پیناکس (Pinakes)؛ نخستین کاتالوگ و متادیتای کتابداری جهان در سده ۳ پیش از میلاد
وقتی طومارهای کتابخانه اسکندریه به بیش از صدها هزار عدد رسید، یافتن یک متن در راهروها تقریباً غیرممکن شد. اسکندریه عملاً تبدیل به انبار سنگین پاپیروسهای بدون کاربرد شده بود.
«کالیماخوس»، شاعر و دانشمند یونانی، دست به کاری نبوغآمیز زد: نگارش Pinakes (به معنی لوحهها). او طومارها را در ۱۲۰ جلد بر اساس موضوع (شعر، تاریخ، حقوق، فلسفه و…) مرتب کرد و برای هر اثر: نام نویسنده، بیوگرافی کوتاه، سطر اول متن و تعداد خطوط طومار را ثبت کرد.
💢 ریشه مفهومی:
کالیماخوس نخستین «طراح متادیتا» در تاریخ بود. او متوجه شد برای مدیریت یک آرشیو عظیم، لازم نیست خودِ متن کامل را در دسترس داشته باشید؛ بلکه ثبت اطلاعاتِ جانبیِ دادهها (Data about Data) رمز واقعی بازیابی است.━━━━━━━━━━━━
🔺 @Ketabbase
