♦️
نوواژه برای جایگزینیِ #to_preserve به معنای حفظ کردن، حفاظت کردن و نگهداشتن چیزی بیآنکه در آن دخل و تصرفی انجام شود.
ا↙️
#پاندن
یا:
#پانیدن 👈 pānidan 👈 مصدرِ برساخته از ریشهی نیاایرانی paH به معنای حفظ کردن و پاییدن
(همریشهها را پایینِ صفحه ببینید.)
▪️مثال:
۱- مسئولیتِ بیچونوچرایِ ما این است که طبیعت را بپانیم (از طبیعت مراقبت کنیم،) زیرا ما خود زادهی طبیعتیم، و هیچ فرزندِ نیکسرشتی مادرکُشی نمیکند.
۲- قراردادی که نوشتیم حقِ ما را برای پیشگیری از خریدوفروشِ گونههای درخطر پانید (حق ما را ... حفظ کرد.)
🔺 توجه:
🔹 #preservation
or: #preserve بهعنوانِ اسم
🔹 #پانش
▪️مثال:
امروزه نگرانیهایی دربارهی برخی مادههای شیمیایی که برای پانشِ (نگهداریِ) موادِ غذایی بهکار میبرند پدید آمدهاست.
🔸 #preservative
🔸 #پانشگر (مادهای که برای حفظِ چیزها از فاسدشدن
یا پوسیدگی بهکار میرود.)
▪️مثال:
روی همهی دیوارهای آن کاخِ قدیمی را پانِشگر مالیده بودند تا دچارِ هوازدگی نشوند.
🔹 #preserved
🔹 #پانده
▪️مثال:
تا همین پنجاهسال پیش هنوز بسیاری از خانوادهها زمستانها گوشتهای پاندهدرروغن (نگهداریشده در روغن) میخوردند.
🔸 همریشههای دیگرِ #پاندن و #پانشگر در زبانهای ایرانی:
اوستایی 👈 مراقبت کردن ➖ -pā
فارسی باستان 👈 مراقبت کردن ➖ -pā
فارسی میانه 👈 مراقبت کردن ➖ -pāy
ختنی 👈 مراقبت کردن ➖ -pā
سغدی 👈 مراقبت کردن ➖ p´y
فارسی 👈 پاییدن، پاس، بان(پسوند)، آباد و ...
تاتی 👈 مراقب بودن، توجه داشتن ➖ pās
گزی 👈 مراقب بودن ➖ pāft
سیوندی 👈 مراقب بودن ➖ pōi
یغنابی 👈 مراقبِ گله بودن ➖ -poy
آسی 👈 گلهبان، چوپان ➖ fæjjaw
سریکلی 👈 مراقبِ گله بودن ➖ -puy
سانسکریت 👈 مراقبت کردن ➖ pā
سانسکریت 👈 محافظ ➖ pātár
تخاری 👈 مراقبت کردن ➖ -pāsk
ارمنی 👈 پرچین، حصار ➖ pat
لاتینی 👈 چراندن ➖ pāscō
🔻🔻🔻
@JavidPajin 👈 کانال واژهافزایی
Post #782
341