#فوائد_رجالیه (12) (قسمت دوم)
قسمت اول

⁉️ آیا کثرت ترضی شیخ صدوق بر مشایخ خود؛ دلیل توثیق است ؟!

🔹در پست قبل به صورت مفصل در این خصوص صحبت کردیم و بیان کردیم که #کثرت ترضی اعلام بر شخصی کاشفیت نسبی از وثاقت و یا حسن ظاهر دارد بنابراین به عنوان یکی از #قرائن توثیق است .

🔸 مرحوم سید خویی ترحم و ترضی را #دلیل بر وثاقت نمیداند؛ که در این پست ان‌شاءالله به بیان نظر ایشان میپردازیم .

👈 قبل از اینکه نظر ایشان را بیان کنیم لازم به ذکر است که استدلال ایشان هیچ گونه خدشه‌ای به نظر ما نیست؛ چرا که ایشان ترحم و ترضی اعلام را به عنوان یک دلیل مستقل برای وثاقت شخص نمیپذیرد در صورتی که ما ترحم و ترضی را یک قرینه بر وثاقت قرار دادیم نه دلیل؛ بنابراین رد مرحوم سید خویی شامل مبنایی که ما بیان کردیم نمیشود .

🔹 مرحوم سید خویی در جلد اول معجم رجال الحدیث صفحه‌ی 75 دو دلیل برای رد این قاعده بیان میکند :

1⃣ أن الترحم هو طلب الرحمة من الله تعالي، فهو دعاء مطلوب و مستحب في حق كل مؤمن، و قد أمرنا بطلب المغفرة لجميع المؤمنين و للوالدين بخصوصهما
👈 ایشان بیان میکند که ترحم برای شخصی دلالتی بر وثاقت ندارد زیرا ترحم بر همه‌ی مومنین جایز است چه ثقه و عادل باشد چه نباشد !

✅ این کلام ایشان فی حد ذاته کاملا صحیح است و برای شخص گناهکار میتوان طلب رحمت کرد؛ اما کلام ایشان اجنبی از بحث است 👈 زیرا که شیوه‌ی علماء و فقهاء ترضی و ترحم بر راویان کذاب و فاسق نیست اگر چه ممکن است ترحم و ترضی بر آنها مجاز نیز باشد .
ثانیا.‌ استدلال ما به #کثرت ترحم و ترضی است نه صرف یک یا چند بار ترضی

2⃣ النجاشي قد ترحم علي محمد بن عبد الله بن محمد بن عبيد الله بن البهلول، بعد ما ذكر أنه رأي شيوخه يضعفونه و أنه لأجل ذلك لم يرو عنه شيئا و تجنبه
👈 اشکال دوم مرحوم سید خویی این است که نجاشی در معرفی یکی از راویان به نام محمد بن عبد‌الله بن محمد میگوید ضعیف است اما هم زمان در مورد او ترحم هم میکند !

✅ بر خلاف آنچه که مرحوم سید خویی میگوید؛ نجاشی برای محمد بن عبدالله بن محمد ترحم نمیکند؛ بلکه نجاشی أحمد بن محمد بن عبيد الله را ضعیف میداند سپس بر او ترحم میکند و هذا سهو من قلمه الشریف

ثانیا. کلام‌ نجاشی دلیل برای اثبات مدعای ماست زیرا نجاشی بعد از آنکه احمد بن محمد بن عبید‌الله را تضعیف میکند در خصوص او میگوید : رحمه‌الله و سامحه ( خدا او را رحمت کند و ببخشد )
👈 همان گونه که واضح است نجاشی پس از طلب رحمت برای شخص مذکور طلب مغفرت میکند و این نشان میدهد که سیره‌ی قدماء صرف ترحم بر راویان ضعیف نیست .
ثالثا . استدلال ما به #کثرت ترحم‌ و ترضی است نه صرف یک یا چند بار گفتن

☑️ بنابراین همانگونه که در ابتدا توضیح دادیم اصولا مبنای مرحوم سید خویی که ترضی اعلام بر شخصی را دال بر وثاقت نمیداند اجنبی از استدلال ماست؛ زیرا ما این قاعده را #قرینه بر وثاقت میدانیم .
👈 علاوه بر آنکه هر دو اشکال مرحوم سید خویی دلالتی بر مدعای ایشان نیز نداشت .

🆔 @javaheralklam