MA @manaviyat_markaz
O‘zbekiston Respublikasining “Bolalarni zo‘ravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi qonuni mamlakatimizda bolalar huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishni yanada kuchaytirish yo‘lidagi muhim qadamlardan biridir.
Bugun Uchinchi Renessans poydevorini yaratishda zamonaviy texnologiyalarni milliy qadriyatlarga qarshi qoʻymaslik, aksincha, ularni oʻzaro uygʻunlashtirish talab etiladi. Sunʼiy intellekt maʼlumot bersa, inson unga maʼno va ishonch baxsh etadi. Texnologiya hayotni tezlashtirishi mumkin, ammo qanday kelajak qurilishini insonning aqli va maʼnaviyati belgilaydi. Shu bois, maʼrifat fidoyilarining bugungi eng katta vazifasi texnologiyalar asrida Vatanga sadoqat tuygʻusini kuchaytirish, inson qadrini yuksaltirish va ezgulik gʻoyalarini koʻpaytirishdir.
Normativ-huquqiy hujjat loyihasida Vatanga sadoqat, milliy gʻurur va oʻzlikni anglash, halollik, masʼuliyat, intizom, mehnatsevarlik, vaqtni qadrlash, oilaparvarlik, bagʻrikenglik, kitobxonlik, ilmga qiziqish, tabiat va jamoat mulkiga ehtiyotkorlik, mustaqil fikrlash tarbiya tizimining qadriyatlari boʻlishiga alohida eʼtibor qaratish lozimligi taʼkidlandi.
“Ushbu muassasalarning o‘qitish uslublari, yondashuvlari menda katta qiziqish uyg‘otdi. Bu yerda ta’lim sifatiga, yoshlarning iqtidorini ro‘yobga chiqarish va ularda mustaqil fikrlash ko‘nikmasini shakllantirishga alohida e’tibor qaratilgan”, – deb yozdi Prezident administratsiyasi rahbari.
Qonun bejiz xalqaro majburiyatlar bilan hamohang qabul qilinmadi. O‘zbekistonning “Bogota chaqiruvi” va Bolalarga nisbatan zo‘ravonlikka barham berish global alyansiga qo‘shilgani bolalar himoyasi masalasida biz jahon hamjamiyati bilan bir safda turganimizni ko‘rsatadi. Bu yo‘l — butun insoniyat bosib o‘tayotgan yo‘l. Shvetsiya hali 1979-yildayoq bolaga har qanday jismoniy jazoni taqiqlagan dunyodagi birinchi davlat bo‘lgan bo‘lsa, bugun bu tamoyilni qonun bilan mustahkamlagan davlatlar soni oltmishdan oshdi. Islandiyada tug‘ilgan “Barnahus” — “Bolalar uyi” modeli esa zo‘ravonlikdan jabrlangan bola bilan barcha mutaxassislar bir joyda, uni qayta-qayta og‘riqli xotiralarga qaytarmasdan ishlashini ta’minlab, ko‘plab mamlakatlarda o‘zini oqladi.
Bu yerda bilim berish bilan birga tarbiyaning, shaxsiy kamolotning, masʼuliyat hamda qadriyatning uzviyligi masalasi ham bor. Yaʼni endi uzluksiz taʼlim va uzluksiz tarbiya muvofiqlashtirilishi kerak. Chunki taʼlim insonning nimani bilishini anglatsa, tarbiya u qanday inson boʻlishi kerak degan savolga javob beradi. Aslida, bu masala xalqimiz, milliy taʼlimimiz uchun yangilik emas. Sharqda azaldan taʼlim va tarbiya bir-biridan ajratilmagan holda boʻlgan.
Xususan, viloyat ko‘chalari va tashqi targ‘ibot vositalarida o‘zbek tiliga muhabbat, milliy qadriyatlarni e’zozlash hamda davlat tiliga hurmat ruhidagi shiorlar joylashtirilmoqda.