری برسد (مشابه کاری که مدل‌های سری o1 انجام می‌دهند).

پینوشت ۴: این ‌پست ترجمه‌ای از این توییت است
https://x.com/i/status/2002034413866303918

قسمت ۱۴۸ رادیو بادیو منتشر شد
با همراهی: مسعود زمانی، محمودرضا فرهادی، میرسهیل نیکزاد

در این قسمت در گفتگویی صریح درباره دو موضوع جدی و به‌هم‌پیوسته حرف زدیم:

🔹 پشت‌پرده شرکت‌های بزرگ مشاوره
ماجرای گزارش جنجالی دیلویت در کانادا،
استفاده از هوش مصنوعی، منابع جعلی،
و این سؤال مهم:
واقعاً تا کجا می‌شود به گزارش‌های «برنددار» اعتماد کرد؟

🔹 آینده مهندسی در عصر هوش مصنوعی
وقتی AI خیلی از کارهای فکری را بهتر و ارزان‌تر انجام می‌دهد،
کدام مهارت‌ها در خطرند؟
آیا مهندسی نرم‌افزار، IT و مشاوره فکری باید بازتعریف شوند؟
و نقش انسان دقیقاً کجاست؟

برای شنیدن و دیدن به لینک های زیر مراجعه کنید:

▶️ کست‌باکس :
https://castbox.fm/vi/883487899

▶️ یوتیوب:
https://www.youtube.com/watch?v=biQVsKybpA4


اگر به این بحث‌ها علاقه‌مندید:
• کانال را به دوستان اهل فکر معرفی کنید
• نظرتان را برایمان بنویسید
• و قسمت‌های قبلی رادیو بادیو را هم از دست ندهید

سقوط 26،000 برابری قیمتها در سال گذشته... البته در حوزه هوش مصنوعی!


همین چند ساعت پیش حساب رسمی ARC Prize در توییتر نتایج عملکرد مدل جدید Gemini 3 Flash Preview (High) از گوگل را روی بنچمارک ARC-AGI منتشر کرده که توجه زیادی رو به خودش جلب کرده و بنظر من خیلی خیلی مهم است. این مدل فلش پریویو، که نسخه سریع‌تر و سبک‌تر خانواده Gemini 3 است، توانسته هم عملکرد رقابتی خوبی نشان بدهد و همزمان هزینه‌های محاسباتی را به شکل چشمگیری پایین بیاورد، چیزی که نشان‌دهنده یک پیشرفت بزرگ در کارایی هوش مصنوعی به حساب می‌آید.

اول اینو بگم که بنچمارک ARC-AGI (Abstraction and Reasoning Corpus for Artificial General Intelligence) یکی از چالش‌برانگیزترین آزمون‌های هوش مصنوعی است که از سال 2019 توسط François Chollet طراحی شده و هدفش به چالش کشیدن هوش مصنوعی و اندازه‌گیری توانایی واقعی استدلال انتزاعی و یادگیری سریع از مثال‌های محدود است، چیزی که به هوش انسانی نزدیک‌تر است و در واقع تعریف یک سطح بلوغ و آمادگی برای رسیدن به AGI به عنوان مرزی فوق‌العاده مهم در پیشرفت هوش مصنوعی...

این آزمون شامل پازل‌های بصری ساده با گریدهای رنگی متنوع می‌شود که چند مثال ورودی-خروجی می‌دهد و مدل باید قانون پنهان را کشف کند و آن را روی ورودی جدید اعمال کند. برخلاف بنچمارک‌های متداول که اغلب با memorization یا داده‌های آموزشی زیاد حل می‌شوند، ARC-AGI پازل‌های کاملاً نوآورانه و منحصربه‌فرد دارد تا مدل‌ها مجبور به استدلال واقعی شوند. ملاک هم این است که ماشین بتواند به امتیاز 85 درصد و بالاتر دست پیدا کند. نسخه اول (ARC-AGI-1) از 2019 تا اواخر 2024 شکست‌ناپذیر باقی مانده بود تا اینکه در 2024 مدل‌هایی مثل o3 از OpenAI به امتیازهای بالا (بالای 85%) رسیدند. اما نسخه دوم (ARC-AGI-2) که در 2025 معرفی شد، کلی سخت‌تر و چالش‌برانگیزتر طراحی شده، بطوریکه انسان‌ها به طور متوسط در آن حدود 60 درصد امتیاز می‌گیرند! در حالی که مدل‌های پیشرو هنوز در محدوده پایین‌تری هستند.

