✳️ #پرسش_و_پاسخ
✅ پرسش : در یک سازه بتنی با سیستم #قاب_خمشی ، در یک دهانه به دلیل طول بلند دهانه و محدودیت در ارتفاع تیر ، جهت کنترل #خیز در تیر ، قصد استفاده از یک ستونک فولادی در میانه های دهانه وجود دارد. این ستونک از روی تیر طبقات در پایین تا زیر تیر طبقات در بالا ادامه می یابد و آنجا قطع میشود. آیا استفاده از این روش مجاز می باشد؟ در صورت مجاز بودن چه نکاتی در طراحی این ستونک باید رعایت گردد؟
✅ پاسخ : به نظر میرسد که استفاده از این روش با رعایت ضوابط و نکات زیر بلامانع باشد:
1️⃣ با توجه به اینکه سیستم سازه ای لرزه ای ، قاب خمشی بتنی می باشد و ستونک از نوع فولادی است ، به جهت اینکه تداخلی بین سیستم های سازه ای جهت باربری جانبی به وجود نیاید، بهتر است ستونک فولادی با اتصالات مفصلی در بالا و پایین اجرا گردد. با این روش ، بار جانبی به ستونک منتقل نمیشود. البته این موضوع به معنی عدم انتقال بار محوری ناشی از زلزله به ستونک و عدم تاثیر آن بر روی سختی جانبی سازه نیست.
2️⃣ با توجه به اینکه ستونک فولادی بر طول آزاد تیرها تاثیرگذار است و مقدار طول آزاد را کاهش میدهد و این موضوع بر روی سختی جانبی تیرها و سازه تاثیرگذار است، ستونک باید در مدل نرم افزاری دیده شود تا در نرم افزار اثر این ستونک در تحلیل دیده شود.
3️⃣ برای آنکه ستونک بیشترین اثر مثبت بر روی کاهش خیز تیر را داشته باشد و البته کمترین تاثیرگیری از بارهای جانبی زلزله را داشته باشد ، بهترین نقطه برای اجرای ستونک حوالی وسط دهانه است که نقطه خیز ماکسیمم ناشی از بارهای ثقلی در آن ناحیه قرار میگیرد و البته بیشترین فاصله با ناحیه ویژه تیرها در دو انتها را دارد
4️⃣ با توجه به انتقال نیروی محوری #زلزله (ولو به مقدار اندک ) علاوه بر بارهای ثقلی به ستونک ، لازم است اثر این نیروی زلزله در طرح ستونک دیده شود. لازم است بر اساس ضوابط #مبحث_دهم مقررات ملی ساختمان ، طرح ستون برای این نیروی محوری ، تحت #ترکیب_بار_تشدیدیافته انجام گیرد. طبعاً مشابه مابقی ستونهای فولادی لازم است در ترکیب بارهای ثقلی ، اثر #بار_موهومی ( #Notional_Load ) هم دیده شود.
5️⃣ با توجه به اینکه ستونک ها جزئی از سیستم باربر جانبی نیستند، اما از طریق دیافراگم سقف با عناصر مقاوم لرزه ای در ارتباط هستند، لازم است که ضابطه بند 3-16-4 از ویرایش پنجم #استاندارد_2800 برای طرح ستونک ها لحاظ گردد.
6️⃣ با توجه به اینکه ستونک در تراز کف و سقف طبقات قطع میشود و یک نیروی متمرکز قابل توجه به تیرهای متصل اعمال میکند ، لازم است ضابطه #مبحث_نهم ویرایش 99 در بند 9-8-7 در زمینه #مقاومت_اتکایی در محل اتصال ستونک به تیر بتنی بررسی گردد. دقت گردد که به دلیل این بار متمرکز ممکن است در این ناحیه نیروی برشی قابل توجهی ایجاد گردد که باعث افزایش میلگردهای عرضی تیر گردد.
🆔 @jafariar