چگونه دکتر مصدق انگلیس را در شورای امنیت شکست داد؟🔹کوروش احمدی، پژوهشگر تاریخ معاصر: ۲۳ مهر ۱۳۳۰ (۱۵اکتبر ۱۹۵۱) سالگرد شرکت دکتر مصدق در نشست شورای امنیت در رابطه با رسیدگی این شورا به شکایت دولت انگلیس از ایران در رابطه با ملی شدن صنعت نفت است.
🔹پس از آنکه دولت انگلیس در ۴ خرداد ۱۳۳۰ اقدام به طرح شکایتی علیه ایران در ارتباط با ملی شدن صنعت نفت در دیوان بینالمللی دادگستری کرد و نتیجه دلخواه را از شکایت خود نگرفت، به فکر بردن موضوع به شورای امنیت سازمان ملل افتاد.
🔹دیوان به درخواست انگلیس و برغم اعتراض ایران، در ۵ ژوئیه اقدام به صدور «تدابیر موقت» کرد و طی آن از طرفین خواست «دست به اقدامی که مخل حقوق طرف دیگر یا موجب وخامت یا گسترش اختلاف بشود»، نزنند.
🔹دولت مصدق ضمن ادامه اعتراض به صلاحیت دیوان، نسبت به صدور حکم موقت و اتخاذ سریع تصمیم در این مورد بدون شرکت ایران در نشست مربوطه نیز اعتراض کرد و از اجرای تدابیر موقت و توقف اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت خودداری کرد.
🔹دولت انگلیس در سپتامبر ۱۹۵۱ به شورای امنیت رجوع کرد و خواستار اجرای حکم موقت دیوان توسط ایران شد.
🔹دکتر مصدق تصمیم گرفت که شخصا در نشست شورای امنیت شرکت کند. در جلسه شورا که در ۱۵ اکتبر (۲۳ مهر ۱۳۳۱) تشکیل شد، سفیر انگلیس قبل از سخنرانی دکتر مصدق پیشنویس قطعنامه انگلیس و خواست اصلی آن را معرفی کرد.
🔹بعد از سخنان سفیر انگلیس، مصدق سخنانش را شروع کرد. در ادامه متن که توسط الهیار صالح قرائت شد، به تفصیل به رد صلاحیت شورا برای رسیدگی به موضوع پرداخته شد. جلسه شورا تعلیق شد و ادامه مذاکرات همهروزه تا ۱۹ اکتبر ادامه یافت.
🔹دیوان نهایتا در ۳۱ تیر ۱۳۳۱ (۲۲ ژوئیه ۱۹۵۲) حکم خود را دایر برعدم صلاحیت خود برای پرداختن به دعوای مطروحه از سوی انگلیس علیه ایران اعلام کرد.
@khabarBanki