آزمون ARC-AGI یکی از معدود بنچمارک‌هایی هست که تا حد قابل قبولی در برابر «تقلب» (overfitting یا brute-force) هم مقاوم هست. خیلی ساده بخواهم بگم امتیازهای بالا با هزینه کم، یعنی AI داره به سمت استدلال کارآمد و عمومی نزدیک‌تر می‌شه، نه لزوماً برمبناب قدرت خام محاسباتی که نیاز به سخت‌افزار و انرژی زیاد دارد. اینم اضافه کنم که این جایزه مبلغ قابل توجهی هم داره و جایزه اصلی برای تیمی که اولین بار به امتیاز 85 درصد یا بالاتر روی ARC-AGI-2 برسه، 700،000 دلار آمریکا است، البته با شرایط open-source بودن راه‌حل و رعایت محدودیت‌های کارایی بهش داده میشه.

حالا نزدیک بود سال 2025 بدون سورپرایز تموم بشه ولی در آخرین ارزیابی، Gemini 3 Flash Preview (High) روی ARC-AGI-1 به امتیاز 84.7 درصد با هزینه تنها 0.17 دلار به ازای هر تسک رسیده است، و روی آزمون ARC-AGI-2 امتیاز 33.6 درصد با هزینه 0.23 دلار را کسب کرده. این اعداد به تنهایی چشمگیر هستند، چون مدل‌های بزرگ‌تر و گران‌تر frontier معمولاً برای امتیازهای مشابه هزینه‌های ده‌ها یا صدها برابری دارند، حالا شاید شما بگویید که این که امتیازش فقط 33.6 درصد است، ولی شیطان در جزئیات دیگری است و برای چشمان مسلح! نکته هیجان‌انگیز این است که در طول کمتر از یک سال، هزینه لازم برای رسیدن به امتیاز حدود 85 درصد روی ARC-AGI-1 حدود 26،000 برابر (99.9درصد!) کاهش یافته است، پیشرفتی عظیم که نشان می‌دهد هوش مصنوعی نه تنها هوشمندتر، بلکه به شدت کارآمدتر شده. این مدل سبک حتی در برخی موارد از نسخه‌های Pro سنگین‌تر بهتر عمل کرده و رقابت را داغ‌تر کرده، چون سطوح رویاگونه‌ای چون AGI را حتی برای کاربردهای واقعی و روزمره مثلاً روی موبایل و ابزارهای خانگی و ... قابل دسترس‌تر می‌کند.

اینجا لازم است بار دیگر یادآوری کنم #رشد_نمایی منتظر کسی نمی‌ماند و سال پیش همین روزها کسی ادعا میکرد پیروزی در چنین آزمونی «26هزار برابر!!!» کاراتر میشود، هیچ‌کس جدی نمی‌گرفت. حالا میشه کم و بیش همین روند شتاب رو برای یک و دو سال بعد هم متصور بود و این میشه تمرین فکری برای شما که با چنین رشدی سال بعد با همین اکانتهای متداول چه قدرتی در دستان ما شهروندان معمولی خواهد بود و اگر می‌خواستید کسب و کاری طراحی کنید نقطه قوت و ارزش پیشنهاد خودتان را چگونه طراحی می‌کردید؟
@MasoudSharings

لینک آزمون: https://arcprize.org

این بخشی از صحبت‌های لری پیج (هم‌بنیان‌گذار گوگل) در سال 2000 است که خیلی کوتاه درباره آرمانش از چیزی که گوگل قرار است به آن تبدیل بشود صحبت می‌کند.

