▫️ شان نزول #آیه‌ی_ابلاغ و #آیه‌ی_اکمال از زبان مبارک امام باقر علیه‌السلام با روایت صحیح

قسمت اول

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ اِبْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَيْنَةَ عَنْ زُرَارَةَ وَ اَلْفُضَيْلِ بْنِ يَسَارٍ وَ بُكَيْرِ بْنِ أَعْيَنَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَ بُرَيْدِ بْنِ مُعَاوِيَةَ وَ أَبِي اَلْجَارُودِ جَمِيعاً عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ:
أَمَرَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ رَسُولَهُ بِوَلاَيَةِ عَلِيٍّ وَ أَنْزَلَ عَلَيْهِ: «إِنَّمٰا وَلِيُّكُمُ اَللّٰهُ وَ رَسُولُهُ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا اَلَّذِينَ يُقِيمُونَ اَلصَّلاٰةَ وَ يُؤْتُونَ اَلزَّكٰاةَ» وَ فَرَضَ وَلاَيَةَ أُولِي اَلْأَمْرِ فَلَمْ يَدْرُوا مَا هِيَ فَأَمَرَ اَللَّهُ مُحَمَّداً صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَنْ يُفَسِّرَ لَهُمُ اَلْوَلاَيَةَ كَمَا فَسَّرَ لَهُمُ اَلصَّلاَةَ وَ اَلزَّكَاةَ وَ اَلصَّوْمَ وَ اَلْحَجَّ فَلَمَّا أَتَاهُ ذَلِكَ مِنَ اَللَّهِ ضَاقَ بِذَلِكَ صَدْرُ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ تَخَوَّفَ أَنْ يَرْتَدُّوا عَنْ دِينِهِمْ وَ أَنْ يُكَذِّبُوهُ فَضَاقَ صَدْرُهُ وَ رَاجَعَ رَبَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَأَوْحَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ: « يٰا أَيُّهَا اَلرَّسُولُ بَلِّغْ مٰا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمٰا بَلَّغْتَ رِسٰالَتَهُ وَ اَللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ اَلنّٰاسِ » فَصَدَعَ بِأَمْرِ اَللَّهِ تَعَالَى ذِكْرُهُ فَقَامَ بِوَلاَيَةِ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ فَنَادَى اَلصَّلاَةَ جَامِعَةً وَ أَمَرَ اَلنَّاسَ أَنْ يُبَلِّغَ اَلشَّاهِدُ اَلْغَائِبَ قَالَ عُمَرُ بْنُ أُذَيْنَةَ قَالُوا جَمِيعاً غَيْرَ أَبِي اَلْجَارُودِ وَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ كَانَتِ اَلْفَرِيضَةُ تَنْزِلُ بَعْدَ اَلْفَرِيضَةِ اَلْأُخْرَى وَ كَانَتِ اَلْوَلاَيَةُ آخِرَ اَلْفَرَائِضِ فَأَنْزَلَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ «اَلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي » قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لاَ أُنْزِلُ عَلَيْكُمْ بَعْدَ هَذِهِ فَرِيضَةً قَدْ أَكْمَلْتُ لَكُمُ اَلْفَرَائِضَ .

👈 امام باقر عليه السّلام فرمود: خداى عزّوجل به رسول خود به ولايت على عليه السّلام دستور داد و به او فرمود: « تنها ولىّ و سرپرست و متصرف در امور شما (سه کس هستند): خدا، پیامبر و کسانى که ایمان آورده اند، و نماز را بر پا مى دارند و در حال رکوع زکات مى دهند (مائده/۵۵)» و خدا ولايت اولو الامر را واجب كرد و (مردم) ندانستند اولو الامر كيست و ولايت چيست‌؟خدا به محمد صلّى اللّه عليه و اله دستور داد براى آنها ولايت را شرح كند چنانچه نماز و زكاة و روزه و حج را شرح كرده بود، چون اين دستور از طرف خدا برايش آمد دلش طپيد و ترسيد كه از دين برگردند و او را تكذيب كنند و دل‌تنگ شد و به خداى عزّ و جل رجوع كرد،خدا به او وحى كرد:«اى رسول من آنچه كه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده تبليغ كن اگر نكنى رسالت خود را تبليغ نكرده‌اى خداوند تو را از گزند مردم حفظ‍‌ خواهد كرد» پس پيامبر خدا در روز غدير خم براى انجام ولايت قيام كرد و گفت:حاضران به غايبين اين پيام را برسانند.
امام باقر عليه السّلام در ادامه فرمود: هر فريضه پس از فريضه ديگر نازل مى‌شد و ولايت آخرين فرائض بود كه خداوند دربارۀ آن نازل كرد: «امروز دين شما را كامل كردم،و نعمتم را بر شما تمام نمودم(مائده/۳)» امام فرمود:خداى عزّ و جل مى‌فرمايد:ديگر بعد از اين بر شما فريضه نازل نكنم،من فرائض شما را كامل كردم .

✅ دلالت روایت بسیار صریح و روشن است که آیه‌ی ابلاغ قبل از واقعه‌ی غدیر خم نازل شد و پیامبر دستور داد که امامت امیرالمومنین علی علیه‌السلام‌را ابلاغ کند و پس از اینکه پیامبر امامت و خلافت امام علی علیه‌السلام را برای همه تبیین‌ کرد آیه‌ی اکمال نازل شد .

✅ و اما از جهت سند روایت کاملا معتبر است :

▫️ شیخ اصف محسنی این روایت شریف را در کتاب معجم الأحاديث المعتبرة جلد 2  صفحه 53 می‌اورد .

▫️آقای سیفی مازندرانی : و نكتفي هاهنا بذكر روايتين صحيحتين من هذه النصوص: منها: ما رواه الكليني عن عليّ بن إبراهيم: عن أبيه عن ابن أبي عمير عن عمر بن أذينة عن زرارة و الفضيل بن يسار و بكير بن أعين و محمّد بن مسلم و بريد بن معاوية قالوا جميعا
📚 دروس في القواعد التفسيرية جلد 1 صفحه 249

☑️ بنابراین مطابق کلام اهلبیت علیهم‌السلام شان نزول آیات ابلاغ و اکمال در خصوص امامت امیرالمومنین علی علیه‌السلام در روز غدیر خم میباشد .

#عید_غدیر_اشرف_اعیاد

🆔 @javaheralklam