⛏️🌿 ویژه‌نامه آموزشی خبرنامه گلسنگ

«گلسنگ‌ها و فاجعهٔ معادن مس در ایران»

شمارهٔ ۳ | از مجموعهٔ پنج‌ قسمتی

🧪 مس چگونه در پیکرهٔ گلسنگ ثبت می‌شود؟

گلسنگ‌ها ریشه ندارند و آب و مواد محلول را عمدتاً از هوا، باران و گردوغبار دریافت می‌کنند. به همین دلیل، ذرات حاوی مس می‌توانند مستقیماً بر سطح پیکرهٔ آن‌ها بنشینند.

بخشی از مس:

🔹 روی سطح پیکره باقی می‌ماند؛
🔹 به دیوارهٔ سلول‌ها و ترکیبات خارج‌سلولی متصل می‌شود؛
🔹 یا وارد سلول‌های قارچ و شریک فتوسنتزکننده می‌شود.

بنابراین اندازه‌گیری مس در گلسنگ‌ها می‌تواند گسترهٔ انتشار آلودگی را نشان دهد. برای این کار باید نمونه‌های یک گونه، از بسترهای مشابه و در فاصله‌ها و جهت‌های مشخص از معدن جمع‌آوری و با مناطق شاهد مقایسه شوند.

انباشت مس الزاماً به معنای آسیب فوری نیست. بخشی از فلز ممکن است بیرون سلول مهار شود؛ اما با افزایش غلظت، سازوکارهای استانه تحمل و مقاومت گلسنگ دیگر کافی نخواهند بود.

❓ پرسش این درس:

وقتی مس وارد سلول شریک فتوسنتزکننده می‌شود، چگونه به دستگاه فتوسنتزی و دیگر اجزای سلول آسیب می‌زند؟

🔜 درس ۴

⚠️ مس اضافی چه بلایی بر سر سلول و سیستم فتوسنتز می‌آورد؟

📚 منابع:

Garty, J. (2001). Biomonitoring atmospheric heavy metals with lichens: Theory and application. Critical Reviews in Plant Sciences, 20, 309–371.

Bačkor, M., & Loppi, S. (2009). Interactions of lichens with heavy metals. Biologia Plantarum, 53, 214–222.

✍️ محمد سهرابی | گلسنگ‌شناس

📢 @lichennews
📱 @mylichen
📷 @Mylichens
▶️ MYCOLICH
🌐 www.mycolich.com
✉️ iranlichen@gmail.com

#خبرنامه_گلسنگ
#گلسنگ_و_مس
#انباشت_زیستی
#فلزات_سنگین
#پایش_زیستی