در آن زمان تقریباً هیچکدام از ابزارهایی که هم‌اکنون جعبه‌ابزار هوش مصنوعی را پُر‌کرده‌اند، وجود خارجی و حتی تئوریک نداشتند و کمی هم واقع‌بین باشید بخش قابل توجهی از آن جعبه‌ابزار را هم گوگل توسعه داده است.

سال 2000 میشه 1379، یکم این حرف تلخه و حتماً آدم‌های نخبه‌ای بودند که اون موقع هم بینش عمیق و دقیقی نسبت به آینده داشته باشند، ولی همونقدری که 25 سال پیش با این حرف لری پیج فاصله داشتید/داشتم (چه کم و چه زیاد)، به احتمال زیاد همانقدر هم الان با آن چیزی که در حال ساخت است و بازیگران اصلی در حال خلق آن هستند، فاصله دارید.

قرار نیست این فاصله با لبه، خوبی و بدی را نشون بدهد و اصلاً متر خوبی هم نیست، چون همان زمان در آمریکا هم بجز معدودی افراد، کمتر کسی چنین رویایی را به عنوان «هدف کسب و کاری» دنبال می‌کرد؛ بلکه تقریبی است برای تمرین آن‌که توهم نداشته باشیم.
@MasoudSharings

آدمهای زیادی فکر می‌کنند رشد نمایی را می‌فهمند ولی معرفت واقعی همچنان در دست افراد معدودی است.

آیا حاضرید یک نسخه دیجیتالی از خودتان در جلسات کاری شرکت کند؟ 🤖👔
 
در قسمت ۱۴۷ رادیو بادیو، پرونده‌ای را باز کردیم که شاید ترسناک به نظر برسد اما همین حالا در حال وقوع است. بحث ما از "دیپ‌فیک" فراتر رفته؛ ما درباره "همزاد دیجیتالی" (Digital Twin) صحبت می‌کنیم. ایجنت‌هایی که از طرف شما تصمیم می‌گیرند، امضا می‌کنند و حتی شاید بهتر از خودتان منافع شما را تشخیص دهند!
 
🎙 در این اپیزود همراه مسعود، سهیل و محمودرضا بشنوید:
 ۱️⃣    چرا احراز هویت سنتی (KYC) دیگر مرده است؟
 ۲️⃣    تحلیل نوسانات عجیب بازار کریپتو و بیت‌کوین
 ۳️⃣    پیش‌بینی سال ۲۰۲۹: وقتی هوش مصنوعی از کنترل خارج می‌شود؟ 🚀

نظرتان چیست؟ آیا اختیار حساب بانکی‌تان را به همزاد هوشمندتان می‌دهید؟
 
لینک گوش دادن به پادکست

یوتیوب:
https://www.youtube.com/watch?v=q38WlmiVrNs

کست باکس:
https://castbox.fm/vi/879369660

جادوی فناوری؛ ایمپلنت‌هایی که خودشان راه مغز را پیدا می‌کنند

در سالهای اخیر خیلی از نمودهای فناورانه‌ای که در فیلم‌ها و کتابها می‌دیدیم به واقعیت تبدیل شده است ولی آرام آرام وارد دورانی می‌شویم که حتی بخش‌های رویایی! ماجراهای علمی-داستانی (Sci-Fi) واقعاً در حال ورود به زندگی ما هستند و در این میان شتاب تغییرات بقدری بالا رفته است که حتی نوآورترین شرکت‌ها نظیر نورالینک هم با خطر نابودی و شکست مواجه خواهند شد. یکی از پیش‌بینی‌های بسیار مهم حضرت «ری کورزویل - Ray Kurzweil» که من بارها در ارائه‌ها هم به آن اشاره کرده بودم ساخت و تزریق نانوبات‌هایی برای پایش مستمر، درمان و البته افزایش ظرفیت‌های شناختی و پردازشی مغز و بدن بوده است که با هشتگ #Singularity می‌توانید آن‌ها را در کانال بیابید و به تفصیل درباره‌اش صحبت کرده‌ام. که بنظر می‌آید رویای کورزویل در همان بازه زمانی که پیش‌بینی میکرد (2025) محقق شده است.💪

