⤵️کلستاز بارداری (ICP)

👈یک اختلال کبدی-صفراوی وابسته به هورمون های بارداری، که معمولاً در سه ماهه سوم بارداری رخ میدهد. مشخصه اصلی آن خارش شدید (به ویژه در کف دست و پا) و افزایش سطح اسیدهای صفراوی سرم است.

🌐شیوع: بسیار متغیر است و از ۰.۲% تا ۲۵% در جمعیت های مختلف گزارش شده است. در کشورهایی مانند شیلی و کشورهای اسکاندیناوی شیوع بالاتری دارد. در ایران نیز از شیوع نسبتاً قابل توجهی برخوردار است.

🔍عودپذیری: در ۴۵ تا ۹۰ درصد حاملگی های بعدی عود میکند.

🔬 پاتوفیزیولوژی:

▫️مکانیسم دقیق آن کاملاً شناخته شده نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی، هورمونی و محیطی نقش دارند:

🚩عوامل هورمونی: افزایش سطح استروژن و پروژسترون در بارداری، ترشح صفرا را مهار کرده و منجر به احتباس اسیدهای صفراوی در خون میشود.

🚩عوامل ژنتیکی: جهش در ژن های انتقال دهنده صفرا (مانند ژن ABCB4 یا ABCB11) در برخی از مبتلایان دیده میشود.

🚩اسیدهای صفراوی

🩺 تظاهرات بالینی و تشخیص:

✅علامت اصلی: خارش عمومی شدید و مقاوم، که اغلب در کف دست و پا شروع شده و شب ها بدتر میشود. هیچ راش پوستی اولیه ای به همراه ندارد (برخلاف بیماری های پوستی دیگر).

✅علامت ثانویه: در موارد شدید، زردی (ایکتر) و گاهی تغییر رنگ ادرار و مدفوع دیده میشود.

❗️نکته مهم: بیمار معمولاً از نظر عمومی احساس سلامتی میکند و علائم سیستمیک مانند درد شکم، تهوع یا استفراغ بارز نیست (این موارد بیشتر مطرح کننده کبد چرب بارداری یا پره-اکلامپسی هستند).

✅تشخیص:
تشخیص ICP بر اساس علائم بالینی و آزمایشگاهی است:

1️⃣آزمایش خون:

✅اسیدهای صفراوی سرم: سنگ بنای تشخیص است. سطح بالای ۱۰ µmol/L غیرطبیعی محسوب میشود. سطوح بالاتر از ۴۰ µmol/L با عوارض جنینی بیشتری همراه است.

✅آزمایش های عملکرد کبد (LFTs): افزایش خفیف تا متوسط آنزیمهای کبدی (ALT, AST) شایع است.

✅بیلی روبین: ممکن است کمی افزایش یابد (عمدتاً مستقیم).

2️⃣سونوگرافی: برای رد کردن سایر علل انسدادی مانند سنگ کیسه صفرا انجام میشود و در خود ICP معمولاً طبیعی است.

🔔 تشخیص افتراقی:
باید ICP را از بیماری های زیر تفکیک کرد:

🔸پره-اکلامپسی با درگیری کبد (HELLP Syndrome)

🔸کبد چرب حاد بارداری (AFLP)

🔸هپاتیت ویروسی

🔸کهیر بارداری (PUPPP)

🔖منابع:
🔹Society for Maternal-Fetal Medicine (SMFM)

🔹Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) Green-top Guideline No. 43: Obstetric Cholestasis
#کلستاز_بارداری
▫️▫️▫️▫️▫️▫️🔤▫️▫️▫️▫️▫️
😇همراهی مطمئن برای آینده‌ای درخشان در مامایی✨
🆔 @MAMA_Learn
▫️▫️▫️▫️▫️▫️💎▫️▫️▫️▫️▫️