Jek Londonning “Martin Iden” asari menga eng kuchli taassurot qoldirgan romanlardan biri bo‘ldi. Asarda oddiy dengizchi yigit Martin Idenning bilim olish, o‘z ustida ishlash va yozuvchi sifatida tanilish yo‘lidagi mashaqqatli hayoti tasvirlanadi. Martin tasodifan badavlat oiladan chiqqan Rut Morz bilan tanishib qoladi va aynan shu uchrashuv uning hayotini butunlay o‘zgartiradi. Rutga munosib bo‘lish uchun u tinimsiz kitob o‘qiydi, ilm oladi va yozuvchilik bilan shug‘ullanadi.
Asar davomida Martinning mehnatsevarligi va qat’iyati meni hayratga soldi. U qashshoqlik, ochlik va ketma-ket rad javoblariga qaramay, orzusidan voz kechmaydi. Ammo uning hayotidagi eng katta fojia shundaki, u orzu qilgan shuhratga erishganida, bu muvaffaqiyat unga kutilgan baxtni olib kelmaydi. Jamiyatning unga bo‘lgan munosabati aslida uning iste’dodiga emas, mashhurligiga bog‘liq ekanini anglab yetadi.
Menga asardagi Lizzi Konnoli obrazi ham yoqdi. U Martinni mashhur yozuvchi bo‘lgani uchun emas, qanday inson bo‘lsa shundayligicha sevadi. Rut esa ko‘proq Martinning jamiyatdagi o‘rniga va kelajagiga qarab baho beradi. Shu sababli asarni o‘qir ekanman, haqiqiy muhabbat va manfaat aralash tuyg‘ular o‘rtasidagi farqni yanada chuqurroq his qildim.
Asarning eng ta’sirli jihati — Martinning ichki ruhiy kurashlari. U avvaliga kambag‘allikdan qutulish va yuqori tabaqa orasidan o‘rin olishni orzu qiladi. Biroq maqsadiga erishgach, o‘zi intilgan muhit ham mukammal emasligini tushunadi. Natijada u na eski hayotiga, na yangi hayotiga moslasha oladi.
Kitobxonlar orasida ham asarning aynan shu jihati ko‘p muhokama qilinadi. Ko‘pchilik Martinning muvaffaqiyatga erishib, ammo o‘z o‘rnini topa olmaganidan qattiq ta’sirlanganini yozadi.
Menimcha, “Martin Iden” faqat muhabbat yoki muvaffaqiyat haqida emas. Bu asar insonning o‘zini anglash yo‘li, jamiyatdagi o‘rni va orzularining asl qiymati haqida chuqur falsafiy roman hisoblanadi. Asarni o‘qib bo‘lgach, inson ba’zan maqsadga erishishdan ham ko‘ra, o‘sha maqsadning o‘zi qanchalik to‘g‘ri ekanini o‘ylab ko‘rishi kerak degan xulosaga keldim.
Post #4036
300
Kitapci_kiz📚🌼 Photo