📌مرد فرصت های از دست رفته
گزارشی از روزنامه فیگارو
در اوایل سال ۲۰۲۴، دولت آمریکا پیامی را از طریق عمان به رئیس‌جمهور سوریه ارسال کرد. فرستاده‌ای از این کشور واقع در جنوب شبه‌جزیره عربستان - که ایالات متحده برای تماس‌های محرمانه خود در خاورمیانه به آن متکی است - برای دیدار با فیصل المقداد، وزیر امور خارجه، به دمشق سفر کرد.
این فرستاده حامل پیام زیر بود: «واشنگتن علاقه‌مند به مذاکرات محرمانه ای در مسقط در مورد موضوعات معینی است، تا بتدریج امکان پیشرفت در سایر مسائل دیگر فراهم شود»
پاسخ بشار اسد سریع رسید... دیکتاتوراعلام کرد: "نه، ما با آمریکایی‌ها صحبت نمی‌کنیم."
پس از ابلاغ رد مذاکره به سلطان عمان، هیثم بن طارق، به شدت متعجب شد و شخصاً با بشار اسد تماس گرفت و به او گفت: "عدم گفتگو با آمریکا منطقی نیست." اسد در نهایت در جمع نزدیکانش با لحنی تمسخر آمیز گفت:"بیایید با دوستمان سلطان، اینقدر سطحی برخورد نکنیم."

سرانجام، یک هیئت سوری به مسقط فرستاده شد، اما برای اینکه در برابر آمریکایی‌ها جدی بنظر نرسد، ریاست آن را دیپلمات سابق، عماد مصطفی، بر عهده گرفت.
مصطفی با وجود تجربه زیاد (پیش‌تر سفیر سوریه در آمریکا و سپس در چین) مدتها بود که در سیستم به حاشیه رانده شده بود

اعضای هیئت سوری از انتخاب مصطفی برای سرپرستی این مأموریت متعجب شدند، اما همان‌طور که یکی از آن‌ها گفت: «دستور، دستور است و ما هرگز دستورات اسد را زیر سؤال نمی‌بردیم.»


در طرف مقابل، بایدن برای نشان دادن جدیت واشنگتن، مک‌گورک هماهنگ کننده خاورمیانه و شمال آفریقا شورای امنیت ملی کاخ سفید را اعزام کرد. همزمان، در کنار عماد مصطفی، دو ژنرال اطلاعاتی سوری نیز حضور داشتند امری که در رژیمی که همه تحت نظارت‌ هستند، چندان غیرمعمول نبود.
بشار اسد، شب پیش از عزیمت هیئت به مسقط، دستورات خود را بار دیگر تکرار کرد: «حتی یک لحظه هم فکر نکنید که قرار است با آمریکایی‌ها مذاکره کنید! شما باید هر پیشنهادی را که ارائه می‌دهند، رد کنید.»

اعضای کوچک این هیئت که درگیر دیپلماسی پنهان بودند، در درک منطق رهبرشان دچار سردرگمی شدند. یکی از آن‌ها با تلخی و حسرت از فرصت ازدست‌رفته یاد می‌کند: «کشورمان در وضعیتی فلاکت‌بار و کاملاً منزوی در عرصه بین‌المللی بود، مردم در رنج بودند. با این حال، به ما دستور داده شد که هر پیشنهاد کمکی را که می‌توانست ما را از این سقوط نجات دهد، رد کنیم.»
در جریان مذاکرات تبادل، برت مک‌گورک پیشنهاد آمریکا را ارائه داد:
«ما می‌خواهیم سوریه در یافتن آستین تایس با ما همکاری کند. می‌دانیم که شما هیچ‌چیز را رایگان انجام نمی‌دهید، بنابراین اگر در این پرونده با ما همکاری کنید، ما نیز نیروهای خود (دو هزار سرباز) را از اطراف دو میدان نفتی کنیکو و العُمر (در شمال شرق سوریه، نزدیک متحدان کردتان) خارج خواهیم کرد. نیروهای شما جایگزین ما خواهند شد، اما دو شرط داریم: یک، فقط نیروهای ارتش سوریه مستقر شوند، نه شبه‌نظامیان وابسته به ایران؛ دوم، این مناطق نباید به‌عنوان پایگاهی برای حمله به سربازان ما استفاده شوند.»
آستین تایس، تفنگدار سابق نیروی دریایی آمریکا و روزنامه‌نگار ۴۳ ساله‌ای بود که از سال ۲۰۱۲ در سوریه ناپدید شده بود.
او در داریا، یکی از حومه‌های دمشق، ناپدید شد؛ درست زمانی که این منطقه تحت حمله نظامی ارتش علیه مخالفانی بود که یک سال قبل قیام کرده بودند
بایدن در آگوست ۲۰۲۴، درحالی‌که خواستار آزادی فوری او بود، تأکید کرد: «ایالات متحده بارها و بارها به دولت سوریه فشار آورده تا با ما همکاری کند، به این امید که سرانجام بتوانیم آستین را به خانه بازگردانیم.»

منابع سوری که در این زمینه مورد مصاحبه قرار گرفتند، اذعان داشتند که بازپس‌گیری این دو میدان نفتی می‌توانست پیروزی بزرگی برای سوریه باشد، کشوری که در آن زمان برای تأمین منابع خود کاملاً وابسته به ایران بود.

در اولین دیدار، مقام آمریکایی از طرف سوری خواست تا شماره واتساپ خود را بدهد تا بتوانند با یکدیگر ارتباط مستقیم داشته باشند. طرف سوری هم موافقت کرد و دو طرف توافق کردند که سه هفته بعد دوباره در مسقط ملاقات کنند.

با وجود دستورات بشار اسد، اعضای هیئت سوری هنوز امیدی به نتیجه داشتند، اما این امید خیلی زود از بین رفت. پس از بازگشت به دمشق، وقتی اسد از دادن شماره واتساپ مطلع شد، با عصبانیت گفت: «چه کسی به تو اجازه داد شماره‌ات را بدهی؟» و از آن فرد خواست تا شماره مک‌گورک را در مقابل او پاک کند. در نهایت، تصمیم نهایی این بود: «تو دیگر به مسقط برنخواهی گشت.»

با اطلاع عمانی‌ها از این موضوع، سلطان عمان دوباره مداخله کرد و تلاش کرد اسد را قانع کند که تصمیمش را تغییر دهد، اما تلاش‌هایش بی‌نتیجه بود.