استدلال خردمندانه نیازمند تنوع هیجان است، نه سرکوب هیجانات!

مطابق دیدگاه سنتی و رایج، خرد در گرو مهار و سرکوب هیجان‌ها است.
پژوهشی تجربی درست عکس این را می‌گوید: استدلال خردمندانه نیازمند تنوع هیجانی است.

تنوع هیجانی چیست؟  

مطابق این پژوهش تنوع هیجانی دو مؤلفه دارد: غنای هیجانی، به معنای تجربه‌ی طیف وسیعی از هیجان‌های مختلف در یک موقعیت خاص؛ و توازن هیجانی، به معنای عدم تسلط یک هیجان بر سایر هیجان‌ها (یعنی هیجان‌های مختلف با شدتی نسبتا متعادل تجربه شوند).

استدلال خردمندانه چیست؟

مقاله استدلال خردمندانه را با ویژگی‌هایی چون فروتنی فکری (پذیرش محدودیت‌های دانش خود)، به رسمیت شناختن دیدگاه‌های مختلف، فراتر رفتن از خود (نگاه کردن به مسئله از دید یک ناظر بی‌طرف)، و جستجو برای مصالحه و رسیدن به راه‌حلی وحدت‌بخش معرفی می‌کند.


نتیجه پژوهش
طی پنج مطالعه‌ی مختلف و در زمینه‌های گوناگون از جمله چالش‌های روزمره، تعارضات بین فردی، و حتی درگیری‌های سیاسی، نتایج قاطعانه نشان داد که هرچه تنوع هیجانی فرد در یک موقعیت بیشتر باشد، احتمال اینکه او به صورت خردمندانه‌تری استدلال کند، بیشتر است، و نه آنطور که عموما فکر می‌کنیم کمتر.
 
به‌خلاف تنوع هیجانی، رابطه بین شدت هیجان‌ها و استدلال خردمندانه ضعیف بود؛ هرچند در برخی موارد، حتی شدت هیجانی بالاتر با استدلال خردمندانه‌تر همراه بود. این یافته مستقیما ایده‌ی رایج را رد می‌کند که برای خردمند بودن باید هیجان‌ها را سرکوب کرد.
خرد از اطلاعاتی که هیجان‌های مختلف از یک موقعیت در اختیار می‌نهند، تغذیه می‌کند. تجربه‌ی طیف وسیعی از هیجان‌ها به صورت متعادل، یعنی برخورداری از تنوع هیجانی فرد را قادر می‌سازد تا جنبه‌های مختلف مسئله‌ی پیچیده را ببیند، دیدگاه‌های گوناگون را درک کند، و در نهایت به راه‌حل‌های جامع‌تری برسد. بنابراین، خرد در سرکوب هیجان‌ها نیست.

علم گاهی ما را وامی‌دارد در برخی از بدیهی‌ترین باورهایمان بازنگری کنیم.

چگونه تنوع هیجانی را افزایش دهیم؟
در کودکان بهترین راه، شرکت کودک در بازی‌های جمعی است: جایی‌که کودک طیف بزرگی از هیجان‌های مثبت و منفی را تجربه می‌کند. هیجان‌ها سواکردنی نیستند. کودکی که تجربه‌های منفی را در کنار تجربه‌های مثبت نداشته باشد از تنوع هیجانی برخوردار نیست و نباید از او توقع رفتارهای بخردانه را در بزرگسالی داشته باشیم.

در بزرگسالان نیز کماکان بازی‌های جمعی بهترین ابزار است. تئاتر، سینما، و خواندن رمان از دیگر ابزارهای ایجاد تنوع هیجانی هستند.

خردمندانه استدلال کردن به چیزی بیش از منطق نیاز دارد؛ هر چند بعید است بدون آشنایی به اصول برهان‌اوری، بتوان استدلال‌های بخردانه‌ای عرضه کرد. اما شاید این اصول منطقی نیز به نحوی ضمنی با تقویت تنوع هیجانی، مثلا با خواندن رمان‌ها یا مجادلات کودکان در بازی‌ها آموخته شوند. مرسیه و اسپربر چنین نظری دارند و کارکرد اصلی استدلال در فرایند تکامل را متقاعد کردن دیگری می‌دانند. به عبارتی کودکان در بازی‌های جمعی نه فقط بر تنوع هیجانی خود می‌افزایند بلکه مستقیما نیز تمرین برهان‌اوری می‌کنند زیرا به نحوی مستمر در حال متقاعد کردن همدیگر‌اند.

#تفکر #شناخت #استدلال #عواطف #هیجانات #احساسات #خرد #خردمندی #کودکان #بزرگسالان #بازی_جمعی #رمان #تئاتر #سینما

@evophilosophy
@LDplus