🔻آزادی بیان در حکومت امیرالمومنین

#حکومت_علوی

#سیره_حکومت_ائمه_اطهار

🔻نحوه برخورد امیرالمومنین با مخالفان


🔸 وَ اجْعَلْ لِذَوِى الْحاجاتِ مِنْكَ قِسْماً تُفَرِّغُ لَهُمْ فيهِ شَخْصَكَ، وَ تَجْلِسُ لَهُمْ مَجْلِساً عامّاً، فَتَتَواضَعُ فيهِ لِلّهِ الَّذى خَلَقَكَ، وَ تُقْعِدُ عَنْهُمْ جُنْدَكَ وَ مِنْ اَحْراسِكَ وَ شُرَطِكَ، حَتّى يُكَلِّمَكَ مُتَكَلِّمُهُمْ غَيْرَ مُتَتَعْتِع، فَاِنّى سَمِعْتُ رَسُولَ اللّهِ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَقُولُ فى غَيْرِ مَوطِن: «لَنْ تُقَدَّسَ اُمَّةٌ لايُؤْخَذُلِلضَّعيفِ فيها حَقُّهُ مِنَ الْقَوِىِّ غَيْرَ مُتَتَعْتِع»

🔹 امیرالمومنین علیه السلام به جناب مالک اشتر فرمودند:
پس بخشی از وقت خود را به کسانی اختصاص ده که به تو نیاز دارند، تا شخصا به امور آنان رسیدگی کنی و در مجلس عمومی با آنان بنشین و در برابر خدایی که تو را آفریده فروتن باش؛ و سربازان و یاران و نگهبانان خود را از سر راهشان دور کن تا سخنگوی آنان بدون اضطراب در سخن گفتن با تو گفتگو کند؛ من از رسول خدا بارها شنیدم که می‌فرمود: «ملتی که حق ناتوانان را از زورمندان، بی اضطراب و بهانه‌ای باز نستاند، رستگار نخواهد شد.»

📚 نهج البلاغه بخشی از نامه ۵۳

🔸 نقل است روزی حضرت در میان اصحاب هنگام سخنرانی بود که ناگاه مردی از خوارج حضرت را ناسزا گفت و گفت: خدایش بکشد ببین عجب فقیه است این مرد کافر( العیاذبالله)!
در این هنگام اصحاب آن حضرت خواستند او را بکُشند! اما حضرت مانع آنها شد و فرمود: آرام باشید(او را مهلت دهید و نکشید ) سزای دشنام پاسخ مشابه آنست یا بخشیدن از‌گناهش !

📚حکمت ۴۲۰ نهج البلاغه

🔹 ابن هلال ثقفی روایت میکند : خریت بن راشد ناجی، بعد از جنگ صفین به همراه جمعی از یارانش، نزد امیر المومنین علیه السلام آمد و گفت:
به خدا قسم دیگر از فرمان تو اطاعت نمی‌کنم و پشت سرت نماز نمی‌خوانم و فردا از [بیعت] تو جدا می‌شوم. آنگاه رفت... فردای آن روز عبد الله بن قعین ازدی به امیر المومنین علیه السلام گفت: من به منزل خریت بن راشد رفتم و دیدم که او همان حرف‌ها را بر ضد شما به اطرافیانش می‌زند.! آیا با او برخورد نمی‌کنید؟ امیر المومنین علیه السلام فرمودند: او را رها کن؛ اگر حق را پذیرفت و به سوی من بازگشت، از او می‌پذیرم. عبد الله گفت: ای امیر المومنین چرا اکنون او را نمی‌گیرید و او را زندانی نمی‌کنید؟ امیر المومنین علیه السلام پاسخ دادند: اگر ما با هر کسی که مورد اتهام است چنین کنیم، زندان‌ها از آن‌ها پر می‌شود و من نمی‌خواهم کسی را بگیرم و زندانی و مجازات کنم، پیش از آنکه آنان مخالفت آشکار با من کنند و برای جنگیدن سپاه تشکیل دهند

📚الغارات ، ج۱ ، ص ۳۳۲- ۳۳۵

🔸 ‍ پس از پیروزی امیرالمؤمنین علیه السلام در جنگ جمل و بازگشتشان به کوفه ،  خطبه ای بیان فرمودند  در قسمتی از این خطبه حضرت  به نکوهش افرادی که موجب سستی و انحراف  از یاری کردن امیرالمومنین شده بودند پرداختند

➖ در این هنگام یکی از سپاهیان امیرالمؤمنین علیه السلام، مالک بن حبیب، برخاست و گفت:
به خدا سوگند که کناره گرفتن و بدگویی با این افراد را کم می‌بینم، به خدا قسم اگر به ما دستور دهی آنان را خواهیم کشت!

➖ امیر مؤمنان علی  علیه السلام در پاسخ فرمودند:
ای مالک ، از منتهای امر گذشتی و از حد تجاوز کردی و مبالغه کردی!( دچار افراط و تندروی شدی)

➖ مالک بن حبیب در پاسخ این بیت شعر را خواند:
لبعض الغشم أبلغ فی الأمور    تنوبک من مهادنة الأعادی
یعنی: به راستی که در مشکلات فرا رویت، مقداری ستم راهگشا تر است تا نرمخویی با دشمنان

➖ امیرالمومنین علی علیه السلام در پاسخ فرمود:
خداوند چنین حکم نفرموده ای مالک! خداوند متعال می‌فرماید: (النفس بالنفس) [یعنی کشتن فرد تنها در صورتی است که مرتکب قتلی شده باشد] پس دیگر قدری ستم کردن چه معنی دارد؟! و می‌فرماید: (وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً فَلا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ إِنَّهُ كانَ مَنْصُورا) ( که مقصود فرمایش حضرت فلا یسرف فی القتل است، یعنی نباید در کشتار زیاده روی و افراط نمود و به ناحق خونی را ریخت)

📚 امالی شیخ مفید ، ص ۱۲۸

✍ لازم به ذکر است که امیرالمومنین علی علیه السلام تا زمانی که مخالفین مرتکب خشونت نشده و برای جنگ شمشیر بدست نمی گرفتند حضرت نیز با ایشان نمی جنگیدند و به صرف مخالفت هیچگاه مخالفین را محبوس و از حقوق شان محروم نمی فرمودند و به گواهی تاریخ در جنگ ها هم حتی هیچگاه امیرالمومنین آغازگر جنگ نبودند چنانچه در جای جای نهج البلاغه سفارش حضرت به اصحاب شان در مورد عدم شروع جنگ به چشم میخورد

#اللهم_عجل_لولیک_الفرج

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
🔰کانال حکومت اسلامی
🆔@islamic_state