زبان دوم چگونه قضاوت اخلاقی ما را تغییر می‌دهد؟

پژوهش‌های تازه نشان می‌دهد که زبانی که در آن فکر و سخن می‌گوییم می‌تواند مسیر تصمیم‌گیری‌های اخلاقی ما را دگرگون کند. بیشتر افراد احساسات قوی‌تری را در زبان مادری خود تجربه می‌کنند، زیرا این زبان در بستر خانوادگی و احساسی کودکی آموخته می‌شود. در مقابل، زبان دوم معمولا در محیط‌های آموزشی و بی‌طرف یاد گرفته می‌شود و به همین دلیل بار عاطفی کمتری دارد.

این تفاوت منجر به پدیده‌ای شده که پژوهشگران آن را اثر اخلاقی زبان خارجی می‌نامند: افراد در زبان مادری بیشتر تصمیم‌های مبتنی بر وظیفه و قوانین اخلاقی (دئانتولوژیک) می‌گیرند، در حالی که در زبان دوم به تصمیم‌های عقلانی‌تر و فایده‌گرایانه تمایل پیدا می‌کنند.

برای مثال در آزمایشی با ۲۰۴ اسپانیایی‌زبان که انگلیسی را به‌عنوان زبان دوم آموخته بودند، از آنها خواسته شد معضل اخلاقی پل عابر را حل کنند. کسانی که به اسپانیایی پاسخ دادند استدلال‌های احساسی بیشتری به‌کار بردند (نمی‌توانم کسی را بکشم)، در حالی که پاسخ‌دهندگان به انگلیسی استدلال‌های منطقی‌تری داشتند (اجازه دادن به مرگ پنج نفر غیرقابل قبول است).

اما این اثر همیشه یکسان نیست. در قبرس، جایی که انگلیسی به‌عنوان زبان میانجی رایج است، تفاوت چندانی میان قضاوت‌های اخلاقی افراد در زبان اول و دوم دیده نشد. همچنین نوع معضل اخلاقی نیز نقش دارد: در موضوعاتی مثل خیانت به شریک زندگی، تصمیم‌ها تقریبا مشابه بودند، زیرا هر دو انتخاب (گفتن یا پنهان کردن حقیقت) بار عاطفی شدیدی دارند.

پژوهشگران همچنین دریافتند احساس گناه در زبان مادری شدیدتر تجربه می‌شود و افراد در این زبان واژگان عاطفی غنی‌تری برای بیان آن دارند. در مقابل، زبان دوم نوعی فاصله عاطفی ایجاد می‌کند و افراد راحت‌تر درباره موضوعات تابو مانند مرگ یا خیانت صحبت می‌کنند. حتی تغییر یک فعل در متن معضل (کشتن در برابر هل دادن) می‌تواند واکنش‌ها را متفاوت کند، اما این اثر بیشتر در زبان مادری دیده می‌شود.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که تصمیم‌های اخلاقی تنها به ارزش‌ها یا شخصیت فرد وابسته نیستند، بلکه زبان نیز می‌تواند نقش مهمی ایفا کند. در جوامع چندزبانه امروزی، این موضوع پیامدهای گسترده‌ای دارد: از مهاجرانی که باید در زبان دوم با نظام اداری یا قضایی تعامل کنند، تا شرکت‌های بین‌المللی که با یک زبان مشترک فعالیت دارند.

شناخت این اثر برای شهروندان، دانشمندان و سیاست‌گذاران اهمیت زیادی دارد، زیرا زبان می‌تواند به شکل مستقیم بر عدالت، برابری و حتی هویت اخلاقی ما اثر بگذارد.

Phys.org

کلیپ:

🎥 مزیت های دوزبانه بودن، در سطح مغز و اجتماعی

🎥 دوزبانه بودن

🎥 زبان‌ها چگونه تکامل می یابند؟

#زبان_مادری #زبان_خارجی #زبان_انگلیسی #اخلاقیات

@degar_goonesh
@LDplus