ازونجایی که بخش قابل توجهی از خوانندگان اینجا سن پایینی دارند، می‌طلبه یک نصیحت درباره سلامت دندان و دهان در ژانر «از ما که گذشت، شما مراقب باشید» بشون بکنم. نصیحتی در سه بخش:


- اگه دندون‌هاتون زیادی بهم چسبیده یا ترکیب نامنظمی داره ارتودنسی کنید، یا هر کاری که دکتر پیشنهاد میده. همیشه دندون‌ها از کنار پوسیده میشن، و اگه بد کنار هم نشسته باشند حتی نخ هم از لای اون‌ها رد نخواهد شد که بتونید تمیز کنید، چه برسه مسواک. زمان ما فقط بچه پولدارها ارتودنسی می‌کردند. نه فقط برای اینکه ما نمی‌تونستیم هزینه‌ش رو بدیم. بلکه برای اینکه فکر می‌کردیم فقط کاربرد زیبایی داره و برای مایی که ازش بی‌بهره‌ایم موضوعیتی نداره. با منطق «اگه در ورودی خونه کاه‌گلی رو از چوب گردو بسازیم کاخ نمیشه». و وقتی فهمیدیم که فقط کاربرد زیبایی نداشته که دیگه دیر بود. اگه دندانپزشک مطمئنه که مقصر اصلی بهم ریختگی ترتیب دندون عقله، بکشیدش، و به «حیفه، بعدن بدرد میخوره» افراد غیرمتخصص گوش ندید.

- از خوردن سه دسته از مواد توبه کنید: هرچیزی که اسیدیه، هرچیزی که شکر داره، هرچیزی که نشاسته‌ایه. منظور از توبه این نیست که اگه غذایی خوردید که این‌ها رو داشت، دیگه نخورید. بلکه «بلافاصله» بعد از خوردن، دهان‌تون رو با آب قرقره کنید، طوری که انگار گناهی مرتکب شدید و بلافاصله پشیمان شدید. چیزهایی مثل نوشابه و آب‌میوه که هم اسیدی و هم شکردار هستند، گناه بزرگتری هستند، پس سریعتر توبه کنید. هرجا که غذا هست شیر آب هم پیدا میشه که سه مشت آب ازش بگیرید و قرقره کنید، مگر اینکه در جنگل باشید. اگه ازین‌هایی هستید که بطری آب معدنی با خودشون همه‌جا می‌برند، همیشه سه قلپ تهش رو برای قرقره نگه دارید. اگه جاییه که نمیشه آب قرقره رو بیرون ریخت، قورتش بدید‌. اگه زهر مار نخورده باشید مشکلی ایجاد نمی‌کنه‌. این کار حفاظت دندون‌هاتون رو بیشتر نمی‌کنه، اما تعداد سربازان دشمن رو کم می‌کنه. یک مزیت جانبی عادت قرقره کردن هم اینه که آب، مخصوصا اگه کمی سرد باشه، حساسیت دمایی دندونی که پوسیدگی داره و ظاهرش نشون نمیده رو، لو میده.

- هربار که شوک فقر به جامعه وارد میشه، اولین چیزی که تغییر می‌کنه تایم مراجعه به پزشکه. چون همه فکر می‌کنند وقتی هزینه‌ها بالاست، مراجعه رو باید به وقتی موکول کرد که اوضاع خیلی خیت شده. و این اشتباه گرونیه. در مورد دندون هم، مثل بقیه موارد بدن، هرچه زودتر مراجعه انجام بشه، در درازمدت ارزونتر تموم میشه. هر شش‌ماه یا هرسال یک عکس اوپی‌جی بگیرید و ببرید نشون بدید تا اگه دندونی پوسیدگی، حتی سطحی، داشت قبل ازینکه به عصب برسه ترمیم بشه. اگه مجبور بشید عصب‌کشی کنید، باید غزل خداحافظی با اون دندون رو آغاز کنید. چون مثل بمب ساعتی یک روز که اصلا انتظارش رو ندارید میشکنه، و معمولا اونجوری که میل ماست نمیشکنه و مجبور خواهید شد از ریشه درش بیارید. درسته که میشه بعدن ایمپلنت کرد، اما هر اقدامی بعد از از دست دادن دندون، مثل مادربزرگ ژاپنیه که بعد از مرگ گلدون خاکسترش رو میذارن روی طاقچه. جلوش میشه عود روشن کرد، اما مادربزرگ برنخواهد گشت.
شکستن دندون عصب‌کشیده شده دو دلیل داره. یک اینکه دندون بی‌عصب یک تکه استخوان بی‌صاحبه، و به مرور استحکامش رو از دست میده. دو اینکه دندون‌ها مثل یک تیم با هم کار می‌کنند. دندون‌هایی که عصب دارند به مغز پیام میدن که «من اینجام و حالم خوبه فعلا». موقع جویدن، تصور می‌کنید دارید خودتون مدیریتش می‌کنید و لقمه رو با زبونتون جا به جا می‌کنید، ولی سیکل پیچیده‌ای از حرکات عضلاتی وجود داره که توسط مغز کنترل میشه. هربار که ماده غذایی میره به سمت هر دندون، اون دندون به مغز پیام میده «اوه خیلی واسه من سنگین شد، بده بغلی». اما دندون بی‌عصب نمیتونه این رو به مغز بگه، و چون از تیم خارج شده، بقیه مظلوم گیرش میارن، و در فرآیند جویدن بار بیشتری روی دوشش انداخته میشه. برای همینه که حتی موقع خوردن غذاهای نرم هم میشکنن، چون طرف فکر می‌کرده که فشار زیادی وارد نکرده، اما فشار زیادی وارد شده بوده. چون مغز خبر نداشته که چقدر وارد شده‌.
این روزها هر نوع ترمیمی گرونه، اما اگه لازم شد از خرج کافه‌نشینی و بیرون رفتن با دوستان بزنید و برای ترمیم‌های سطحی که هنوز به عصب نرسیدن جمع کنید. برای رفیق‌بازی همیشه وقت هست، اما برای نجات دندان همیشه وقت نیست.

ادامه در کامنت

#سلامت #تغذیه #دندان #دندانپزشکی

@Anarchonomy
@LDplus