#فوائد_رجالیه (11)
#پاسخ_به_نقد (7) (قسمت دوم)

⁉️ اشکال دیگری که وهابی در خصوص روایت چهارم مطرح کرده است عدم اعتبار کتاب امالی میباشد! ( انتساب کتاب امالی به شیخ مفید قطعی نیست)

✅ پاسخ : اینکه شیخ مفید کتابی تحت عنوان کتاب امالی یا مجالس (عنوان دیگر کتاب امالی) داشته‌اند قطعی میباشد .

▫️ نجاشی وقتی کتب شیخ مفید را معرفی میکند کتاب امالی را نیز نام میبرد .
📚 نجاشی صفحه ۴۰۱

👈 بنابراین اینکه بگوییم شیخ مفید کتاب امالی نداشته و بعد از رحلت ایشان کتاب به او نسبت داده شده است قطعا باطل است؛ اما یک سوال دیگر این است که آیا کتاب امالی شیخ مفید بعد او تحریف شد؟

🔹 کتاب امالی به کتبی گفته میشود که شیخ مطالب را در مجلسی املاء میکند و شاگردان مینویسند؛ در گذشته این شیوه بسیار مرسوم‌ بوده است .

🔸 کتاب امالی شیخ مفید نیز از این قبیل بوده است یعنی شیخ مفید احادیث را میخوانده و شاگردان مینوشند .

👈 بنابراین مطالب کتاب امالی مشهور و معروف بوده است و قاعدتا باید نسخ متعددی از این کتاب در آن زمان موجود بود چرا که تعداد زیادی از شاگردان مطالب را مینوشتند .

👈 همچنین شیخ مفید در کتب خود به کتاب امالی ارجاع میداد (‌ مثلا تصحيح اعتقادات جلد اول صفحه 146) لازمه‌ی این امر این است که نسخ متعدد از این کتاب حداقل در میان اهل علم موجود باشد و گرنه ارجاع به کتابی که صرفا چند نسخه از آن موجود دست معنا ندارد .

👈 علاوه بر آن شیخ مفید مرجعیت عامه شیعیان را بر عهده داشته است؛ شیخ طوسی میگوید :
▫️انتهت إليه رئاسة الإمامية في وقته
📚 فهرست شیخ طوسی صفحه‌ی ۱۵۹

و حسب قاعده کتب همچین شخصی بین اهل علم موجود است .

🔸 بنابراین آنچه که روشن است این کتاب به دلیل شیوه‌ی نگارش آن (امالی) و جایگاه شیخ مفید کتاب معروف و مشهوری بوده و امکان تحریف و تدلیس در آن حداقل تا یک الی دو قرن بعد از شیخ مفید‌‌ ممکن‌ نیست .

🔹 از طرفی علامه مجلسی رحمه‌الله علیه در خصوص امالی شیخ مفید میگوید :
▫️و كتاب المجالس وجدنا منه نسخاً عتيقة و القرائن تدلّ على صحّته
📚 بحار الأنوار جلد اول  صفحه 27

👈 علامه مجلسی میگوید نسخه‌ی بسیار قدیمی از کتاب امالی به دست من رسیده است با توجه به اینکه فاصله‌ی زمانی علامه مجلسی با شیخ مفید پنج قرن است؛ بسیار قدیمی نسبت به او حداقل باید چند قرن باشد؛ بنابراین این نسخه احتمالا مربوط به زمان مشهور بودن این کتاب بعد از شیخ مفید است خصوصا اینکه علامه مجلسی تاکید میکند قرائن مختلف بر صحت آن دلالت میکند .

🔸 آنچه کلام‌ علامه مجلسی را تقویت میکند کلام شیخ حر عاملی رحمه‌الله‌علیه میباشد ایشان در معرفی منابعی که از آنها برای تالیف کتاب وسائل الشیعه از آنها استفاده کرده است میگوید :

▫️فی ذکر الکتب المعتمدة التی نقلت منها أحادیث هذا الکتاب، و شهد بصحتها مؤلفوها و غیرهم، و قامت القرائن علی ثبوتها، و تواترت عن مؤلفیها، أو علمت صحة نسبتها إلیهم، بحیث لم یبق فیها شکّ و لا ریب
کوجودها بخطوط أکابر العلماء.
و تکرر ذکرها فی مصنفاتهم.
و شهادتهم بنسبتها.
و موافقة مضامینها لروایات الکتب المتواترة.
أو نقلها بخبر واحد محفوف بالقرینة

👈 ایشان میگویند که کتبی که از آنها نقل حدیث کردم بدون هیچ شک و شبهه‌ی به انتسابشان به مولف قطعی است؛ سپس کتاب امالی را جزء‌ منابع خود معرفی میکند .

✅ بنابراین با توجه به مطالبی که بیان شد میتوان به کتاب امالی اعتماد کرد .

🆔 @javaheralklam