پاسخ به شبهه‌ی وهابی در خصوص بیعت امام سجاد علیه‌السلام با یزید لعنت‌الله‌علیه 1⃣

🔹 برای اینکه بتوان پاسخ شبهه‌ی فوق را به شکل علمی و دقیق بیان کنیم لازم است بحثی در خصوص حجیت خبر واحد داشته باشیم؛ چرا که پذیرش حجیت خبر واحد در مباحث فقهی ما را ملزم به پذیرش حجیت خبر واحد در مباحث اعتقادی و تاریخی نمیکند .
[خبری را که متواتر نباشد، خبر واحد میگویند]

🔸 حجیت خبر واحد در مباحث فقهی مورد پذیرش مشهور فقهاء واقع شده است و در خصوص حجیت خبر واحد در مباحث اعتقادی معمول فقهاء در مباحث اعتقادی خبر واحدِ مجرد از قرینه را حجت نمی‌دانند و اما در خصوص حجیت خبر واحد در مباحث تاریخی بحث خود را با بیان نظر متخصص کم نظیم مباحث تاریخی مرحوم آیت‌الله سید جعفر مرتضی عاملی (صاحب کتاب شریف الصحیح من سیره النبی) بیان میکنیم؛ ایشان در هنگام شمردن مبانی علمیِ لازم برای ورود به مباحث تاریخی نکته‌ی مهمی را تذکر میدهد :

▫️لا تکفی صحة سند الروایة بأنها حقیقة واقعة، بل لا بد من ملاحظة سائر المعاییر، لیمکن بعد ذلک کله إصدار الحکم علیها، نفیا أو إثباتا
📚 الصحیح من سیره النبی الاعظم جلد اول صفحه‌ی ۲۵۹
👈 صحت سند روایت برای اثبات درستی یک واقعه کافی نیست بلکه باید سایر قرائن را ملاحضه کرد و سپس در خصوص صحت و یا رد آن اظهار نظر کرد .

🔹 همچنین علامه طباطبایی نیز به این نکته اشاره میکند :
👈 ولی هر دو دسته، خبرهای واحدند که پذیرفتن و عمل کردن به خبر واحد در غیر احکام فقهی دین واجب نیست .
📚 ترجمه‌ی تفسیر المیزان جلد دوم صفحه‌ی ۵۷۹

✅ بنابراین برای اثبات یک واقعه تاریخی به صرف خبر واحد نمیتوان اعتماد کرد هر چند که آن خبر واحد سندا هم معتبر باشد؛ دلیل این موضوع آن است که منظور از حجیت خبر واحد مطابق آنچه مرحوم صاحب کفایه (آخوند خراسانی) تعریف میکند یعنی منجزیت و معذریت؛ که این دو عنوان صرفا در خصوص احکام شرعی صادق است و نه اثبات مباحث تاریخی؛ این موضوع بسیار حائز اهمیت است و مرحوم سید خویی در مباحث اصولی خود آن را بیان میکند :

▫️فإن جعل الحجّیة لشیء بمعنی کونه منجّزاً و معذّراً لا یعقل إلّا فیما إذا کان لمؤداه أثر شرعی و هو منتفٍ فی المقام، إذ لا یکون أثر شرعی للموجودات الخارجیة و لا للقضایا التاریخیة لیکون الظن منجّزاً و معذّراً بالنسبة إلیه
📚 مصباح الاصول جلد اول صفحه‌ی ۲۷۸

✅ به همین جهت در خصوص مباحث تاریخی باید سایر قرائن را در نظر گرفت و یک پژوهش کاملی را انجام داد و به صرف یک خبر واحد اکتفاء نکنیم؛ این موضوع مورد توجه آیت‌الله جوادی آملی نیز قرار گرفته است :
▫️خبر واحد در امور تعبّدي حجّت است، در امور علمي يك پژوهش كامل مي‌طلبد تا انسان اطمينان پيدا كند.

✅ اکنون پس از بیان مطالب فوق میگوییم روایتی که وهابی برای اثبات بیعت امام سجاد علیه‌السلام به آن استناد کرده است خبر واحد است؛ که برای اثبات وقایع تاریخی کفایت نمیکند بنابراین متن روایت باید از جهات مختلفی مورد برسی قرار بگیرد .

▫️ادامه دارد...

🆔 @javaheralklam