#کتاب_الامامه (4)
باب اول : #تواتر_روایات_امامت_امیر_المومنین (4)
#فوائد_رجالیه (2)

🔹 سند روایت فوق تا پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌اله کاملا متصل است و رجال سند این روایت همه از اجلاء و ثقات امامی هستند که به وثاقت آنها تصریح شده است جز احمد بن محمد بن یحیی العطار که توثیق صریحی در خصوص آن وارد نشده است؛ که در این خصوص نکاتی را بیان میکنیم :

🔸 همان گونه که توضیح دادیم یکی از مطمئن‌ترین راه‌های احراز وثاقت راوی جمع قرائن است؛ شیخ محمد سند جمع قرائن را اصلی‌ترین راه توثیق و یا تضعیف راویان میداند :
▫️بعد ما تبیّن أنّ العمدة فی باب التوثیقات الرجالیّة و التضعیفات هو تراکم القرائن
📚بحوث فی مبانی علم الرجال صفحه‌ی 124

👈 در خصوص احمد بن محمد بن یحیی العطار که در سند روایت فوق موجود میباشد، هر چند ایشان صراحتا توثیق نشده است اما قرائن مختلف بر وثاقت ایشان دلالت دارد؛ استاد محمد جواد فاضل لنکرانی در دروس خودشان به صورت مفصل قرائن دال بر وثاقت ایشان را برسی میکند و ثقه بودن ایشان را ثابت میکند .

✅ بنابراین با اثبات وثاقت ایشان سند روایت فوق کاملا صحیح خواهد بود .

▫️برسی روایت به روش#فهرستی

🔹🔸 اما نکته‌ی بسیار مهم و حائز اهمیت این است که احمد بن محمد بن یحیی العطار جزء مشایخ اجازه شیخ صدوق است و نه مشایخ روایت!

👈 مشایخ اجازه صرفا اجازه روایت از کتب مشهور را به شاگردان خود میدهند؛ مثلا کتاب اصول کافی نزد شیخ طوسی موجود بوده است اما وقتی شیخ طوسی میخواهد از کتاب اصول کافی حدیثی را نقل کند سند خود به اصول کافی را نیز بیان میکند که سند از ارسال خارج شود؛ اما راویان موجود بین شیخ طوسی تا شیخ کلینی صرفا مشایخ اجازه هستند یعنی اجازه روایت از کتاب اصول کافی را به شیخ طوسی دادند؛
👈بنابراین حتی اگر افرادی مجهول و یا ضعیف هم باشند ضرری به روایت وارد نمیشود چرا که نقل شیخ طوسی از کتاب مرحوم کلینی است و این واسطه‌ها صرفا برای خروج روایت از ارسال است .

🔹 این شیوه‌ی نقل حدیث که به روش #فهرستی معروف است بین متقدمین شیعه بسیار متداول بوده است چرا که احادیث ما توسط اصحاب ائمه مکتوب شده بود و این کتب به صاحبان کتب اربعه رسید و نقل آنها از کتب بوده است و بیان سند خود تا صاحب کتاب برای خروج روایت از ارسال است؛ بنابراین ضعف و یا جهالت مشایخ اجازه ضرری به صحت روایت وارد نمیکند؛ این نکته مورد قبول رجالیون متشددی مثل آقای اصف محسنی نیز واقع شده است :

▫️و التحقيق أنّ جهالة شيخ الإجازة حتّى ضعفه، لا تضرّ بالسند إذا كانت كتب المجاز بروايتها، من زمان مؤلّفيها إلى زمان المجاز له، مشهورة مأمونة من التّحريف، فإنّه لا صنع للمجيز في تحريف رواياتها و تزييدها و تنقيصها، فإنّ المجاز له يحصلها من السّوق و غيره
📚 بحوث في علم الرجال جلد اول  صفحه 107

✅ بعد از توضیح بالا میگوییم که احمد بن محمد بن یحیی العطار جزء مشایخ اجازه شیخ صدوق(رحمه‌الله‌علیه) میباشد و جهالت و یا حتی ضعف ایشان ضرری به روایت وارد نمیکند؛ پس حدیث فوق در مرتبه #صحیح قرار میگیرد چرا که تمام راویان بعد از احمد بن محمد بن یحیی العطار ثقه و امامی هستند؛ فقیه رجالی معاصر حضرت استاد آیت الله شبیری زنجانی (حفظه‌الله) در درس خارج اصول خودشان حدیث رفع که راوی آن احمد بن محمد بن یحیی العطار میباشد را از طریق شیوه‌ی #فهرستی تصحیح میکنند؛ بنابراین در تصحیح روایات علاوه بر مباحث #رجالی مباحث #فهرستی را نیز باید لحاظ کرد .

✅ نتیجه آنکه :

1⃣ احمد بن محمد بن یحیی العطار با توجه به قرائن مختلف ثقه و امامی میباشد .
2⃣ حتی اگر فرض کنیم ایشان مجهول و یا ضعیف هستند؛ جهالت و یا ضعف ایشان ضرری به روایت نمیرساند چرا که ایشان شیخ اجازه است .

🆔 @javaheralklam