خانم دکتر «دبلینا سارکار - Deblina Sarkar» دانشمند و مخترعی برجسته است که در حال حاضر استادیار دانشگاه و بنیان‌گذار و مدیر گروه تحقیقاتی Nano-Cybernetic Biotrek Lab در MIT است. مسیر علمی ایشان از مهندسی الکترونیک و فیزیک شروع شده و سپس به بیولوژی و فناوری‌های نانو و بیوالکترونیک کشیده شده است. هدف تحقیقات گروه او اتصال و همگرایی فناوری‌های نانو و زیست‌پزشکی به یکدیگر بوده تا در نهایت به تعامل پیشرفته بین ماشین و موجود زنده دست یابد، که قابلیت‌های درمانی و تشخیصی جدیدی را در پزشکی آینده ایجاد می‌کند.

پس از هفت سال پژوهش، ماه گذشته ایشان و تیم توانمند این گروه مقاله‌ای در Nature Biotechnology منتشر کرده‌اند که درباره توسعه یک ایمپلنت بایوالکترونیکی نصب‌شونده بدون نیاز به جراحی مغز است. این ایمپلنت‌های انقلابی که محققان آن را اصطلاحاً «Circulatronics» نامیده‌اند، با استفاده از ترکیب سلول‌های ایمنی بدن و قطعات الکترونیکی بسیار کوچک طراحی شده‌اند تا از طریق رگ‌های خونی وارد بدن شده و خود را به نواحی خاصی از مغز که دچار التهاب هستند برسانند.

در حال حاضر، ایمپلنت‌های موجود برای درمان بعضی بیماری‌های مغزی باید با جراحی باز و روش‌های تهاجمی داخل مغز گذاشته شوند، که خطراتی مثل زخم، عفونت و آسیب بافتی دارند. بنابراین هدف این تحقیق، ایجاد روشی غیرجراحی برای کاشت ایمپلنت‌های بیوالکترونیکی است که به‌صورت خودکار به ناحیه‌ی هدف می‌رسند و می‌توانند فعالیت نورونی را با دقت بالا تحریک کنند.

برای این منظور، محققان دستگاه‌های الکترونیکی بسیار ریز، سبک و بی‌سیم ساختند که از طریق انرژی نوری تغذیه می‌شوند. این دستگاه‌ها اندازه‌شان مشابه یا کوچک‌تر از سلول‌های خونی است تا در جریان خون آزادانه حرکت کنند. سپس این دستگاه‌ها را به سلول‌های ایمنی (مونووسیت‌ها) متصل می‌کنند تا از مسیر طبیعی خون به نواحی التهاب‌رسان مغز بروند و در آنجا خود را مستقر کنند. این دستگاه‌های ریز مقیاس (زیر سلولی) انرژی خود را به صورت بی‌سیم و از طریق نور تامین می‌کنند، نکته شگفت‌انگیز این است که این سلول‌ها می‌توانند به طور خودکار مناطق ملتهب در مغز را شناسایی کرده، از سد خونی-مغزی عبور کنند و دقیقاً در محل هدف مستقر شوند و قادرند با دقت بسیار بالا (در حد ۳۰ میکرومتر) نورون‌های مغز را تحریک کنند. این دقت بالا اجازه می‌دهد تا درمان فقط روی ناحیه آسیب‌دیده متمرکز شود و به بافت‌های سالم اطراف آسیبی نرسد.

این فناوری جدا از انقلاب و تحول بنیادین در حوزه BCI (Brain-Computer Interface)، می‌تواند برای درمان بیماری‌های مغزی مانند آلزایمر، ام‌اس، سکته مغزی و اختلالات درد عصبی کاربرد پیدا کند و البته در ادامه هم آنچه در وهم ناید آن شود و...

