زمانی که ترامپ برای اولین بار انتخاب شد، برخی رسانه‌های آمریکایی نوشتند که تیم‌های او از روش‌های تبلیغاتی من و برخی از ایده‌های سیاسی من استفاده کرده‌اند. نمی‌دانم که این حقیقت است یا نه. اما در آن زمان، رئیس‌جمهور آمریکا به‌طور علنی گفت: "آینده متعلق به ملی‌گرایان است نه گلوبالیست ها"، "دنیای آزاد باید ریشه‌های ملی خود را بپذیرد، چرا که غیرقابل جایگزین هستند"، "اگر دموکراسی می‌خواهید، باید به حاکمیت خود بچسبید." این‌ها همان اصولی است که من در اوایل دهه 2000 مطرح کردم و اساس پوتینیسم شد. آیا این تصادفی است؟ کسی نمی‌داند. اما به‌وضوح می‌توان گفت که از نظر ایدئولوژیک، ترامپ به پوتین نزدیک‌تر از ماکرون است.

آیا ایالات متحده تحت رهبری ترامپ می‌تواند متحد روسیه شود؟
به نظر نمی‌رسد، ترامپ کسی باشد که بخواهد متحد کسی باشد
آیا سیستمی که شما ایجاد کرده‌اید آسیب‌پذیر نیست، چون به یک نفر وابسته است؟
هیچ سیستم سیاسی کاملاً بی‌نقصی وجود ندارد. هر مدلی ضعف‌های خود را دارد. مدل ما هم مثل سایر مدل‌ها ریسک‌ها و خطرات خاص خود را دارد. ولی این مدل برای کشور ما مؤثر بوده. من ده سال زمان گذاشتم تا آن را بسازم و ببینید، خوب کار می‌کند. ما به تزار نیاز داریم. زمانی که تزار نباشد، همیشه برای ما فاجعه به بار می‌آید. چندقطبی بودن برای سیاست خارجی خوب است، ولی برای سیاست داخلی نه.
چرا فکر می‌کنید زمانی که تزار نباشد، روسیه همیشه با فاجعه روبه‌رو می‌شود؟ چرا روسیه نمی‌تواند بدون تزار بماند؟
من می‌توانم جواب‌های زیادی به این سؤال بدهم، اما کوتاه‌ترین جواب این است: نمی‌دانم.
آیا روسیه امروز همان روسیه‌ای است که شما در سال 1999 تصور می‌کردید؟
بله، 99.9%.
علاوه بر دیکتاتوری سیاسی، سیستم روسیه بعد از 1999 رنگ و بوی محافظه‌کارانه و حتی واکنش‌گرا پیدا کرده است - نقش کلیسا، قوانین مربوط به گرایش‌های جنسی غیرسنتی و غیره. آیا شما محافظه‌کاری را وسیله‌ای برای جذب مردم روسیه می‌بینید؟
تمام تغییرات در سیستم سیاسی ما از سال 1999 بر پایه ایده‌های محافظه‌کارانه و نسبتاً سنتی بوده است. من در آن زمان هم از ماتریس ذهنی و آرکتایپ‌های آگاهی ملی صحبت می‌کردم که نمی‌شود نادیده‌شان گرفت. لیبرال‌های روسی اواخر دهه 1980 و اوایل دهه 1990 اشتباه کردند که فکر می‌کردند روسیه یک صفحه سفید است که می‌توانند هر چیزی روی آن بنویسند. فراموش کردند که روسیه هزار سال قدمت دارد و بنیان‌های آن قبل از ما گذاشته شده است. این بنیان‌ها نه تنها امکانات ما را مشخص می‌کنند، بلکه محدودیت‌هایی هم برای ما ایجاد می‌کنند. ابزارهای سیاسی آنطور که ما فکر می‌کنیم اهمیت ندارند. سیاست بیشتر به احساسات و شور و هیجان‌ها مربوط است تا ابزارها. در نهایت همیشه بحث قدرت مطرح می‌شود، که قدیمی‌ترین و پیچیده‌ترین بخش طبیعت انسان است. ابزارهای سیاسی به ما کمک می‌کنند از امواج عبور کنیم، اما خود امواج را نمی‌سازند.
پاسخ شما به سوالی که نویسنده روسی، زامایتین، مطرح کرده چیست: "آیا بهتر است که خوشبختی بدون آزادی داشته باشیم یا آزادی بدون خوشبختی؟"

پرسیدن این سوال به این شکل مرا در موقعیتی قرار می‌دهد که چاره‌ای جز انتخاب نداشته باشم. ژان-پل سارتر گفته بود: "انسان محکوم به آزادی است." محکوم! پس من آزادی را انتخاب می‌کنم، با یا بدون خوشبختی.

آیا آزادی بدون آزادی سیاسی ممکن است؟

برای من، آزادی هیچ ارتباطی با سیاست ندارد. برای مثال، کارگردانی در یک دموکراسی آزاد که جرات نمی‌کند یک بازیگر بزرگ را به دلیل اینکه به دلیل تهمت‌ها و گزارش‌های نادرست "کنسل" شده است را انتخاب کند، برده است. برای من، مردی سفیدپوست که در برابر یک مرد سیاهپوست زانو می‌زند، فقط به این دلیل که یک مرد سفیدپوست زمانی به یک مرد سیاهپوست آسیب رسانده، برده است. برای من، مدیر یک شرکت که فردی را به دلیل اینکه بهترین گزینه نیست، بلکه فقط به خاطر اینکه ترنس است استخدام می‌کند، برده است. با این حال، همه این افراد حداقل روی کاغذ همه آزادی‌های سیاسی خود را دارند.

از زمانی که از کرملین خارج شده‌اید، در چه فعالیت‌هایی مشغول بوده‌اید؟

من زندگی خصوصی‌ام را می‌کنم که هیچگاه در ملاعام از آن صحبت نمی‌کنم.

آیا این به این معناست که مرحله فعال فعالیت سیاسی شما به پایان رسیده است؟ آیا همه چیزی که می‌خواستید بسازید، ساخته‌اید؟

همانطور که گفتم، سیستمی که من کمک به ساخت آن کرده‌ام، 99.9% چیزی است که من تصور کرده بودم. هنوز نمی‌دانم چگونه با آن 0.1% باقیمانده کنار بیایم: آیا این یک تغییر جزئی در طرح است که اهمیت چندانی ندارد، یا یک اشتباه بزرگ از طرف من است؟ به این فکر خواهم کرد...
@katechon6