✅ برای پاسخ دقیق به شبهه‌ی بالا باید مفهوم دقیق ایمان و همچنین مصادیق آن را بشناسیم.

🔹 ایمان علاوه بر اعتقاد به اصول دین اعتقاد به ضروریات دین نیز میباشد مثل اعتقاد به اصل وجود روزه و یا اصل وجوب نماز [ صرف نظر اینکه شخص در مقام عمل این موارد را انجام میدهد یا خیر ] بنابراین مومن کسی است که علاوه بر ایمان به اصول دین به تمام ضروریات دین اسلام ایمان داشته باشد و منکر ضروری دین نباشد، به همین دلیل فقهاء و از جمله ایت‌الله شبیری زنجانی یکی از اقسام کافر را منکر ضروری میداند:

▫️ کسی که یکی از ضروریات دین مانند نماز و روزه را که تمام مسلمانان آن‌ها را جزء دین اسلام می‌دانند انکار کند، اگر ندانیم انکار وی از روی شبهه است، شرعاً کافر به شمار می‌آید.
📚 رساله آیت الله شبیری زنجانی مساله107

🔸 بنابراین ایمان یعنی اعتقاد به #تمام ضروریات دین اعم از اعتقادات و فروعات 👈 و ضروریات دین ممکن در هر زمان متفاوت با زمان دیگری باشد [ البته نه تمام ضروریات ]؛ بنابراین مفهوم ایمان ثابت است و اما مصادیق آن با توجه به زمان متغییر است.

🔹 توضیح بیشتر اینکه ایمان به معنای اعتقاد #لازم است و مصادق آن در هر زمان ممکن است با زمان دیگر متفاوت باشد.
👈 مثلا ایمان لازم برای یک شخص شیعه در زمان حاضر اعتقاد به امامت هر دوازده امام است اما شخص معاصر امام صادق علیه‌السلام ایمان به امامت دوازده امام برای او لازم نیست و صرفا اعتقاد به امامت ائمه الی امامت امام صادق علیه‌السلام برای او لازم است.

✅ بنابراین ایمان یعنی اعتقاد #لازم و مصادیق آن در زمان‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد.

در این فایل صوتی آیت‌الله شبیری زنجانی حفظه‌الله همین نکته را مفصلا شرح میدهد.

👈 اکنون با توجه به توضیحات بالا میگوییم که پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله دین اسلام را در طی ۲۳ سال و به شکل #تدریجی برای مردم بیان کرده است بنابراین در طول این ۲۳ سال اعتقاد #لازم به شکل #تدریجی برای مردم تبیین شده است مثلا در ابتدای ‌رسالت پیامبر که اعتقاد به امامت امیرالمومنین علی علیه‌السلام #الزام نشده بود اعتقاد به امامت در آن زمان جزء ضروریات و اعتقاد لازم برای ایمان نبوده است.
بنابراین پیامبر در طول ۲۳ سال رسالت خود هر وقت بفرمایند: [ ای مردم هر آنچه برای بهشتی شدن شما و دوری از دوزخ لازم است را بیان کردم ] این مطلب به معنای #کامل بیان کردن دین نیست بلکه یعنی پیامبر تا آن زمان تمام اعتقادات #لازم را بیان کرده است و همین اعتقادات #لازمِ تبیین شده برای تحقق ایمان و بهشتی شدن و دوری از جهنم کافی است .

✅ با توجه به توضیحات بالا میگوییم شبهه مطرح شده ناشی از این است که اشکال کننده گمان کرده است کلام پیامبر [ هر آنچه برای بهشتی شدن شما و دوری از جهنم نیاز است را بیان کردم ] به معنای #کامل بیان کردن دین است؛ در حالی که این جمله به معنای تبیین اعتقادات #لازم است هر چند که دین کامل بیان نشده باشد.

🆔 @javaheralklam