@MasoudSharings

لینک مقاله:
https://www.nature.com/articles/s41587-025-02809-3

پینوشت: زیرنویس فارسی به کمک سرویس شهاب‌الدین عزیز @AiSegaro تهیه شده است.

قسمت ۱۴۶ - پشت پرده شتاب دیوانه‌وار هوش مصنوعی؛ شما کجای این تغییرات ایستادید؟

قسمت ۱۴۶ - پشت پرده شتاب دیوانه‌وار هوش مصنوعی؛ شما کجای این تغییرات ایستادید؟
در این قسمت رادیو بادیو رفتیم سراغ یکی از عجیب‌ترین داستان‌های این روزهای دنیای AI؛ جایی که معامله ۳ میلیارد دلاری، دعوای مایکروسافت و OpenAI، قطع دسترسی‌ها، فرار مدیرعامل و خرید یک‌شبه توسط گوگل، فقط در ۱۰ روز اتفاق افتاد!
در بخش دوم هم درباره یک گروه موسیقی ترندشده حرف زدیم که به‌نظر می‌رسه «واقعی نیست»… و واکنش عجیب آدم‌ها به هنر ساخته‌شده با هوش مصنوعی.
 
🎧 قسمت کامل را اینجا گوش کنید.

شما همچنین میتوانید از طریق کانال یوتیوب هم نسخه ویدیویی این قسمت را مشاهده کنید:
https://youtu.be/6wJvHDJknow?si=XS7uqCjbpnhZ9CNU
منتظر نظرتان هستیم.

قسمت ۱۴۶ - پشت پرده شتاب دیوانه‌وار هوش مصنوعی؛ شما کجای این تغییرات ایستادید؟

قسمت ۱۴۶ - پشت پرده شتاب دیوانه‌وار هوش مصنوعی؛ شما کجای این تغییرات ایستادید؟
در این قسمت رادیو بادیو رفتیم سراغ یکی از عجیب‌ترین داستان‌های این روزهای دنیای AI؛ جایی که معامله ۳ میلیارد دلاری، دعوای مایکروسافت و OpenAI، قطع دسترسی‌ها، فرار مدیرعامل و خرید یک‌شبه توسط گوگل، فقط در ۱۰ روز اتفاق افتاد!
در بخش دوم هم درباره یک گروه موسیقی ترندشده حرف زدیم که به‌نظر می‌رسه «واقعی نیست»… و واکنش عجیب آدم‌ها به هنر ساخته‌شده با هوش مصنوعی.
 
🎧 قسمت کامل را اینجا گوش کنید.

شما همچنین میتوانید از طریق کانال یوتیوب هم نسخه ویدیویی این قسمت را مشاهده کنید:
https://youtu.be/6wJvHDJknow?si=XS7uqCjbpnhZ9CNU
منتظر نظرتان هستیم.

چیپ‌های جادویی که انرژی را بازیافت می‌کنند: راز Vaire برای نجات هوش مصنوعی

شرکت Vaire Computing یک استارت‌آپ بریتانیایی است که در سال ۲۰۲۱ تأسیس شده است و بر ساخت سخت‌افزارهای کامپیوتری با مصرف انرژی نزدیک به صفر (near-zero energy computing) تمرکز دارد. این شرکت هدفش حل بحران مصرف انرژی در هوش مصنوعی (AI) است، جایی که دیتاسنترها سالانه میلیاردها کیلووات ساعت برق مصرف می‌کنند و گرمای زیادی تولید می‌کنند. Vaire مدعی است با فناوری نوآورانه‌اش، چیپ‌هایی می‌سازد که انرژی را بازیافت می‌کنند و نیاز به سیستم‌های خنک‌کننده پیچیده را کاهش می‌دهند. بنیان‌گذاران آن رودولفو روزینی (Rodolfo Rosini) به عنوان مدیرعامل و دکتر هانا ایرلی (Dr. Hannah Earley) به عنوان مدیر فنی هستند.

