اخلاق کارگزاران و ماموران حکومت

علی علیه السلام کسی را برای جمع آوری زکات به اطراف کوفه فرستاد و به او فرمود:
«ای بنده خدا! تقوا پیشه کن و دنیایت را بر آخرتت ترجیح نده. و حافظ کاری باش که تو را در مورد آن امین خود دانسته ام. حقوق الهی را رعایت کن تا به آنجا که مأمور شده ای برسی. وقتی بر آنها وارد شدی در محوطه بیرون خانه بایست و به خانه هایشان داخل نشو، سپس با آرامش و وقار به سوی آن‌ها برو تا در میان آنها قرار بگیری، به آنها سلام کن و از اظهار محبت و تحیّت چیزی فروگذار نکن. و بعد از سلام و تحیت به آنها بگو: ای بندگان خدا! ولی خدا و خلیفه اش مرا به سوی شما فرستاده تا حق خدا را که در اموالتان است از شما بگیرم، آیا در اموال شما حقی برای خدا وجود دارد که به ولیش بدهید؟
اگر یکی از آن‌ها گفت: نه، از او مطالبه نکن و اگر کسی گفت: بله، همراه او برو بدون آنکه او را بترسانی، و فقط به او وعده نیکو بده تا به اموالش برسید. بدون اجازه او داخل در اموال او نشو، چون بیشتر آن مال برای خود اوست. و بگو: ای بندة خدا! اجازه می‌دهی که در اموال تو وارد شوم؟
اگر اجازه داد وارد شو، اما نه مانند کسی که مسلط بر اموال اوست و نه با شدت. سپس مال او را به دو بخش تقسیم کن و از او بخواه که هر بخش را که می‌خواهد انتخاب کند و برای خودش بردارد. هرکدام را انتخاب کرد به او اعتراضی نکن. پس از آن بقیه را دو بخش کن و به او حق انتخاب بده و پیوسته همین کار را بکن تا آنچه حق خدا از مال اوست باقی بماند و تو آن را بردار. اگر نپذیرفت و خواست که بار دیگر تقسیم کنی، قبول کن و همه را مخلوط کن و مثل دفعه اول تقسیم کن تا حق خدا را از مال او جدا کنی پس از آن، هرچه از هرجا جمع آوری کردی را برای ما بفرست تا در جایی که خدا فرمان داده مصرف کنیم. و آن را به دست مردی مسلمان خیرخواه مشفق و امانت دار بسپار که به ذره ای از آن تجاوز نکند (و برای ما بیاورد).
به کسی که از طرف تو مال زکات را برای ما می‌آورد سفارش کن که هرگز بین شتر ماده و بچه اش فاصله نیندازد و هرگز آنها را از هم جدا نکند و همه شیر شتر را ندوشد که به بچه شتر زیانی برسد. مبادا بیشتر از طاقت شتر بر آنها سوار شود. باید بین آنها عدالت بورزد و سواری گرفتن را بین آنها تقسیم کند به هر چشمه یا آبی که می‌گذرد به آنها آب بدهد. در ساعاتی که باید آرامش داشته باشند و بچرند، آن‌ها را از علفزارها به جاده نکشاند و با آنها مدارا کند تا به اذن خدا فربه نزد ما بیایند، نه خسته و از پا افتاده، تا به روش کتاب خدا و سنت پیامبرش تقسیم شوند. این کار اجر تو را زیاد می‌کند و به هدایت تو نزديك تر است؛ خدا به آن شتران و تو و تلاش و خیرخواهی ات نگاه می‌کند و کوشش و خیرخواهی تو را در حق کسی که تو را فرستاده و کسی که برای برآوردن نیاز او رفته ای می بیند. رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «خداوند عزوجل، هريك از دوستان خود را ببیند که در اطاعت از امامش و يك دلی با او می‌کوشد، قطعاً آن شخص در جایگاه برین بهشتی با ما خواهد بود. »
📚الغارات، ترجمه زارعی، ص 279-280

🔗سیره حکومت اسلامی🔗