فناوری کلیدی Vaire بر پایه محاسبات برگشت‌پذیر (Reversible Computing) است. در چیپ‌های معمولی، محاسبات یک‌طرفه هستند: در هر گیت ورودی‌ها به خروجی تبدیل می‌شوند و اطلاعات ورودی به عنوان گرما هدر می‌رود. اما در Reversible Computing، فرآیند محاسباتی زمان‌برگشت‌پذیر (time-reversible) است، یعنی می‌توان از خروجی به ورودی برگشت و انرژی را حفظ کرد. این ایده از اصل لانداور (Landauer's principle) الهام گرفته شده که می‌گوید حذف بیت‌های اطلاعات حداقل انرژی مصرف می‌کند (حدود ۰.۰۱۸ الکترون‌ولت در دمای اتاق). Vaire می‌گوید که با جلوگیری از حذف اطلاعات، انرژی را بازیافت می‌کند و گرما را به حداقل می‌رساند.

برای عملی کردن این مهم، براساس اون چیزی که من در سپیدنامه خواندم، Vaire از محاسبات آدیاباتیک (Adiabatic Computing) استفاده می‌کند، جایی که ترانزیستورها به آرامی عمل می‌کنند تا انرژی به عنوان گرما تلف نشود و به یک مفهوم دو طرفه عمل می‌کنند!. مثلاً در یک مدار تشدید یا ال‌سی (LC resonator)، انرژی مثل یک پاندول و نوسان‌گر (oscillator) جلو و عقب می‌رود و بازیافت می‌شود. چیپ آزمایشی آن‌ها به نام Ice River در فرآیند ۲۲ نانومتری CMOS ساخته شده و در آزمایشات نشان داده که می‌تواند انرژی را بازیافت کند (گویا حدود ۵۰ درصد انرژی را بازمی‌گرداند). این چیپ یک جمع‌کننده برگشت‌پذیر (reversible adder) دارد که در اوایل ۲۰۲۵ برای تولید ارسال شد. Vaire پیش‌بینی می‌کند چیپ‌هایش تا ۴۰۰۰ برابر (!!) کارآمدتر از دستگاه‌های فعلی باشند، بدین شکل که با بهبود سرعت توکن‌ها، توان عملیاتی (throughput) را افزایش داده و تأخیر (Latency) را بدون افزایش مصرف برق، کاهش میدهد.

پینوشت: این چیزی که این شرکت ادعا می‌کند واقعاً خیلی رویایی است و صادقانه جهالت عمیقی نسبت به بخش بزرگ از جزئیات فنی و چگونگی کارکرد آن دارم، ولی با فرض صحت ادعا، همانطور که در پست قبلی (شرکت اکستروپیک) عرض کردم، چنین فناوری‌هایی در عصر AI حیاتی است. با رشد مدل‌های بزرگ زبانی، مصرف انرژی جهانی محاسبات تا ۲۰۳۰ حداقل دو برابر می‌شود و برخی پیش‌بینی‌ها می‌گویند دیتاسنترها ۳-۵ درصد برق جهان را خواهند بلعید. Vaire با کاهش گرما، امکان تراکم بیشتر درون چیپ‌ها را فراهم می‌کند و هزینه‌های عملیاتی را پایین می‌آورد. علاوه بر این، بنظر من برای کاربردهایی مثل دستگاه‌های موبایل یا خودروهای خودران که باتری محدود دارند، ایده‌آل است. این شرکت تا حالا ۴.۵ میلیون دلار سرمایه جذب کرده و بخش‌های فنی آن در مجلاتی مثل IEEE Spectrum و EE Times پوشش داده شده. سپیدنامه‌های (whitepapers) منتشر شده ایشان جزئیات معماری‌های جدید را توضیح می‌دهند. در کل، Vaire ادعا میکند می‌تواند محدودیت‌هایی و تشکیکی را که اخیراً برخی به قانون مور وارد می‌کنند (بدلایل رسیدن به محدودیتهای فیزیکی پردازنده‌ها)، دور زده و با مصرف انرژی کمتر قانون مور همچنان ادامه یافته و AI را پایدارتر کند.
@MasoudSharings